17/09/2023

An Nowodhow: an 17ves a vis Gwynngala 2023

Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans an seythen ma 'An Nowodhow' war BBC Radyo Kernow.

*

Herwydh derivas gans hwithroryon an governans, “dilowr” yw performans Gonis Tan ha Sawyans Kernow yn unn fordh bosek a’y ober hag yma edhom dhodho a wellheans yn hwegh fordh aral.

An hwithroryon a leveris bos res dhe’n gonis gwellhe y’n fordhow a sew:

· Lesta tan hag argol

· Gorthebi dhe hwarvosow bras

· An gwella devnydh a asnodhow

· Affordyadewder y’n termyn a dheu

· Tus ewn, sleynethow ewn

· Dyghtya performans ha displegya hembrenkysi

Ha dres henna, an gonis a veu breusys dhe vos “dilowr” owth avonsya ewnhynseth ha diversita.

Pennsodhoges Tan Kernow, Kathryn Billing, a dhynerghis an derivas hag ambosa dyghtya an kudynnow ma.

Yn-medh hi, “Gothus dres eghen on ni a’gan gonis tan, mes ni a aswon bos fordhow mayth yw res dhyn gwellhe pella, hag omres on ni dhe dhyghtya an kudynnow na”.

*

An seythen ma, y tallathas an NHS profya bryghlinansow Kovid dhe dus woliadow ha henavek yn Kernow ha Dewnens.

Y fia ragwelys may tallattha an dowlen vryghlina y’n kres a vis Hedra, mes avonsys veu an dedhyas na awos varien nowydh a’n virus usi ow mos a-dro y’n eur ma.

Ow kewsel a’n varien nowydh ma, pennkymyst Klavji Kernow Riel, Iain Davidson y hanow, a leveris bos avonsyans an dowlen vryghlina “musur ragbrederek”, ow keworra, “Hwath a-varr yw, mes ymons i orth y wolya fest yn ogas”.

Bryghlinansow re dhallathas seulabrys yn chiow tus koth mes y hyllir ragerghi skityans erbynn Kovid mars owgh hwi pymp bloodh ha tri ugens po kottha.

Nebes tus yowynka a yll ynwedh degemeres bryghlinans mars usi system imunedh gwannhes dhedha, po mars esons i ow kwitha tus koth po goliadow.

*

*

An Mer a Borthia re omdennas a’n Parti Gwithyasel orth kuntelles konsel an dre, ow leverel y vos “dihusys gans politegieth parti.”

Johnnie Wells, neb re beu konseler Gwithyasel a-dhia dhew vil warn ugens, a leveris bos y eseleth a’n parti “ow tos ha bos kudyn” hag y fedha gwell oberi avel konseler anserghek y’n termyn a dheu.

Ow kewsel a-dro dh’y omdennans, ev a leveris, “Hwi a vir orth an dhew vrassa parti heb kavos kevarwodhyans da. Yn gwiryonedh, yth esov vy ow hwilas chanj. Ny wonn pandr’a wrav vy votya orth an nessa etholans – ny yllir marnas votya rag an person an lyha drog”.

Yn dew vil warn ugens, pan dheuth ha bos Mester Wells konseler an dre, an brassa rann a’n gonseloryon o Gwithyasel mes lemmyn, nyns eus marnas onan gesys.

Mester Wells a vynn pesya avel mer an dre ha kanasedhi Lannanta avel konseler anserghek.

*

Yma an Trest Kenedhlek ow hwilas bodhogyon dhe ranna an hwedhel a valweyth kernewek orth dew val yn Kernow West.

Hwel Poll Est a hwila bodhogyon dhe dhynerghi vysytyoryon dhe’n bal, hag yma edhom dhe Hwel Levant a gevarwodhoryon rag diskwedhes ha displegya an tyller dhe’n poblek.

Desedhys yw Hwel Levant war alsyow an Arvor Stenek yn Kernow West ogas dhe Lannust hag y kevir ena an diwettha jynn keber herdhys gans ethen hwath yn y jynnji derowel.

Yth ystyn shaftys hag odytys an bal yn-dann an mor hag, y’n vledhen mil naw kans ha nownsek, y hwarva darvos trajek pan dhiskaras an yskynnell dhen, ha merwel a wrug unnek den warn ugens. Degys veu an bal yn mil naw kans tredhek warn ugens.

Leveryas a-barth an Trest Kenedhlek, James Breslin, a leveris bos an balyow ma “a vri keswlasek” hag i dhe synsi “tyller posek yn kolonnow an gemeneth a drig y’ga herghyn”.

*

Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys ha presentys genev vy, Steve Penhaligon. An pennskrifer o Steve Harris. Bys dy’ Sul nessa, Duw genowgh hwi oll.