
14/11/2021
A review of the week's news in Cornish.
Last on
More episodes
Previous
Next
An Nowodhow - read along with the news in Kernewek

An Nowodhow
Sunday 14 November 2021
Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans a’n seythen ma ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow.
*
Yma moy es hwegh kans ha hanterkans den ow kwaytya towl rag gwith tre, hag owth entra Kernow “goredhom bras”.
Konsel Kernow a leveris an diwysyans gwith dhe enebi posow a bes gans kavos ha gwitha mayni.
Kovid 19 re gawsyas ugens chi gwith yn Kernow dhe dhegea rag amyttyans.
Mike Westmore, a vagas JAMMAC, neb a dhyght peswar chi gwith yn Kernow, a leveris bos kavos mayni kudyn hujys.
Ev a dheskrifas an desedhans avel “goredhom meur”
Andy Virr, neb yw kusulyer asran woredhom dhe Glavji Kernow Riel yn Truru, hag a’n jeves portfolio Konsel Kernow rag gwith socyal tevesigyon a leveris y teu an posow awos desedhans komplek kawsys gans Kovid-19, asrannow droglam ha goredhom owth oberi gans ystynnans lehes, ha fatel yw an system bysi.
Dhe’n kynsa warn ugens a vis Hedra, Trest Klavjiow Kernow Riel a dhekleryas “hwarvedhyans kritikal” awos posow war servisyow.
Ynwedh, a-dhia dy’Yow, yma rewl nowydh bos edhom mayni chi gwith oll dhe vos bryghlinys.
*
Konsel Kernow re brenas deg chi nowydh ha hwegh ugens yn bargen lies-milyon peuns dhe atamya goredhom a drevow.
An konsel a brenas an chiow dhyworth displegyoryon Eco-Bos dhe Dreveglos Lowarth Grugglas West ogas dhe Sen Austel.
An konsel a leveris y dhiskwedh chiow eko-kowethek omrians dhe hedhi goredhom trevow heb effeyth damajus war an kerghynnedh.
Yth yw an brassa prenans a’n towlen drevow konsel nowydh a’n awtorita. An chiow, hag yw hwath dhe vos drehevys, yw gwaytys dhe vos res dhe’n konsel dres teyr po peder bledhen, an kynsa anedha gwaytys yn nebes misyow, dell lever an konsel.
Y fydhyons i kavadow rag gobrenans socyal ha affordyadow, dhe weres mayniow leel.
Wortalleth, kans a’n chiow nowydh a veu merkys rag gwerth war varghas ygor, hag a styr bos lemmyn moy ‘es an pymthek kansran warn ugens trevow affordyadow derowel hag o unverhes yn argerdh towlenna war an tyller.
Y fydh dhe’n chiow eko-kowethek pompellow tes ayr aga fenten, ha panellow howlek, an pyth a dhismygir dhe dhevnydhya dewdhek gansrann warn ugens a nerth a ji kresek.
*
Plastogow unn devnydhyans re beu kevys yn oyow hag agennow golanes
An taklow kevys yw rann hwithrans gans fleghes ha studhyoryon dhe gampus Pennryn a Bennskol Karesk.
Ymons i ow tielvenna aga oyow, mes pelletys a hwyj an ydhyn keffrys.
Godhonydhyon a dhiskudhas bos an ydhyn ow tybri plastek hag yma bernyow dhedha bos korfow an golanes owth eva an kymygennow.
Professor Jon Blout, dhyworth Pennskol Karesk, a leveris “Heb mar, skant ny yll bos da bosva a’n kymygennow, hag yw pur bosek y studhyn an pyth yw an effeythow bewoniethel.
“Nyns yw unnik a-dro dhe wolanes loos, yth yns i skantlyn dhe les rag konvedhes effeyth a dhefolyans plastek war ydhyn dre vras.”
Onan a’n dhyskyblon a Skol Eglosvelyan a leveris: “Ni a gavas lies korrbaderen, meur a blastek, nebes eskern keyn hwiles hag eskern pysk, mes an brassa rann yw plastek.”
Marieke Royle, dyskadores skiens a’n dhyskyblon, a geworras: “Ymons i ow tyski dhe wul neppyth a-dro dhe gudynnow hag a brederav bos pur allosegus ragdha.”
Catherine Smith, studhyores dhe Bennskol Karesk, a leveris re biens i ow kavos dustuni a bolyethylin.
Y tisplegyas hi “Kevys yw dre vras yn plastogow unn devnydhyans, kepar ha seygher ha botellow plastek,”
*
Ha wortiwedh, y hwra Kanores ‘Soul’ a vri Diana Ross aperya dhe Esedhogow Eden yn mis Metheven a dheu, dell dhekleryas ordenoryon.
Diva Chain Reaction a veu gwaytys yn seson keskan Ragdres Eden hevlena, mes dileys veu an diskwedhyansow awos koronavirus.
An ganores seytek bloodh ha tri ugens a dhalathas hy resegva dhe Motown y’n hwegh degow, hedhes bri gans The Supremes dre blasennow sewen ow komprehendya Baby Love, Stop! In the Name of Love ha You Keep Me Hanging On.
Hi a dhiberthis dhyworth an bagas yn seyth degow, hag a besyas dhe gavos moy es hanterkans plasennow sewen nowydh, ow komprehendya I’m Coming Out, Upside Down ha Chain Reaction.
Hi a dhellos hy hynsa plasen yn pymthek bledhen, henwys ‘Thank You’ a-varra y’n mis ma.
Rita Broe, a Esedhogow Eden a leveris dynerghi dhe Eden ikon ollvysel a’n par Diana dhe vos enor meur ragdha.
*
Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys genev vy Duncan McIntosh; an pennskrifer o Julia Wass. Bys dy’Sul nessa, dohajydh da dhywgh hwi oll.
Broadcast
- Sun 14 Nov 202113:55BBC Radio Cornwall