Soomaaliya iyo dalal kale oo golaha amaanka ee QM ka dalbaday shir degdeg ah oo caawa looga hadli doono weerarkii Israa'iil ay ku qaadday Qatar

Tebin toos ah

1. 10 Sebtembar 2025Soomaaliya iyo dalal kale oo golaha amaanka ee QM ka dalbaday shir degdeg ah oo caawa dhacaya

   

   Xigashada Sawirka, X

   Golaha amaanka ee Qaramada ayaa caawa isugu imaanaya shir degdeg ah oo ku saabsan weerarkii ay Israa’iil ku qaadday magaalada Dooxa.

   Kuuriyada koofureed oo iminka haysa madaxtinimada wareegta ee golaha amaanka ayaa xaqiijisay in kulanka uu dhici doono.

   Weerarka ayaa ka caraysiiyey dalalka dunida qaarkood, waxaana codsiga qabashada shirkan degdegta ah soo jeediyey dalal saaxiibo la ah Qatar oo kala ah Pakistan, Algeria iyo Soomaaliya oo dhamaantood xubno aan joogto ahayn ka ah golaha.

   Kulanka oo ka mid ah qayb ajendaha ka mid ah oo looga hadlayo bariga dhexe ayaa dhici doona caawa 10ka saacadda Afrikada bari.

2. 10 Sebtembar 2025Abiy oo ka hadlay kulan uu saaka la qaatay Xasan Sheekh

   

   Xigashada Sawirka, Abiy Axmed

   Maalin kaddib markii ay Itoobiya si rasmi ah xadhigga uga jartay biyo-xidheenka ugu weyn Qaaradda Afrika ee koronto laga dhaliyo ayaa raysalwasaaraha Itoobiya, Abiy Axmed waxa uu ka hadlay kulammo uu si gaar gaar ah ula qaatay hoggaamiyaal dhowr ah.

   Abiy Axmed ayaa ka hadlay kulan ay wada yeesheen isaga iyo madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamud.

   Farriin uu ku qoray bartiisa bulshada ayaa u dhignayd sidan: "Sidoo kale waxaan saaka la kulmay Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud oo aan ka wada hadalnay danaha guud ee gobolka. Waxaan mar kale xaqiijinnay sida ay nooga go'an tahay kobcinta xasilloonida, amniga, iyo horumarka gobolka oo dhan."

3. 10 Sebtembar 2025Waa kuma Soomaaligii ka taliyay Jasiiradda Maldives?

   Mar ku aaddan Dhammaadkii qarnigii 13-aad ayaa Sheekh Cabdicasiis Almuqdishaawi (The Abdul Aziz of Mogadishu) uu ku dhashay magaalada Muqdisho. Qoys diimeed sharaf iyo maamuus ku dhex leh bulshada ayuu kasoo jeeday nasabad ahaan.

   Markii uu noqday gaban hannaqaad ah, durba qoyskiisa waxa ay ula holladeen dugsi Quraan iyo barashada diinta. Yaraanta ayaa uu ku xifdiyay gebi ahaan baallasha kitaabka.

   Xernimo ayuu buraashadda u biyeystay oo in uu Axaaddiista iyo fiqqiga ka biya keeno ayuu goostay. Wixii uu rag u kaco rabbina uu aqbalo waa ay rumoobaane, durba waa uu ka jibba keenay, oo waa kaas soo baxay wadaad dhammeystiran oo Muqdisho iyo aaggeeda cilmiga deeqsiiyay.

   'Fidinta diinta' xudduud iyo xeyn daab gaar ah malahan qaaciddo ah ayaa ay aaminsanaayeen culimadii iyo aqoonyahankii Soomaalida ee waayadaas hanaqaaday, oo waxa ay isku arkayeen in ay mas'uuliyad ka saaran tahay faafinta diinta iyo guud ahaan cilmiga.

   Sii akhri

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

4. 10 Sebtembar 2025Poland oo soo ridday diyaarado uu Ruushku leeyahay

   

   Xigashada Sawirka, Reuters

   Ciidammada Poland ayaa sheegay in diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Ruushka 'la soo riday' - waa markii ugu horreysay ee hawada dal ka mid ah Nato uu si toos ah u soo galaan diyaaradaha Ruushka, tan iyo markii uu billowday dagaalka Ukrayn 2022-kii.

   Diyaaradaha Poland iyo Nato ayaa la geeyay xarumaha ciidammada cirka, iyadoo mas'uuliyiintu ay sheegeen in ay adkeeyeen hawada Poland, subaxnimadii Arbacada.

   Raysalwsaaraha wasaaraha dalkaas, Donald Tusk, oo ku sugnaa goobta ay howgallada ka socdeen, ayaa bartiisa X ku qoray in tani ay tahay dhacdo "la xidhiidha xadgudubyo badan oo lagu sameeyay hawada Poland."

   Baaxadda duulaanka diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ee Ruushku ayaa u muuqda in hawada Poland iyo dalalka Nato ay galayaan, sida uu ku warramayo weriyaheenna Kyiv.

   Poland ayaa sidoo kale xidhay afar garoon diyaaradeed iyadoo markii ugu horreysay ay soo baxeen warbixinnada dhacdadan la xidhiidha.

5. 10 Sebtembar 2025Waa kuma hoggaamiyaha Xamaas ee ku jiray dhismihii ay Israa'iil duqaysay?

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Khalil al-Hayya waxa uu dhashay 5 November 1960 waa siyaasi falastiini ah oo soo noqday gudoomiye ku xigeenka Xafiiska Siyaasada ee Xamaas ilaa August 2024.

   Al-Hayya waxa uu shahaadada koowaad ka qaatay Jaamacadda Islamic University of Gaza, halka heerka labaad ee jaamacadana uu uga baxay Jaamacadda Urdun.

   Shahaadada PhD waxa uu kaqaatay ka qaatay Jaamacadda Qur'aanka Kariimka iyo Culuumta Islaamka. Waxa uu ku biiray Xamaas ka dib markii uu dhammaystay heerka koowaad ee jaamacadda. Xiligaas waxa uu ku shaqayn jiray macalinimo.

   Al-Xayya waxa uu tobanaan sano ahaa sarkaal ka tirsan Xamaas. Waxaa loo arkay inuu ahaa nin si aad ah ugu dhaw hogaamiyihii hore ee Xamaas Yahya Sinwar, waxaana lagu tilmaamay "mid ka mid ah dadka tirada yar ee Sinwar uu dareemay inuu isku haleyn karo."

   Bishii November 2019, al-xayya iyo Rouhi Mushtaha waxay hogaaminayeen wafdi ka ambabaxay Marinka Qaza iyagoo booqday dhowr wadan oo ay ku jiraan Turkiga iyo Lubnaan.

   Al-Xayya waxa uu sidoo kale hoggaamiyay wadahadallo dib u heshiisiin ah oo ay yeesheen kooxda Fatah. Bishii Janaayo 2022, wuxuu booqday Algeria, ka dib martiqaad uu ka helay madaxweynaha Algeria.

   Sii akhri

6. 10 Sebtembar 2025Qadar: Weerarkii Israa'iil waxa uu ahaa fal argagixiso

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Raysalwasaaraha dalka Qatar ahna Wasiirka Arrimaha Dibadda Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani ayaa shaaca ka qaaday in Qatar ay la kulantay weerar "khiyaano ah" oo Israa'iil ay ku kacday, kaasi oo keliya lagu tilmaami karo "argagixiso-qarameed".

   Shir jaraa'id oo uu ku qabtay magaalada Dooxa, ayaa Al Thani waxa uu carabka ku adkeeyay in dalkiisa aanu u dulqaadan doonin wax kasta oo lagu xad-gudbayo madax-banaanidiisa dhuleed, uuna si adag uga hortagi doono wax kasta oo khatar ku ah amnigiisa. Wuxuu xaqiijiyay in Qatar ay xaq u leedahay in ay ka jawaabto "weerar furan" ayna qaadi doonto dhammaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah si ay uga hortagto.

   Wasiirka ayaa shaaca ka qaaday in Maraykanka uu ku wargeliyay Qatar weerarka toban daqiiqo kaddib markii uu dhacay, isagoo xusay in Israa'iil ay adeegsatay hub aanu qaban Raadaarka. Waxa uu ku tilmaamay waxa dhacay in uu yahay "isku day lagu doonayo in lagu khalkhal geliyo amniga iyo xasiloonida gobolka", isaga oo intaa ku daray in "Raysalwasaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu uu gobolka u horseedayo heer aan laga soo laaban karin."

7. 10 Sebtembar 2025Wararkii ugu dambeeyay duqayntii ay Israa'iil ka gaysatay dalka Qatar

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Israa'iil ayaa weerar cirka ah ku qaadday dhimse la deggan yahay oo ku yaalla oo ku magaalada Dooxa ee dalka Qatar, taas oo Xamaas ay sheegtay in ay ku dishay shan ka mid ah xubnaheeda, balse "ay ku guul-darreysteen" in ay dilaan kooxdoodii wada-xaajoodka u ahayd ee ka shirayey soo jeedintii ugu dambaysay ee Maraykanka ee ku aaddanayd xabbad-joojinta Qasa.

   Raysalwsaaraha Israa'iil Benjamin Netanyahu ayaa sheegay in uu amray "weerar sax ah oo bartilmaameed leh" oo lagu qaaday Xamaas, taasoo jawaab u ah weerarradii kooxdaasi ay gaysatay ee 7-dii Oktoobar 2023-kii iyo toogasho ka dhacday magaalada Quddus oo ay ku dhinteen lix qof, toodbaadkan.

   Raysalwsaaraha Qatar, Sheekh Maxmaed bin Cabdulraxmaan Al-Thani ayaa sheegay in dalkiisa "uu ka fakarayo" in ay ka jawaabaan "Weerarka qaawan" ee Israa'iil, isagoo intaa ku daray in Mareykanka uu uga digay 10 daqiiqo kaddib markii uu bilowday.

   Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa sheegay in aanu ku faraxsanayn wixii dhacay.

8. 10 Sebtembar 2025Subax Wanaagsan

   Ku soo dhawaada tebinta tooska ah ee BBC-da. Laanta Af-Soomaaliga ee BBC waxa aad kala socon kartaa baraha bulshada sida Facebook, Youtube, X iyo barta internet-ka ee bbcsomali.com