Sidee Jalaatadu maskaxdeenna u khiyaameysaa yaase hindisay?

Dad badan waa isku khilaafsan yihiin cidda soo saartay jalaatadda. Waxa jira sheekooyin badan oo ku saabsab taariikhda jalaatada hadey noqoto dhaddhankeeda oo ay ku jirto jalaatada laga sameeyo caanaha fardaha oo dhawaan la helay

Laakiin jacaylkayaga jalaatada waa arrin cilmiyeed oo culus. Cilmi-baarayaashu waxay eegeen faa'iidooyinka nafaqada ee jalaatada la qaboojiyey, iyo saamaynta aan caafimaadka lahayn ee jidhka bini'aadamka. Waxa kale oo jira daraasado ku saabsan sida jalaatada u beddesho jawiyadeena.

Sanadkii 2021-kii, Machadka Cilmi-nafsiga ee London wuxuu ogaaday in orbitofrontal cortex, aagga mas'uulka ka ah farsamaynta maskaxda ee go'aan qaadashada, uu bilaabo inuu ka jawaabo ka dib marka uu dhadhamiyo jalaatada hal mar.

Daraasado kale ayaa muujiyay in nafaqooyinka sida borotiinka iyo dufanka, oo ku badan jalaatada wanaagsan, ay kor u qaadaan niyadda iyo heerarka serotonin, kobcinta niyadda dabiiciga ah.

Isbeddelkan waxa kale oo uu door weyn ka ciyaaraa arrintan, waxana uu sharraxayaa sababta bini'aadamku u xiiseeyaan waxyaabaha macaan si joogto ah.

Jalaato waa isku darka sonkor, dufan iyo qabow, taas oo siinaysa isticmaalaha dareen farxad leh oo dhadhaqanka afka ah.

Asalka cunnooyinkan la qaboojiyey ayaa ahaa mawduuca dood kulul oo u dhextaalla taariikhyahanada. Inta badan dhaqamada barafka iyo jalaatada waxay alifeen noocyo nasasho iyo cabitaan la qaboojiyey. Noocyadan waxaa loo tixgeliyaa asalka jalaatada.

Waxaa la sheegay in Boqortooyadii Roomaanka, ee Nero, uu u diri jiray orodyahano buuraha dushooda si ay ugu keenaan baraf lagu qaboojiyo casiirka khudradda ka samaysay ee uu cabbo.

Waxaa jira caddayn ah in boqorradii Shiinaha hore, xilligii Tang Dynasty (618-907), ay u riyaaqeen cunista caano barafaysan oo la mid ah jalaatada.

Buugeeda Ice Cream iyo Taariikhda Caalamiga ah, Laura Weiss waxay wax ka qortay isku dhafka caanaha lo'da, riyaha ama caanaha lo’ gisista oo la isku daro lana khamiiriyo ka dibna la kululeeyo si ay bur iyo biyo ugu kala baxaan ay leeyihiin dhadhan.

Robin Ware, oo ah qoraaga Ice Cream, Sherbet ama Gelato, waxa uu rumaysan yahay in saddex qaybood oo macluumaad ahi ay naga caawin karaan in aan go'aan ka gaarno cidda ikhtiraacay cuntooyinka la qaboojiyey.

Marka hore, waxaan u baahanahay inaan qeexno waxa ay tahay jalaatada. Isagoo la hadlayay BBC 2022, Weir wuxuu ku qeexay inay ku jiraan caano ama labeen.

Nooca Gelato waxay ka timid Talyaaniga waxayna ka kooban tahay kareem yar ama aanba lahayn, waxaan la isugu qasaa si tartiib ah taas oo ka dambaysa dhadhanka.

"Waxa ka dhigaya jalaatada mid aad u yaab badan ayaa ah in uu leeyahay maaddooyin aad u ya sida sonkor, biyo, laga yaabee caano ama labeen, ka dibna dhadhan. Waa sida aad isku qasto ayaa muhiim ah," ayuu Weir.

Weir, waxa uu aaminsan yahay in xogta labaad ee naga caawinaysa in aynu ogaano asalka jalaatada ay tahay markii aadamuhu ay ogaadeen saamaynta kulaylka ,iyaga oo milix ku daray barafka si ay heerkulka barafka hoos ugu dhigaan ,taas oo ah eber Celsius.

Heerkulka ugu fiican ee samaynta jalaatada waa inta u dhaxaysa -10 ° C iyo 20 ° C.

Laura Weiss, waxay qortay in Shiinaha, Carabta, iyo Hindida ay dhammaantood fahmeen, waqti ka mid ah taariikhdooda, mabda'a nuugista kulaylka. Laakiin taariikhyahanadu weli ma awoodaan inay tilmaamaan xilligaan.

Dalka Iran, Yakhchal, oo ah qubbad leh meel dhulka hoostiisa ah oo la dhisay 400 oo sano ka hor, ayaa loo yaqaan qaab-dhismeedka kaydinta barafka. Waxa jira ilaa boqol ka mid ah dhismayaashan. Su'aashu waxay tahay maxay Faaris u dhisteen inay baraf kaydiyaan?

Miyay wax ka ogaayeen saamaynta nuugista kulaylka oo ay u isticmaaleen in lagu kaydiyo baraf samaynta cabitaannada la qaboojiyey?

Katie Travers, oo ah milkiilaha xarun jalaato oo dhafigeedu yahay London,oo lagu magacaabo La Grotta, waxay ku takhasustay abuurista kareemyada dabiiciga ah ee dhadhanka leh iyadoo la isticmaalayo miraha, khudaarta iyo geedo yaryar.

Waxay ka warramaysaa waayo-aragnimadeeda ku aaddan samaynta jalaatada habka caadiga ah. Waxay BBC-da u sheegtay: "Sannado ka hor, waxaan ka qayb galay fasal lagu barto samaynta jalaatada dhaqameed."

"Waxaan qaadnay baaldi alwaax ah, waxaan ka buuxinnay xabadaha barafka iyo milix, waxaan ku ridnay baaldi bir ah oo ay ka buuxaan farmaajo Parmesan, oo aan ku qasnay gacanta, way ka dhaqso badan tahay blender-ka korontada ee aan isticmaalay, jalaatada ayaa dhadhan fiican leh. " ayay intas raacisay.

"Aragti ahaan, haddii aad hesho jalaatada dabiiciga ah, uma baahnid koronto si aad u sameyso jalaatada," ayay intaa sii raacisay.

Waxaa jirta sheeko caan ka h Yurub oo ah in Marco Polo uu sanadkii 1254 ilaa 1324-tii uu keenay habka samaynta cabitaannada la qaboojiyey halka cuntooyinka loo tiriyo shiinaha balse wali waa arrin doodi ka jirto.

Dalka Iran, Yakhchal, oo ah qubbad leh meel dhulka hoostiisa ah oo la dhisay 400 oo sano ka hor, ayaa loo yaqaan qaab-dhismeedka kaydinta barafka. Waxa jira ilaa boqol ka mid ah dhismayaashan. Su'aashu waxay tahay maxay Faaris u dhisteen inay baraf kaydiyaan?

Markii qaboojiyaha la helay, laguna helay qiimo macquul ah, Galbeedka qeybtii labaad ee qarnigii labaatanaad, waxaa la bilaabay warshado soo saara jalaatada.

Maanta, jalaatada ayaa noqotay warshad caalami ah. dakhliga ka soo xaroorada sanadkan 2024 wuxuu gaari doonaa $103.4 bilyan, sida laga soo xigtay madal tirakoobka Statista.

Marka la barbardhigo, shukulaatada iyo kafeega dakhliga waxay ahaayeen $133 bilyan iyo $93.46 bilyan, siday u kala horreeyaan.

Dalka koonfur Afrika, magaalada Cape Town, magaaxi ku taalla waxaa si weyn baraha bulshada u qabsatay jalaato lagu daray basbaas oo ka dibna lagu sii daray kalluun qallalan sanadkii 2022-kii.

Saynisyahanka u dhashay dalka Zimbabwe waxa uu isku tilmaamaa in uu yahay cunto kariye xamaasad leh oo maskax saynis ah leh.

"Ma raadin dhadhan qalaad ama ka duwan, waxaan doonayay uun in aan abuuro dhadhan ka tarjumaya nidaamka cuntada maxaliga ah ee qaaradda Afrika," ayuu u sheegay BBC.

Ma cuni lahayd jalaatada laga sameeyay caanaha fardaha? Noocan cusub ee jalaatada ayaa ka yimid Poland. Cilmi-baarayaal ka tirsan Jaamacadda Teknolojiyadda ee Pomeranian ayaa ku guuleystay in ay sameeyaan dufcad jalaato ah oo laga sameeyay yogurt caanaha fardaha, kaas oo la mid ah jalaatada caanaha lo'da.

Daraasadu waxay sidoo kale soo jeedinaysaa in caanaha faraska dhadigga ah ay gacan ka geysan karaan hagaajinta caafimaadka mindhicirka ee bini'aadamka. Laakiin cilmi baaris dheeraad ah ayaa loo baahan yahay si taas loo xaqiijiyo.

Dadka ku nool Bartamaha Aasiya waxay muddo dheer cunayeen caanaha fardaha ee la khamiiriyey, laakiin samaynta daawaynta barafaysan waa waayo-aragnimo cusub.

Kitty Travers waxay tijaabisay habka cilmi-baarayaasha Polish, laakiin waxay heshay "xoogaa dhuuban oo duug ah."

Markii ay BBC booqatay dabayaaqadii Agoosto, waxay samaysay dufcad kale, iyada oo ku dartay diirka geedkapear, manka iyo iniinaha basbaaska si ay u wanaajiso dhadhanka caanaha maroodiga.