10/07/2022

An Nowodhow: an 10ves a vis Gortheren 2022

Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans an seythen ma 'An Nowodhow' war BBC Radyo Kernow.

Dyghtyoryon Trest NHS Klavjiow Kernow Riel re leveris bos res dhe berthyoryon, mayni ha vysytyoryon dh’y glavjiow ha kresennow yeghes gwiska maskow a-dhia dhy’Lun eus passyes.

Diw is-varien nowydh a Govid yw dhe vlamya rag an kressyans a gasys yn Kernow hag a-dreus an Ruvaneth Unys dre vras. Yeyn nowodhow yw hemma rag klavjiow yn Kernow usi prest ow perthi gorholeth bras rag aga servisyow.

Yn-medh pennklavjiores, Kim O’Keeffe, “A-gynsow, ni re welas kasys ow kressya arta, ha res yw porres may hwryllyn devnydh a’n toulys kavadow dhyn rag difres, nag yn unnik agan perthyoryon, mes ynwedh agan vysytyoryon ha kowethysi”. Hi a bysis an werin a “dhyghtya yn kuv an mayni neb re beu owth oberi mar dhiwysyk rag difres perthyoryon dres an pandemek”.

Keffrys ha gwiska mask, hi a ynias war bubonan y’gan klavjiow pesya golghi aga diwleuv yn fenowgh gans sebon ha dowr, ha gul devnydh a jell alkohol.

Byttegyns, ny wrug an rewlys ow tochya vysytya perthyoryon chanjya hwath.

Gwithti Kernow Riel a dherivas y’n jeves own may fo res dhodho degea wosa ombrofyans rag arghasans dhyworth Konsel Kernow dhe fyllel.

Pennweythresek an gwithti, Jonathan Morton y hanow, a leveris y fedha an sewyans a henna “degeans degynsywek an gwithti”.

Carol Mould, a-barth an konsel, a worthebis ev dhe dhegemeres unnek ombrofyans ha dew-ugens dh’y dowlen gevarghow gonisogethel hag awenek, ogas ha seyth milvil beuns aga thalvosogeth. Y’n gwettha prys, yth esa le es dew vilvil beuns kavadow dhodho dhe spena ha nyns o ombrofyans an gwithti krev lowr.

Hi a geworras y hwrussa an konsel pesya kesoberi gans an gwithti rag y witha yn fyw.

*

Kowethas Virgin Orbit, Syr Richard Branson y berghen, re dheklaryas bos govenek dhodho lonchya y gynsa lorell dhyworth Tewynblustri yn mis Gwynngala hevlena. Y fydh hemma ynwedh an kynsa lorell lonchys a’n Ruvaneth Unys.

Virgin Orbit a wra devnydh a jynn ebron Virgin Atlantic 747 aswiwys rag don fusen ha’y lorell. Ev a yskyn fest ughel a-ugh an Keynvor Atlantek kyns lonchya an fusen a wra danvon an lorell bys yn hy resegva.

An penn-seythen eus passyes, an kowethas a lonchyas seyth lester efanvos a’y selva yn Kaliforni ha lemmyn fogellys ywa war dreusworra y oberyansow dhe Gernow.

Orth Ayrborth Tewynblustri, yma ober ow pesya may fo kresen routya nowydh parys a-dermyn, keffrys ha gweythva arbennik rag dyghtya an lorellow.

Y hwaytir bos lewyader an kynsa lonch Ledyer Skwadron Matthew Stannard a’n RAF neb re beu ow praktisya gans y gowethysi amerikanek yn Kaliforni.

Seyth lorell re beu ragerghys seulabrys rag bos lonchys dhyworth Tewynblustri, yntredha, an kynsa lorell gembrek, gwyrs gans an kowethas Space Forge yn Kardydh.

*

Reley Leuvwelen an Vyghternes a dhallathas y viaj a-dro dhe Gernow ha Pow Sows orth an Edenva dy’Lun eus passyes.

Degys vydh an leuvwelen a-dro dhe’n pow kyns drehedhes Birmingham rag solempnita ygeri Gwariow an Gemynwlas, an ethves warn ugens a’n mis ma.

An kynsa person dhe dhegi an leuvwelen o Oli Turrell neb a’s degemeras dhyworth Denise Lewis, lewydhes para Pow Sows.

Dynerghys veu an leuvwelen gans dew kans flogh bledhen hwegh dhyworth skolyow leel neb a’s dug a-dro dhe’n Edenva. Ena, gorrys veu hi dhe Aberplymm hag alena dhe Garesk.

Gwrys yw an leuvwelen a gober, aluminiom ha brest, ha hi a vydh degys dhe Birmingham gans milyow a dus re beu dewisys rag an enor ma awos aga ober a-barth aga hemeneth leel.

*

Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys ha presentys genev vy, Steve Penhaligon. An pennskrifer o Wella Morris. Bys dy’ Sul nessa, Duw genowgh hwi oll.