06/08/2023

An Nowodhow, an 6ves a vis Est 2023
Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans an seythen ma ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow.Konseloryon re votyas yn keskolon dhe dhenagha profyans ostel a vri dhe ynstallya moy es peswar kans ha hanterkans a banellow howlek. An ostel bymp-steren, Headland Hotel, hag a vir war Dreth Fystal yn Tewynblustri, re brofsa dhe dhrehevel bargen tir howlek, yn ke a dhew veter a-dro dhodho. Byttegyns, konseloryon re leveris bos an dowlen “dhyowlek ha dignas”, ow terivas bernyow a’n effeyth gwelesek war an dirwel. An ostel a leveris y’s gweressa an dowlen ow lehe hy ol troos karbon dre vys dhe dheg tonnas ha tri ugens pub bledhen, ha lehe hy serghogeth war an rosweyth kenedhel dre damm moy es deg kansran warn ugens. Yn-medh hi, “Ha ni ow konvedhes bos effeyth war an dirwel, ni a grys les an system orth agan gweres ow lehe agan ol troos karbon dhe vos possa es an elven welesek.” Kommendyes re bia an profyans gans asran dowlennans Konsel Kernow spit dhe worthter dhyworth Konsel an Dre Tewynblustri, trigoryon y’n ogas ha’y esel pastell-vro, Konseler Louis Gardner.
Dell dhismygir, ladrans powek dres Kernow ha Dewnens a gostyas dhe’n diwysyans amethek eth kans ha peswar-ugens a vilyow a beunsow warlena, herwydh derivas dhyworth surheansoryon amethek NFU Mutual. Dell dhiskwedh niverow dres an Ruvaneth Unys, yn 2022:ladrans a jynnow pederros a ynkressyas dre beswar kansran warn ugens;ladrans a dhaffar GPS a ynkressyas dre bymthek kansran;ladrans a vestes a ynkressyas der eth poynt seyth kansran.Yn-medh pennsodhek NFU Mutual Lyskerrys, Ian Maddever y hanow, “Yma’n ladrans powek ow chanjya. Nyns eus marnas ladron jonsek ow viajya nebes mildiryow; yth eson ni lemmyn ow kweles gwrians galweythel dyghtyes yn keswlasek. An parys ma a gosten orth jynnys tiek meur y bris ha daffar GPS drefen i dhe allos bos gwerthys dres an bys oll. Hemma a dhre godorrans kowrek dhe diogow, neb yw seulabrys ystynnys bys yn fin, hag y hyll bos edhom a lies mis rag aslea daffar y’n studh a-lemmyn, hag a dhre gwask keworransel.” Martin Beck, dhyworth Bagas Drogober Powek Kreslu Dewnens ha Kernow, a leveris bos nivelyow a dhrogober ow “tehweles dhe’n pyth a welsyn kyns an pandemik Kovid”. Ev a leveris bos tus kenerthys dhe junya gonis messach gwarnyans kemeneth an kreslu rag kevrenna kedhlow, hag y kodh dhe dus “dasweles aga diogeledh ha prederi may hallo bos lestans aga hynsa musur rag gwitha daffar salow dhe vos ledrys.”
Yma kemeneth yn Kernow ow towlenna dhe beswarblekhe an niver a jynnow-difibrilla a-dreus ynni, dell leveris konseler. Y leveris esel Konsel an Bluw Breanek ha paramedhek, Paul Kimberley y hanow, bos pymp gwig ow kesoberi dhe wul galladow moy a’n jynnow wosa daswel a Dowlen Woredhom Kemeneth. Ev a leveris bos govenek dhe ynkressya an niver a jynnow-difibrilla dhyworth deg bys yn moy es dew ugens erbynn diwedh an vledhen. Dell leveris ev, an ober, ha synsys ynno kavos moy a hwarvosow a sevel arghans, re gomprehendsa an gwigow Breanek, Porthtewyn, Mont Hawk, Mydhyan ha Dowrdu, hag ynwedh godrevow yntredha, ha bos rag sawder ha difresyans ... trigoryon ha godrigoryon.”
Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys ha presentys genev vy, Wella Morris. Duncan McIntosh o an pennskrifer. Bys dy’Sul nessa, dydh da dhywgh hwi oll.