گیتس: بازداشتگاه گوانتانامو روی دست ما مانده است

رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا، در سخنانی در جلسه یکی از کمیته های مجلس سنای آن کشور گفته است که مسایل حقوقی و اجرایی مانع از آن می شود که زندان گوانتانامو بسته شود و تلاش های وزارت دفاع برای رفع این موانع تا کنون موفقیت آمیز نبوده است.

آقای گیتس در پاسخ به سئوالی در مورد دلایل ادامه فعالیت بازداشتگاه گفت "پاسخ صریح این است که این زندان روی دست ما مانده و از بسیاری جهات، نمی توانیم کاری با آن بکنیم."

وزیر دفاع آمریکا افزود که از زمان انتصاب به این سمت در اواخر سال 2006، در نظر داشته است بازداشتگاه گوانتانامو را تعطیل کند اما در اجرای این نظر خود، با مسایل متعددی مواجه شده است.

به گفته رابرت گیتس، در حال حاضر حدود دویست و هفتاد زندانی در این بازداشتگاه به سر می برند که از لحاظ نظری، باید به کشورهای خود بازگردانده شوند، اما در مورد بعضی از آنان، چنین اقدامی با مشکلات عملی متعددی مواجه است.

آقای گیتس گفته است که یا دولت های این کشورها از پذیرفتن این زندانیان خودداری می ورزند و یا اینکه ایالات متحده نگران آن است که این افراد پس از بازگشت به کشورهایشان آزاد شوند و به اقدامات تروریستی روی آورند.

شمار بازداشتیان گوانتانامو زمانی به بیش از هفتصد نفر می رسید که بیش از پانصد تن از آنان تا کنون آزاد شده اند.

به گفته رابرت گیتس، وزارت دفاع آمریکا اطلاعات تایید شده ای را کسب کرده حاکی از اینکه دست کم سی و شش تن از آزاد شدگان از گوانتانامو دوباره به فعالیت های تروریستی روی آورده اند.

وزارت دفاع ایالات متحده تا کنون اسامی سیزده تن از این گروه از آزاد شدگان را انتشار داده و از جمله گفته است که یکی از شهروندان کویتی که از گوانتانامو آزاد شد ماه گذشته در یک عملیات انتحاری در موصل، شمال عراق، شرکت کرد و این موضوع از سوی خانواده او و منابع اطلاعاتی آمریکا تایید شده است.

انتقاد مدافعان حقوق بشر

وزیر دفاع آمریکا تاکید ورزید دولت این کشور از قبول راه دیگر حل این مشکل، یعنی نگهداری از بازداشتیان گوانتانامو در خاک ایالات متحده، اکراه دارد.

وی گفت که هیچیک از ایالت های آمریکا مایل نبوده است آزاد شدگان از گوانتانامو را در زندان های خود بپذیرد.

	بازداشتگاه گوانتانامو هدف انتقاد سازمانهای مدافع حقوق بشر بوده است

در عین حال، سازمان های دفاع از حقوق بشر دولت آمریکا را متهم کرده اند که برای بستن بازداشتگاه گوانتانامو عزم لازم را از خود نشان نمی دهد.

به گفته این سازمان ها، در صورتی که مقامات آمریکایی واقعا در صدد بستن گوانتانامو برآیند، کشورهای دیگر نیز آمادگی بیشتری برای قبول بازداشتیان خواهند داشت.

بازداشتگاه گوانتانامو در سال 2002 در محدوده پایگاه نیروی دریایی ایالات متحده در خلیج گوانتانامو، واقع در جنوب شرق کوبا، ایجاد شد.

این پایگاه براساس معاهده سال 1903 بین ایالات متحده و کوبا به صورت اجاره دایم در اختیار نیروی دریایی آمریکا قرار گرفته هرچند دولت کنونی کوبا این معاهده را ملغی اعلام کرده و از پذیرش چک اجاره این محل خودداری ورزیده است.

هدف از ایجاد بازداشتگاه گوانتانامو، که سرپرستی آن بر عهده وزارت دفاع ایالات متحده بوده، نگهداری افرادی بود که در خارج از خاک ایالات متحده به دلیل ارتکاب یا به ظن ارتباط با عملیات تروریستی بازداشت می شوند.

از آنجا که این زندان در خارج از خاک آمریکا قرار دارد، بازداشت شدگان از حقوق قانونی مرسوم برای زندانیان در آن کشور، از جمله حضور در دادگاه صالحه در مدت معینی پس از بازداشت، محروم بوده اند در حالیکه دولت ایالات متحده، با توصیف این افراد به عنوان "رزمندگان غیر دشمن" آنان را مشمول مقررات رفتار با اسیران جنگی دشمن ندانسته است.

برخورد دولت آمریکا با بازداشتیان گوانتانامو مورد انتقاد شدید سازمان های آمریکایی و بین المللی دفاع از حقوق بشر بوده است.

در سال 2004، وزارت دفاع اعلام داشت که برای تعیین وضعیت بازداشتیان، پرونده آنها را به "دادرسی نظامی" ویژه محول می کند و شماری از زندانیان نیز به این ترتیب محاکمه و برخی از آنان آزاد شده اند.