12/09/2021

Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans an seythen ma 'An Nowodhow' war BBC Radyo Kernow.

*

Moy es unnek mil berghen a nessa chiow yn Kernow ha Pow Sows re’s treylyas dhe ji golyow a-dhia dhalleth an pandemek Kovid, herwydh derivas dyllys gans bagas a gussulyoryon anedhow, Altus Group y hanow. 

Dre dhielvenna niverow dyllys gans an governans, an bagas a drovyas y kressyas an niver a nessa chiow klessys avel negys dhyworth tamm moy es hwetek ha dew-ugens mil, yn mis Meurth warlena, bys dhe seyth ha tri-ugens mil, pymp kans hevlena. Henn yw kressyans a voy es ugens kansran yn tamm moy es bledhen.

An bagas a leveris yth esa moy a dus ow spena aga dy’golyow yn Breten Veur y’n eur ma drefen nag o es dhe viajya dhe bowyow tramor dres an pandemek. Yn sewyans, moy kostek yw lemmyn dhe rentya chi golyow y’n pow ma, yn arbennik y’n ranndir soth west le may feu ogas ha peswar mil ji treylyes dhe negys dy’gol a-dhia dhalleth an pandemek.

Y’n eur ma, yma lies gront kavadow dhe berghennow a jiow golyow keffrys ha lesow toll.

Byttegyns, an governans a dheklaryas y’n Bojet hevlena na vynna ev ri difres toll negys dhe berghennow a nessa chiow y’n termyn a dheu mar nag esa aga chi kovskrifys avel negys dy’gol.

*

Res diwrosa Tro a Vreten a dheuth dhe Gernow rag an kynsa prys hevlena. Bush bras a dus a omguntelas yn Pennsans rag gweles dalleth an res hag yth esa lies moy ow kortos ryb an fordhow rag kenertha an gesstrivoryon hag i ow trosella tooth men war-tu ha Bosvena.

An rann, kans kilometer ha dew-ugens hy hirder, a veu gwaynys gans an Belg, Wout Van Aert, neb a gowlwrug an hyns yn tamm moy es peswar our ha tredhek mynysen warn ugens.

"Rann gales o hi,” yn-medh Van Aert. “Da o ragov dhe aswiwa dhe fordhow a’n par ma ha dhe dhos ha bos usys gansa.”

* 

Kyn nag esa an res Tro a Vreten yn Kernow marnas unn jydh, klewys vydh y effeythow dres vledhynnyow a dheu.

Y’n keth seythen ma, ygerys veu hyns diwrosa nowydh yn Kernow howlsedhes. Hyns Kernow West, kans mildir ha hanterkans y hirder, re beu desedhys gans aluseneth Cycling UK (Diwrosa Ruvaneth Unys) yn furv an riv eth, Pennsans orth y gres. Herwydh an aluseneth, y hyllir kowlwul an hyns yn tri po peswar dydh.

Y’n mysk an tirnosow dhe vos gwelys war an hyns, y kevir jynnjiow Bostalek, an men kov a’n Oos Brons, Men an Toll, Penn an Wlas, Karrek Loos yn Koos ha Penn Lysardh.

An venyn neb a ledyas an ragdres dhe wruthyl an hyns nowydh, Sophie Gordon hy hanow, a leveris re bia hwans dhedhi daskavos ha gul devnydh a nebes a’n lerghow kellys a-hys Hyns an Stenoryon. Ytho y fia res dhedhi hwithra jornalys koth ha mappys moy es kans bloodh aga oos rag trovya nebes anedha.

Hi a geworras yth eth an hyns “dres bownderyow kellys ha fordhow ankevys” may halla myns a vynno previ “tekter garow Kernow, hy istori ha’y gonisogeth”. 

*

Ha dres henna, Konsel Kernow re dheklaryas ynwedh kummyas towlennans dhe vos grontys rag kresen diwrosa nowydh yn Kernow, seyth milvil beuns y dalvosogeth, hag a vydh kemynro an res.

Desedhys vydh an gresen yn Park Negys Kresen Ayr Tewynblustri ha komprehendys ynni y fydh hyns trogylgh resek keffrys ha hyns BMX gwrys dhe savonow europek. Plansys ynwedh vydh meur a wedhennow, gwelsennow ha bleujyow gwyls rag skoodhya bewdhiversita an ranndir. 

*

Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys ha presentys genev vy, Steve Penhaligon. An pennskrifer o Wella Morris. Bys dy’ Sul nessa, dydh da dhywgh hwi oll.