බ්රසීලයේ හිටපු ජනපතිට වසර 27ක සිර දඬුවමක්
ඡායාරූප මූලාශ්රය, EVARISTO SA/AFP via Getty Images
- Author, අයෝන් වෙල්ස්
- Role, බ්රසීලයේ දකුණු ඇමෙරිකා වාර්තාකරු
- Author, වෙනීසා බුෂ්ලූටර්
- Role, බීබීසී
හමුදා කුමන්ත්රණයක් සැලසුම් කිරීමේ චෝදනාවට වරදකරු වූ බ්රසීලයේ හිටපු ජනාධිපති ජෙයාර් බොල්සොනාරෝට වසර 27ක සහ මාස 3ක සිර දඬුවමක් නියම කර තිබේ.
හිටපු ජනාධිපතිවරයා වරදකරු බවට තීන්දු කර පැය කිහිපයකට පසු, ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ පංච පුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ලක් විසින් මෙම දඬුවම නියම කරන ලදී.
2022 මැතිවරණයෙන් ඔහුගේ වාමාංශික ප්රතිවාදියා වූ ලූලා ද සිල්වාට පරාජය වීමෙන් පසු, බලය තබා ගැනීම අරමුණු කර ගත් කුමන්ත්රණයකට නායකත්වය දීම සම්බන්ධයෙන් ඔහු වැරදිකරු බව විනිසුරු මඩුල්ල තීන්දු කළහ.
විනිසුරුවරුන් හතර දෙනෙකු ඔහු වැරදිකරු බව තීරණය කළ අතර එක් විනිසුරුවරයෙකු ඔහු නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමට ඡන්දය දුන්හ. බොල්සොනාරෝගේ නීතිඥයින් මෙම දඬුවම "විකාරරූපී අධික දඬුවමක්" බව පවසා ඇති අතර "සුදුසු පරිදි අභියාචනා" ගොනු කරන බව පවසා තිබේ.
ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු මණ්ඩලය ඔහුට 2033 දක්වා රජයේ තනතුරු සඳහා තරග කිරීම තහනම් කර තිබිණි.
ගුවන් ගමන්වල නිරත වීම අවදානමක් ලෙස සැලකීමෙන් පසු නිවාස අඩස්සියේ තබන ලද බොල්සොනාරෝ, නඩු විභාගයේ මෙම අවසන් අදියරට පෞද්ගලිකව පෙනී සිටියේ නැත.
නමුත් ඔහු මීට පෙර පවසා තිබුණේ, තමන්ට 2033 වසර දක්වා තහනමක් පැනවූයේ 2026 ජනාධිපතිවරණයට තරග කිරීම වැළැක්වීම සඳහා බව ය. ඒ වන විටත් වෙන ම චෝදනා මත ඔහුට රජයේ තනතුරු තහනම් කර තිබුණ ද, ඔහු එය "පළිගැනීමේ දඩයමක්" ලෙස ද හැඳින්වීය.
ඔහුගේ වචන මීට පෙර එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් ප්රතිරාවය කරනු ලැබ ඇති අතර, ඔහු බ්රසීලියානු භාණ්ඩ සඳහා 50%ක තීරුබදු පැනවූ අතර, ඒවා බොල්සොනාරෝට නඩු පැවරීමට පළිගැනීමක් ලෙස ඇඟවීය.
උණුසුම් පුවත්, විශ්ලේෂණ සහ විශේෂ විශේෂාංග ඔබේ දුරකතනය වෙත ඍජුව ම ලබා ගන්න.
සම්බන්ධ වීමට link එක click කරන්න
End of podcast promotion
බොල්සොනාරෝට එරෙහි තීන්දුවට ප්රතිචාර දක්වමින්, එය "ඉතා පුදුමසහගත" බව පැවසූ ට්රම්ප්, එය ඔහුගේ ම අත්දැකීම සමග සංසන්දනය කළේ ය: "ඒක හරියට ඔවුන් මට කරන්න හැදුවා වගේ දෙයක්. නමුත් ඔවුන්ට ඒක ඉෂ්ට කර ගන්න හැකි වුණේ නැහැ."
බ්රසීලයේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය "හිටපු ජනාධිපති ජෙයර් බොල්සොනාරෝ සිරගත කිරීමට අසාධාරණ ලෙස තීන්දු කර ඇති" බවත්, "මෙම පළිගැනීමේ දඩයමට එරෙහිව ප්රතිචාර දක්වන" බවත් එක්සත් ජනපද රාජ්ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ පැවසීය.
බ්රසීල විදේශ අමාත්යාංශය කඩිනම් ප්රතිචාරයක් දක්වමින් X හි පළ කළේ, "බ්රසීල අධිකාරියකට පහර දෙන සහ වාර්තාගත කරුණු සහ බලගතු සාක්ෂි නොසලකා හරින ප්රකාශයකින් එක්සත් ජනපද රාජ්ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ විසින් කරන ලද ආකාරයේ තර්ජන අපගේ ප්රජාතන්ත්රවාදයට තර්ජනයක් නොවනු ඇත" යනුවෙනි.
70 හැවිරිදි බොල්සොනාරෝ දැන් තම ජීවිතයේ ඉතිරි කාලය බන්ධනාගාරයක් තුළ ගත කිරීමේ ඉරණමට මුහුණ දී සිටී.
ඔහුව සිරගත කිරීම වෙනුවට නිවාස අඩස්සියේ තබා ගත යුතු බවට ඔහුගේ නීතිඥයින් තර්ක කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ - එසේ ම අඩු දඬුවමක් ඉල්ලා සිටීමට ද යෝජනා කරනු ඇත.
ඔහුගේ වරදට එරෙහිව අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කරන බව ද ඔවුන් පවසා ඇතත්, නීති විශාරදයින් පවසා ඇත්තේ මෙය දුෂ්කර විය හැකි බව ය. මන්ද සාමාන්යයෙන් එලෙස අභියෝග කළ හැක්කේ, විනිසුරුවරුන් පස් දෙනාගෙන් දෙදෙනෙකු නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමට ඡන්දය දී ඇත්නම් පමණි.
2022 මැතිවරණයෙන් පරාජයට පත්වූ පසු බලයේ රැඳී සිටීමට ගත් උත්සහයට අදාළ චෝදනා 5කට බොල්සොනාරෝ වැරදිකරු විය.
නමුත් නීතිඥයින් පැවසුවේ, ඔහු බොහෝ කලකට පෙර බලයේ රැඳී සිටීමට කුමන්ත්රණය කිරීමට පටන් ගෙන තිබූ බවත්, හමුදා අණ දෙන නිලධාරීන්ට කුමන්ත්රණයක් යෝජනා කර මැතිවරණ ක්රමය පිළිබඳව පදනම් විරහිත සැකයන් වැපිරූ බවත් ය.
ලූලා ද සිල්වා සහ ඔහුගේ උපජනාධිපති අපේක්ෂක මෙන් ම ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරයෙකු ඝාතනය කිරීමේ සැලසුමක් ගැන බොල්සොනාරෝ දැන සිටි බව ද ඔවුහු පැවසූහ.
ඔහු කුමන්ත්රණයකට නායකත්වය දුන් බව විනිසුරුවරුන් තීරණය කළ අතර, ජ්යෙෂ්ඨ හමුදා නිලධාරීන් ඇතුළු ඔහුගේ සම-කුමන්ත්රණකරුවන් 7 දෙනෙකු ද වරදකරුවන් බවට පත් කළේ ය. ඔවුන් අතර හිටපු ආරක්ෂක අමාත්යවරුන් දෙදෙනෙක්, හිටපු ඔත්තු සේවා ප්රධානියෙක් සහ හිටපු ආරක්ෂක අමාත්යවරයෙක් ද වූහ.
කුමන්ත්රණය ඉදිරියට ගෙන යාමට හමුදාවෙන් ප්රමාණවත් සහයෝගයක් ලබා ගැනීමට අපොහොසත් වූ අතර, එය 2023 ජනවාරි 8 වන දින බොල්සොනාරෝගේ ආධාරකරුවන් රජයේ ගොඩනැගිලිවලට කඩා වැදීමෙන් අවසන් වූ බව විනිසුරුවරු විමර්ශනවලින් සොයා ගත්හ.
කුමන්ත්රණය මැඩපවත්වා ඉක්මනින් ම සාමය යළි ස්ථාපනය කරන ලද අතර 1,500කට වැඩි පිරිසක් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූහ.
එහෙත්, නඩු විභාගය අධීක්ෂණය කළ විනිසුරු ඇලෙක්සැන්ඩ්රේ ද මොරායස්ට අනුව, බ්රසීලය ඒකාධිපතිවාදයට ඇද වැටීමට ආසන්නව තිබිණි.
"දේශපාලන කණ්ඩායමකින් සමන්විත අපරාධ සංවිධානයක් මැතිවරණයකින් පරාජය පිළිගන්නේ කෙසේ දැයි නොදන්නා නිසා, බ්රසීලය එහි වසර 20ක ඒකාධිපතිත්වයට නැවත පැමිණීමට ආසන්නව සිටි බව අපි ක්රමයෙන් අමතක කරමින් සිටිනවා," තීන්දුව සඳහා ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමට පෙර පැවසීය.
බ්රසීලයේ මෑත ඉතිහාසය සහ එය හමුදා පාලනය යටතේ ගත කළ දශක ගණනාව ද විනිසුරු කාර්මන් ලුසියා විසින් සිහිපත් කරන ලද අතර, ඔහු බ්රහස්පතින්දා තීරණාත්මක ඡන්දය ප්රකාශ කළේ ය.
ඇය කුමන්ත්රණයට දැරූ උත්සහය "වෛරසයක්" සමග සංසන්දනය කළා ය. එය පැතිරෙන්නට ඉඩ හැරියහොත්, එය අල්ලාගෙන සිටින සමාජය ම මරා දැමිය හැකි ය.
පංච පුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ලේ එක ම විරුද්ධ මතධාරියා වූයේ ලුයී ෆක්ස් ය. ඔහු බදාදා පැය 11ක කතාවකදී ජෙයර් බොල්සොනාරෝට එරෙහි චෝදනා පදනම් විරහිත බව තර්ක කළ අතර, ඔහු නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමට ඡන්දය දුන්නේ ය.
එහෙත් බ්රහස්පතින්දා, මණ්ඩලයේ සිටි එක ම කාන්තාව වූ කාර්මන් ලුසියා, බ්රසීලයේ ප්රජාතන්ත්රවාදී පිළිවෙළ අවදානමට ලක්ව ඇති බව අවධාරණය කළ අතර "අධිකාරීවාදයට කිසිදු ප්රතිශක්තියක් නොමැති" බවට අනතුරු ඇඟවීය.
