
20/03/2006
Letter for those at an early stage in learning Gaelic.
Clip
![]()
An Litir Bheag 45
Duration: 04:52
An Litir Bheag 45
Tha sinn fhathast a’ toirt sùil air rannan. Rannan cloinne. Tha iad anns an leabhar “Air do bhonnagan a ghaoil”. Nochd an leabhar sin an-uiridh. Seo rann air a bheil an t-ainm “Deich Balaich Bheaga Dhubha”. Tha sin a’ ciallachadh “ten small black-haired boys”. Ach mar a chì sinn, chan eil deich ann aig an deireadh:
Deich Balaich Bheaga Dhubha
Nan suidhe muigh air being –
Thug an starrag leatha Seoc
’S cha robh ann ach naoi.
Naoi balaich bheaga dhubha
Nan suidhe muigh air tobht’ –
Thuit Fionn tro tholl nan cearc
’S cha robh ann ach ochd.
Ochd balaich bheaga dhubha
Ag iasgach le slait –
Ghoid na giomaich Fearchar
’S cha robh ann ach seachd.
Seachd balaich bheaga dhubha
Nan suidhe ’g ithe ’m biadh –
Thachd buntàta Coinneach crost
’S cha robh ann ach sia.
Sia balaich bheaga dhubha
A’ cur a-steach an fheòir –
Thuit a’ chruach air Ùisdean beag
’S cha robh ann ach còig.
Còig balaich bheaga dhubha
A’ seòladh ann an eathar
Shluig muc-mhara Donnchadh
’S cha robh ann ach ceithir.
Ceithir balaich bheaga dhubha
Nan cadal leis an sgìths –
Thuit Raghnall tron an leabaidh
’S cha robh ann ach trì.
Trì balaich bheaga dhubha
Ag ithe mìr is càis –
“Mar sin leibh,” thuirt Alasdair
’S cha robh ann ach dhà.
Dà bhalach bheag dhubh
A’ toirt a-steach a’ bhùirn –
Thuit Eachann dhan an tobair
’S cha robh ann ach aon.
Aon bhalach beag dubh
Na sheasamh ’s car na cheann –
Ruith esan a dh’Ameireagaidh
’S cha robh ’n còrr ann.
’S e deagh rann a th’ ann, nach e? Tha e math do chloinn. Tha e math mar gheama. Seo an rann a-rithist. Cuimhnichibh gu bheil an leabhar anns na bùthan.
Deich Balaich Bheaga Dhubha etc…
Faclan is abairtean
Faclan is abairtean: tha sinn fhathast a’ toirt sùil air: we are still looking at; rannan cloinne: nursery rhymes; nochd an leabhar sin an-uiridh: that book appeared last year; mar a chì sinn: as we shall see; chan eil deich ann aig an deireadh: there are not ten there at the end; nan suidhe [a-]muigh air being: sitting outside on a bench; thug an starrag leatha Seoc: the crow took Jock with her; ’s cha robh ann ach naoi: [then] there were only nine; tobht[a]: rùin; thuit Fionn tro tholl nan cearc: Fionn fell through the hens’ hole; ag iasgach le slait: fishing with rods; ghoid na giomaich Fearchar: the lobsters stole Farquhar; ag ithe am biadh: eating their food; thachd buntàta Coinneach crost: a potato choked irritable Kenny; a’ cur a-steach an fheòir: bringing in the hay; thuit a’ chruach air Ùisdean beag: the haystack fell on little Hugh; a’ seòladh ann an eathar: sailing in a boat; shluig muc-mhara Donnchadh: a whale swallowed Duncan; nan cadal leis an sgìths: sleeping with [the] weariness; thuit Raghnall tron an leabaidh: Ronald fell through the bed; ag ithe mìr is càis: eating bread and cheese; mar sin leibh: cheerio; a’ toirt a-steach a’ bhùirn: bringing in the water; thuit Eachann dhan an tobair: Hector fell into the well; ruith esan a dh’Ameireagaidh: he ràn [off] to America; ’s cha robh ’n còrr ann: and there were none left; ’s e deagh rann a th’ ann, nach e?: it’s a good verse, is it not?; cuimhnichibh gu bheil an leabhar anns na bùthan: remember that the book is in the shops.
Podcast
![]()
An Litir Bheag
Litirichean do luchd-ionnsachaidh ura. Letters in Gaelic for beginners.




