Kwa nini ugonjwa wa kipandauso au migraine huwaathiri wanawake zaidi kuliko wanaume?

Kwa wanawake wenye umri wa kati ya miaka 18 na 49, migraine ndio chanzo kikuu cha ulemavu duniani.

Migraine ni zaidi ya maumivu ya kichwa, ni tatizo linalokudhoofisha ya mfumo wa neva.

Watu ambao wana migraines huwa na maumivu ya upande mmoja wa kichwa na wakati mwingine kuhisi kana kwamba kuna kifaa kinachogonwa kichwani hasa upande wa paji la uso.

Maumivu haya mara nyingi huambatana na kichefuchefu, kutapika na macho huhisi kuathiriwa na mwanga.

Shambulio linaweza kudumu kwa masaa au siku, na watu wengine hutumia muda wa kupatwa na maumivu haya kujitenga katika vyumba vya giza.

Karibu watu milioni 800 duniani kote wana migraines. Nchini Marekani pekee, karibu watu milioni 39, takriban asilimia 12 ya idadi ya watu, wanateseka mara kwa mara na hali hii.

Wengi wa watu hawa ni wanawake. Wanawake hupata migrane mara tatu zaidi ya idadi ya wanaume waliyonayo.

Kwa wanawake wenye umri wa kati ya miaka 18 na 49, migraine ndio chanzo kikuu cha ulemavu duniani.

Zaidi ya hayo, utafiti unaonyesha kuwa migraine huwapata wanawake na kuwaathiri mara kwa mara, na hudumu kwa muda mrefu kwao kuliko wanaume.

Wanawake wana uwezekano mkubwa kuliko wanaume kutafuta matibabu na dawa za kutibu migrain, na wanawake wenye migraine huwa na matatizo zaidi ya afya ya akili, ikiwa ni pamoja na wasiwasi na msongo wa mawazo.

Kama mtaalamu wa neva wa kichwa aliyethibitishwa na bodi, ninaona tofauti za kijinsia katika maumivu ya kichwa ya migraine. Baadhi ya sababu za tofauti hizi zinaweza kukushangaza.

Migraine na homoni

Kuna sababu kadhaa ambazo zinaelezea ni kwanini wanaume na wanawake hupata mashambulizi ya migraine tofauti.

Homoni zina jukumu muhimu katika maendeleo ya kichwa cha migraine.

Hizi ni pamoja na homoni, maumbile na jinsi jeni fulani zinavyowashwa au kuzima - eneo la utafiti linaloitwa epigenetics - na mazingira.

Sababu hizi zote zina jukumu katika kuunda muundo wa ubongo, kazi, na kubadilika inapokuja katika suala la migraine.

Homoni za estrogen na progesterone, kupitia njia tofauti, zina jukumu katika udhibiti wa kazi nyingi za kibiolojia.

Hizi huathiri kemikali mbalimbali katika ubongo na zinaweza kuchangia tofauti za kazi na miundo katika maeneo maalum ya ubongo ambayo yanahusika katika mtu kupata migraine.

Pia, homoni za ngono zinaweza kubadilisha haraka ukubwa wa mishipa ya damu, ambayo inaweza kusababisha watu kupata mashambulizi ya migraine.

Katika utoto, wavulana na wasichana wana uwezekano sawa wa kupata migraine . Inakadiriwa kuwa karibu 10% ya watoto wote huwa na migraine wakati fulani.

Lakini wakati wasichana wanapofikia umri wa balehe, nafasi ya kupata migraines kuongezeka.

Hiyo ni kwa sababu ya kushuka kwa viwango vya homoni za ngono, hasa estrojeni, inayohusishwa na kubalehe, ingawa homoni zingine, pamoja na progesterone, zinaweza pia kuhusika.

Baadhi ya wasichana wana migraine yao ya kwanza karibu na mzunguko wao wa kwanza wa hedhi.

Lakini migraines huwa mara kwa mara na makali wakati wa mzunguko wa hedhi wa mwanamke na wakati wa miaka ya kuzaa.

Watafiti wanakadiria kuwa asilimia 50 hadi 60 ya wanawake wenye migraine hupata migraine ya hedhi.

Migraine hizi kawaida hutokea katika siku za mwanzo za hedhi au wakati wa kipindi chenyewe, wakati viwango vya estrojeni vilivyopungua vinaweza kusababisha migraine.

Migraine ya hedhi inaweza kuwa kali zaidi na ya kudumu kwa muda mrefu kuliko migraine wakati mwingine wa mwezi.

Kundi la madawa ya kulevya ambayo yalikuja kwenye soko katika miaka ya 1990 - triptans - kwa ujumla hutumiwa kutibu migraines. Baadhi ya triptans inaweza kutumika hasa kutibu migraine ya hedhi.

Aina nyingine ya dawa inayoitwa dawa zisizo za kuzuia uchochezi, pia zimekuwa na ufanisi katika kupunguza usumbufu na muda wa migraine ya hedhi.

Vilevile baadhi ya njia za uzazi wa mpango, husaidia kuweka viwango vya homoni imara.

Kwa wanawake ambao ni wajawazito, migraine inaweza kuwa hasa kudhoofisha wakati wa robo ya kwanza, wakati ugonjwa wa asubuhi ni kawaida, na kufanya kuwa vigumu kula, kulala au kukosa maji.

Mbaya zaidi, kuruka yoyote ya mambo haya kunaweza kufanya migraines uwezekano zaidi.

Habari njema ni kwamba migraine kwa ujumla huwa na kuwa chini kali na mara kwa mara wakati wa ujauzito wote. Kwa baadhi ya wanawake hutoweka, hasa wakati mimba inapoendelea.

Lakini, kwa wale wanaoteseka wakati wa ujauzito, migraines huwa na kuongezeka baada ya kuzaa.

Hii inaweza kuwa kutokana na kushuka kwa viwango vya homoni, pamoja na ukosefu wa usingizi, mafadhaiko, upungufu wa maji mwilini, na mambo mengine ya mazingira yanayohusiana na kumtunza mtoto.

Mashambulizi ya Migraine pia yanaweza kuongezeka wakati wa kipindi cha kabla ya ukomo wa uzazi, awamu ya mpito kuelekea kumaliza.

Tena, ni kushuka kwa viwango vya homoni, hasa homoni ya estrojeni, ambayo husababisha, pamoja na maumivu sugu, msongo wa mawazi, na matatizo ya usingizi ambayo yanaweza kutokea wakati huu.

Hata hivyo, wakati wa kumaliza hedhi, migraine huwa na kupungua. Katika baadhi ya matukio, wao kutoweka kabisa.

Wakati huo huo, kuna matibabu ambayo yanaweza kupunguza mzunguko na ukali wa migraines wakati wa kumaliza, ikiwa ni pamoja na tiba ya uingizwaji wa homoni.

Tiba ya uingizwaji wa homoni ina homoni za na hutumiwa kuchukua nafasi ya zile ambazo mwili hutoa kwa kiasi kidogo wakati wa mpito au baada ya kumaliza.

Migraine katika wanaume

Mzunguko na ukali wa migraines huongezeka kidogo kwa wanaume baada ya umri wa miaka 20. Wanafikia umri wa miaka 50, kisha hugonga au kutoweka kabisa.

Haijulikani hasa kwa nini hutokea kwa njia hii, lakini mchanganyiko wa sababu za maumbile, ushawishi wa mazingira, na mtindo wa maisha unaweza kuchangia kuongezeka.

Watafiti bado wana mengi ya kujifunza kuhusu kwa nini wanawake na wanaume hupata migraines.

Kuziba pengo la kijinsia katika utafiti wa migraine sio tu kuwawezesha wanawake, lakini pia kuendeleza uelewa wa hali hiyo kwa ujumla na huunda siku zijazo ambazo migraines inaweza kusimamiwa vizuri.