Notaichean do Phàrantan is do Thidsearan

Ro-ràdh airson Fàilte gu Fuaimean

English

Chaidh na sgeulachdan, na caractaran agus na gnìomhan eadar-obrachail ann am Fàilte gu Fuaimean an dealbh gus mac-meanmna an luchd-ionnsachaidh a ghlacadh. Tha Fàilte gu Fuaimean gam brosnachadh gus an sgilean leughaidh a leasachadh, agus gan cuideachadh gus a bhith nan luchd-ionnsachaidh soirbheachail.

Tha Fàilte gu Fuaimean a' toirt taic don sgeama fonaics, Facal is Fuaim, a tha ga chleachdadh ann an foghlam tro mheadhan na Gàidhlig gus eòlas a thoirt do chlann air leughadh. Ann an Facal agus Fuaim, bidh a' chlann an toiseach ag ionnsachadh nam fuaimean agus nan litrichean Gàidhlig, agus mar a bhios tu gan cur còmhla gus facail a chruthachadh: mar eisimpleir, tha na fuaimean aig na litrichean c agus ù a' dol còmhla gus am facal cù a chruthachadh. Aon uair 's gu bheil iad air na prìomh fhuaimean agus litrichean ionnsachadh, bidh a' chlann a' tòiseachadh air leughadh, a' tòiseachadh le teacsaichean sìmplidh mar a chithear ann am Facal agus Fuaim.

Tha Fàilte gu Fuaimean a' togail air na trì roinnean de fhaclan air a bheil Facal agus Fuaim stèidhichte. Mar eisimpleir, tha a' chiad earrainn de sgeulachdan, rannan agus gnìomhan a' cleachdadh nam fuaimean leathann, a, à, o, ò, u agus ù, agus nan litrichean a th' air gach taobh dhiubh: m.e. fada.

'S e na fuaimean caol, e, è, i agus ì, a th' anns an dara earrainn, agus na litrichean air gach taobh dhiubh. Tha iad seo nas duilghe oir chan e a-mhàin gu bheil na litrichean 'caol' a' comharrachadh fuaimean sònraichte mar dè agus mi, ach dh'fhaodadh gu bheil iad cuideachd a' comharrachadh gu bheil fuaim 'caol' aig a' chonnrag a tha rin taobh, mar eisimpleir, seo agus càise.

'S e fuaimean coimeasgaichte a th' anns an treas earrainn; litrichean a tha a' tighinn còmhla gus fuaim ùr a chruthachadh, mar eisimpleir, brot, glas, iasg. Chithear liostaichean de na facail a th' anns gach seata gu h-ìosal.

Ann am Facal agus Fuaim, chaidh dèiligeadh ri fuaimean leithid bh, ch, dh, gh, mh, ph, sh agus th mar aon litir. Tha an aon rud fìor mu: ao, ea, eu, ia, ìo, ua.

Tha cuid de fhuaimreagan 'dùbailte' aig a bheil barrachd air aon fhuaim: m.e. fear, geal; ceum, feur; pìos, sìos. Cuideachd, tha dà dhiofar fhuaim aig an litir ò: m.e. còta, mòr.

A' togail air Fàilte gu Fuaimean

A bharrachd air aire an luchd-cleachdaidh a ghlacadh, dh'fhaodadh an goireas cruthachail seo a bhith air a chleachdadh ann an iomadh dòigh.

Bheir sgeulachdan mac-meanmnach na làraich luchd-ionnsachaidh air turas còmhla ri na trì prìomh charactaran, Cù Caol, Cat Cadalach agus Luchag Luath.

Tha rannan agus duanagan spòrsail air an cleachdadh, le làn-thaic lèir-chlaistinnich, gus an luchd-ionnsachaidh a dhèanamh mothachail air fuaimean na Gàidhlig.

Tha susbaint na làraich mar a leanas:

Ma tha duilgheadasan aca, faodar cuideachadh a thoirt don luchd-ionnsachaidh ann a bhith 'a' fuaimneachadh' nam faclan a th' anns na sgeulachdan agus anns na rannan ann an Fàilte gu Fuaimean. Bu chòir am brosnachadh, ged-tà, gus oidhirp mhòr a dhèanamh leotha fhèin oir bheireadh seo dhaibh tòrr a bharrachd misneachd.

Faodar mothachadh chloinne mu fhuaimean agus litrichean – na 'sgilean fonaics' aca – a dhaingneachadh le bhith a' cluich le na facail a th' anns na teacsaichean. Mar eisimpleir:

• A' cleachdadh sgeulachd no rann, tagh facal, 'can' na fuaimean a tha a' dèanamh an-àirde an fhacail (gu math sgiobalta agus gun a bhith a' cur cus cuideim air na fuaimean fa-leth) agus dèan cinnteach gu bheil an neach-ionnsachaidh 'a' cluinntinn' an fhacail – m.e. b ... a ... g ... a = baga
• Èigh a-mach am facal gu soilleir, slaodach; iarr air an neach-ionnsachaidh èisteachd ri, agus cantainn, na fuaimean sònraichte – m.e. baga = b ... a ... g ... a
• Cluich geamannan no dèan farpaisean de na gnìomhan seo
• Cruthaich 'sgeulachdan' agus 'rannan' le bhith a' cleachdadh cuid de na facail a th' anns na liostaichean gu h-ìosal
• Cruinnich facail anns a bheil an aon fhuaimneachadh: m.e. cat, cù agus cù, bùth.
• Cuir facail còmhla gus abairtean a chruthachadh, m.e. brògan brèagha, òrd a' bualadh òrdag ...
• A' cleachdadh chairtean le litrichean singilte orra, brosnaich an neach-ionnsachaidh gus facal, no facail, Ghàidhlig a chruthachadh
• A' cleachdadh chairtean le lidean no litrichean 'dùbailte' orra, brosnaich an neach-ionnsachaidh gus facail Ghàidhlig a chruthachadh – m.e. dor- agus –as = doras; cr ... ao ... agus bh = craobh

Na facail a th' ann am Fàilte gu Fuaimean

Fuaimean Leathann

Fuaimean Caol

Fuaimean Coimeasgaichte

Tha dà dhòigh anns am faodar sealltainn ris an làraich:

1. Cruth Flash - Tha an làrach leasaichte a' cleachdadh dealbhan-beò agus fuaim, agus mar sin tha Flash a dhìth.
2. Cruth HTML - Tha an làrach bhunaiteach a' cleachdadh dhealbhan, agus tha i freagarrach do choimpiutairean a tha nas sine no nas slaodaiche. Dh' fhaodadh cuideachd gun cleachdar seo airson ath-sgrùdadh oir tha smachd aig an neach-cleachdaidh air dè cho luath 's a thèid iad.

Cùisean Teicnigeach

Gus am faigh thu air os-mheud na sgrion fhaicinn cuir dheth cuid de na bàraichean-uidheim. Ma tha thu a' cleachdadh Internet Explorer gheibh thu lorg orra le bhith a' dol gu 'View' agus a' sònrachadh 'Toolbars' no 'Explorer Bar'.

Feumaidh tu pluga 6 Flash airson earrann eadar-ghnìomhach Flash den làraich seo fhaicinn. Gabhaidh seo a dhèanamh gu sìmplidh, gu sàbhailte is saor 's an-asgaidh bhon cheangal seo: www.macromedia.com/software/flashplayer

Airson èisteachd (ma tha cairt fhuaim air do choimpiutair) feumaidh tu pluga Real Player. Airson seo a thoirt a-nuas an-asgaidh rach gu:- www.bbc.co.uk/webwise/guides/plug/plug2.shtml

Mu dheireadh, airson comhairle is stiùireadh ann a bhith a' toirt a-nuas is a bhith a leasachadh sgilean do choimpiutair rach gun làraich a leanas:- www.bbc.co.uk/webwise/basics/going_34.shtml

Sgioba Riochdachaidh

Chaidh an làrach a co-mhaoineachadh le Seirbheis nam Meadhanan Gàidhlig agus BBC Alba.