Badanie sugeruje, że leki na ADHD przynoszą szersze korzyści życiowe

Badanie sugeruje, że leczenie farmakologiczne osób, u których niedawno zdiagnozowano ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi), może pomóc zmniejszyć u nich ryzyko nadużywania substancji psychoaktywnych, zachowań samobójczych, wypadków komunikacyjnych i przestępczości.

Problemy te są powiązane z powszechnymi objawami ADHD, takimi jak impulsywne działanie i łatwe rozpraszanie się.

Uważa się, że około 5% dzieci i 2,5% dorosłych na całym świecie cierpi na to zaburzenie - i coraz więcej osób jest diagnozowanych.

Wyniki badania, opublikowanego w czasopiśmie medycznym British Medical Journal (BMJ), potwierdzają szersze potencjalne korzyści z leczenia farmakologicznego i mogą pomóc pacjentom w podjęciu decyzji o rozpoczęciu przyjmowania leków, twierdzą naukowcy.

U osób, u których zdiagnozowano ADHD, mózg działa inaczej niż u większości ludzi.

Objawy mogą obejmować trudności z koncentracją i siedzeniem w miejscu, wysoki poziom energii i impulsywność.

Wzrost liczby osób proszących o pomoc nie znaczy, że zaburzenie to staje się coraz bardziej powszechne.

Osoby są diagnozowane tylko wtedy, gdy objawy mają co najmniej umiarkowany wpływ na ich życie.

Najczęściej przepisywane leki, zwane stymulantami, pomagają radzić sobie z codziennymi objawami. Istnieją ograniczone dowody na korzyści, jakie ich długoterminowe przyjmowanie może mieć na życie osób z ADHD, podczas gdy dobrze znane są skutki uboczne, takie jak bóle głowy, utrata apetytu i kłopoty ze snem, które wywołały debatę na temat ich bezpieczeństwa.

Badanie BMJ zostało przeprowadzone na grupie 148,500 osób w wieku od 6 do 64 lat z ADHD w Szwecji.

Około 57% rozpoczęło leczenie farmakologiczne, z czego 88% przepisano metylofenidat.

Naukowcy z brytyjskiego Southampton University i Karolinska Institute w Sztokholmie stwierdzili, że przyjmowanie leków na ADHD wiązało się ze zmniejszeniem liczby pierwszych przypadków:

- zachowań samobójczych - 17%

- nadużywania substancji - 15%

- wypadków transportowych - 12%

- zachowań przestępczych - 13%

Po przeanalizowaniu powtarzających się zdarzeń naukowcy odkryli, że przyjmowanie leków na ADHD wiązało się ze zmniejszeniem:

- 15% w przypadku prób samobójczych

- 25% w nadużywaniu substancji

- 4% w przypadkowych obrażeniach

- 16% w wypadkach transportowych

- 25% w zachowaniach przestępczych

"Często nie ma informacji na temat ryzyka związanego z nieleczeniem ADHD," powiedział prof. Samuele Cortese, autor badania i profesor psychiatrii dzieci i młodzieży na University of Southampton.

"Teraz mamy dowody na to, że [leki] mogą zmniejszyć to ryzyko".

Można to wytłumaczyć lekami zmniejszającymi impulsywne zachowanie i brak koncentracji, co może zmniejszyć ryzyko wypadków podczas prowadzenia pojazdu i zmniejszyć agresywne zachowanie, które może prowadzić do przestępczości.

Naukowcy twierdzą, że badanie zostało zaprojektowane tak, aby było jak najbardziej wiarygodne, ale nie mogą wykluczyć, że na wyniki miały wpływ takie czynniki jak geny, styl życia i stopnień nasilenia ADHD.

Dostęp do odpowiednich leków na ADHD w wielu krajach nie jest łatwy, a niektórych leków brakuje.

Prof. Stuart Kinner, szef Justice Health Group na australijskim Curtin University, powiedział, że badania wykazały "rozproszone korzyści płynące z diagnozy i leczenia ADHD".

"Brak diagnozy i leczenia ADHD może prowadzić do samoleczenia alkoholem lub innymi narkotykami, złego stanu zdrowia psychicznego, urazów i więzienia," powiedział.

"Zbyt wiele osób z niezdiagnozowanym ADHD trafia do systemu sądownictwa karnego, gdzie ich choroba może pozostać niezdiagnozowana i nieleczona."

Ian Maidment, prof. farmacji klinicznej na brytyjskim Aston University, powiedział, że badanie "zwiększa nasze zrozumienie potencjalnych korzyści płynących ze stosowania tych leków".

Stwierdził jednak, że badanie nie weryfikowało, czy pacjenci faktycznie przyjmowali leki, ani wpływu różnych dawek.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Magdalena Mis