احمد زیدآبادی تحلیلگر مسایل خاورمیانه

	موضع گیری آقای اولمرت با واکنش منفی دولت خودگردان فلسطین روبرو شد

آقای اولمرت در کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی مجلس اسرائیل با تاکید بر اینکه حفظ محلات عرب نشین بیت‌المقدس برای اسرائیل مشکلاتی در پی خواهد داشت، اعلام کرد که شانس واقعی برای دستیابی به تفاهم در باره بیت‌المقدس تا پایان سال وجود ندارد.

موضع گیری آقای اولمرت با واکنش منفی دولت خودگردان فلسطین روبرو شد. نبیل ابوردینه مشاور محمود عباس رئیس دولت خودگردان فلسطین اظهارات نخست وزیر اسرائیل را زیر پا گذاشتن توافق آناپولیس دانست و گفت: ما هنوز شش ماه فرصت داریم، اما اظهارات آقای اولمرت نشان می‌دهد که اسرائیل قصد پایبندی به توافق آناپولیس و دیدگاه جورج بوش در باره حل بحران خاورمیانه را ندارد.

در ماههای اخیر، مقام‌های اسرائیلی، فلسطینی و آمریکایی نسبت به امکان دستیابی اسرائیل و فلسطینی‌ها به توافق نهایی تا پایان سال ۲۰۰۸ میلادی به طور متناوب اظهار خوشبینی و بدبینی کرده‌اند.

دولت جورج بوش رئیس جمهور آمریکا به شدت علاقمند است که در مدت باقی مانده از دوره ریاست جمهوری اش، شاهد امضای توافق نهایی بین اسرائیل و دولت خودگردان باشد، اما بسیاری از ناظران امور خاورمیانه در مورد تحقق این مساله تردید دارند.

گفته می‌شود کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا هر دو طرف اسرائیلی و فلسطینی را تحت فشار گذاشته است تا پیش از برگزاری نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد در ماه سپتامبر، تفاهم نامه‌ای را به امضاء برسانند.

هدف خانم رایس از این مساله، نشان دادن پیشرفت صلح خاورمیانه به رهبران جهان در جریان نشست مجمع عمومی اعلام شده است.

	اولمرت ضمن بعید دانستن توافق بر سر بیت‌المقدس تا پایان سال جاری، اعلام کرده است که اسرائیل و فلسطینی‌ها در مورد دو مساله استراتژیک تعیین مرزها و مساله آوارگان فلسطینی به توافق نزدیک شده‌اند

در این میان، تزیپی لیونی وزیر خارجه اسرائیل که مسئول مذاکرات استراتژیک با هیات فلسطینی به رهبری احمد قریع (ابوعلاء) است، در مورد فشار دولت آمریکا بر دو طرف برای دستیابی به توافق در یک ضرب‌الاجل مشخص هشدار داده است.

به باور خانم لیونی، فشارهای آمریکا ممکن است باعث تکرار سرنوشت مذاکرات اسرائیل و فلسطینی‌ها در آخرین سال ریاست جمهوری بیل کلینتون در سال ۲۰۰۰ در کمپ دیوید شود.

در سال ۲۰۰۰ آقای کلینتون با فراخواندن یاسر عرفات و اهود باراک رهبران وقت فلسطین و اسرائیل به کمپ دیوید، آنها را تحت فشار گذاشت تا به توافق جامعی دست یابند، اما شکست این مذاکرات سبب آغاز انتفاضه دوم فلسطینی‌ها، سقوط آقای باراک و به قدرت رسیدن آریل شارون در اسرائیل شد و این تحولات نیز به نوبه خود محاصره مقر آقای عرفات و اشغال مجدد مناطق تحت کنترل دولت خودگردان در کرانه غربی از سوی ارتش اسرائیل را به دنبال داشت.

این در حالی است که برخی از ناظران، نگرانی خانم لیونی را صادقانه نمی‌دانند و علاقه او به تعویق امضای تفاهمنامه با فلسطینی‌ها را به انتخابات درونی حزب کادیما که قرار است در ماه سپتامبر برگزار شود، نسبت می‌دهند.

تردید جدی آقای اولمرت در مورد توافق با فلسطینی ها بر سر بیت‌المقدس نشان می‌دهد که جورج بوش برای رسیدن به آرزوی خود مبنی بر حل بحران خاورمیانه در زمان ریاست جمهوری وی، از شانس زیادی برخوردار نیست

خانم لیونی که برای به دست آوردن رهبری حزب کادیما و به تبع آن دسترسی به مقام نخست وزیری اسرائیل با شائول موفاز وزیر حمل و نقل اسرائیل رقابت دارد، در واقع نگران آن است که امضای تفاهمنامه با ابوعلاء موضع او را در انتخابات درون حزبی تضعیف کند.

با این حال، طبق برخی از گزارش‌های رسانه‌ای، ابوعلاء نیز مانند خانم لیونی خواستار روندی طبیعی برای به نتیجه رسیدن مذاکرات است و تفاهم دوجانبه را نسبت به تعیین ضرب‌الاجل ترجیح می‌دهد.

به هر حال، تردید جدی آقای اولمرت در مورد توافق با فلسطینی ها بر سر بیت‌المقدس نشان می‌دهد که جورج بوش برای رسیدن به آرزوی خود مبنی بر حل بحران خاورمیانه در زمان ریاست جمهوری وی، از شانس زیادی برخوردار نیست، اما در گفته‌های آقای اولمرت علائمی برای دلگرمی آقای بوش هم دیده می‌شود.

اهود اولمرت ضمن بعید دانستن توافق بر سر بیت‌المقدس تا پایان سال جاری، اعلام کرده است که اسرائیل و فلسطینی‌ها در مورد دو مساله استراتژیک تعیین مرزها و مساله آوارگان فلسطینی به توافق نزدیک شده‌اند و اختلاف غیر قابل حلی در این دو مورد بین دو طرف وجود ندارد.

طبق برخی از گزارش‌های رسانه‌ای، اختلاف بین اسرائیل و دولت خودگردان در باره مرزها به بحث در باره دو تا سه درصد خاک کرانه غربی تقلیل یافته و دو طرف در مورد مشکل آوارگان به توافق اصولی نزدیک شده‌اند.

بدین ترتیب، آقای بوش می‌تواند امیدوار باشد که اگر چه شاهد حل نهایی مساله فلسطین در دوران ریاست جمهوری خود نخواهد بود، اما می‌تواند به امضای تفاهمنامه‌ای استراتژیک بین دو طرف درگیر در خاورمیانه در مورد مسائلی به جز بیت‌المقدس امید داشته باشد.

امضای تفاهمنامه بدون تعیین سرنوشت بیت المقدس اما چیزی نیست که فلسطینی‌ها حاضر به قبول آن باشند، بنابراین آقای بوش برای دستیابی به رویای خود ممکن است با دو انتخاب همه یا هیچ روبرو شود.