کریس موریس گزارشگر بی بی سی در اسلام آباد

	تنشها در سوات پس از آن بالا گرفت که حامیان مولانا فضل الله، روحانی تندرو پاکستانی، در ماه ژوییه علیه دولت پاکستان اعلام جهاد کرد

برای به خصوص این دسته از مردم زندگی ادامه دارد، مغازه ها باز و بسته می شوند و کودکان به مدرسه می روند.

البته در بین این دسته از مردم نوعی حس نا امیدی عمیق از طبقه حاکم کشور وجود دارد، چه آنهایی که در لباس نظامی هستند و چه آنهایی که غیر نظامیند.

این گروه از مردم بر این احساس هستند که ژنرالها، نخست وزیران، دموکراسی و البته حکومتهای نظامی می آیند و می روند. اما تقریبا چیزی تغییر نمی کند. در ظاهر، این نگرش، فرضیه ای منطقی است که مولود تجارب تلخ است.

اما اینبار یک چیز متفاوت است؛ حقیقتی که اکثریت میانه رو در پاکستان با کمی ناراحتی بر آن اذعان دارد. تهدید ستیزه جویی اسلامی از سوی افرادی که علیه دولت (پاکستان) سلاح در دست گرفته اند، اکنون بیش از همیشه است.

مشکل است که بتوان درباره اهمیت اوضاع داوری کرد. البته این نیز اهمیت دارد که نبایستی احساسی برخورد کرد. اما به هرحال وضعیت (پاکستان) بسیار جدی است.

مناطق آسیب پذیر

در وزیرستان و مناطق دیگر قبیله ای نزدیک به مرز افغانستان، توافق نامه های صلح با ستیزه جویان شکست خورده است. نظام اداری (در این مناطق) وجود ندارد. و فرمانهای دولتی در این مناطق دیگر نافذ نیست؛ البته در واقع هیچگاه نافذ نبوده است. در برخی از مناطق هم گروههای ستیزه جو دست بالا را دارند.

نگرانی بویژه در خصوص "دره سوات" در ایالت سرحد است. منطقه ای کوهستانی با مرغزارهای سبز و دریاچه های آبی. تنها پیست اسکی پاکستان در این ناحیه قرار دارد و بسیاری از مردم محلی، آن را بهشت روی زمین می خوانند.

اما دست کم در حال حاضر در سوات، دیگر بهشتی وجود ندارد. منطقه پر است از صدای گلوله توپخانه و هلیکوپترهای نظامی. چند شهر و دهکده در منطقه بدست گروههای شورشی افتاده است، و ارتش در تلاش است تا کنترل را دوباره بدست گیرد.

تنشها در سوات پس از آن بالا گرفت که حامیان مولانا فضل الله، روحانی تندرو پاکستانی، در ماه ژوییه علیه دولت پاکستان اعلام جهاد کردند. بر اثر درگیریها تا کنون چند صد نفر کشته شده اند.

این تحولات از آن جهت مهم است که اقدامات ارتش پاکستان اولین مقابله مهم با تندروان اسلامی در منطقه ای است که با عنوان منطقه آرام و خارج از مناطق قبیله ای پاکستان شناخته می شود.

در این منطقه گردن تعدادی از ماموران امنیتی زده شده است، مغازه های فروش موسیقیهای غربی و فیلمهای هندی به آتش کشیده شده است و مدارس دخترانه بسته شده اند.

با توجه به امکان همکاری ستیزه جویان ازبک (مستقر درمنطقه) و شورشیان محلی با افراد ناراضی محلی شورشها ممکن است به مناطق آسیب پذیر دیگر نیز کشیده شود.

اگر ستیزه جویان بیشتر بسوی شرق سوات پیشروی کنند، راه مواصلاتی "قره قووم" را با تهدیداتی مواجه خواهند کرد. قره قووم راه مواصلاتی مهم تجاری با چین است.

در حال حاضر قوانین طالبانی در منطقه ای که پیشتر بسیاری از نخبگان و همچنین افراد عادی کشور برای گذراندن تعطیلات به آنجا می رفتند، اعلام شده است.

منطقه خطرناک

راه به سوات جاده ای طولانی و پر پیچ و خم است. اگرچه فاصله دره سوات تا اسلام آباد، پایتخت، در حدود 160 کیلومتر است.

مقامات نظامی معتقدند که شورشیان بیشتر از یک گروه معمولی هستند که از خلا امنیتی در منطقه استفاده کرده اند تا در بین مردم محلی ایجاد رعب و وحشت کنند.

	مقامات نظامی معتقدند که شورشیان بیشتر از یک گروه معمولی هستند که از خلا امنیتی در منطقه استفاده کرده اند تا در بین مردم محلی ایجاد رعب و وحشت کنند

منتقدین می گویند که ارتش باید پیش از اینها عمل می کرد. آنها می گویند در حالی که تلویزیونهای محلی بدلیل اعلام "وضعیت فوق العاده" در کشور بسته شده است، مولانا فضل الله هنوز از رادیوی غیر قانونی اف ام خود استفاده می کند.

با توجه به این تحولات جنگ در منطقه وجود دارد؛ و اگر با تحلیلگران پاکستانی و غربی به بحث و تبادل نظر بنشینید، بسیاری از آنها خواهند گفت که در این بازی در چند ماه گذشته، این پاکستان است که بازنده است.

برنده این تحولات نیروهای مرتبط با القاعده و طالبان هستند. اگر برای معکوس کردن این جریان
کاری صورت نگیرد، این نیروها مکان بیشتری برای مانور دادن و عملیات در اختیار خواهند داشت و البته در دراز مدت آزادی عمل بیشتری برای اداره کردن اردوگاههای آموزشی و برنامه ریزی برای عملیات در نقاط مختلف جهان.

این نتیجه گیری منفی است، اما نتیجه گیری است که تقریبا بسیاری بر آن توافق نظر دارند.

ژنرال مشرف تهدید ستیزه جویان اسلامی را یکی از دلایل اصلی برای اعمال وضعیت "فوق العاده" در کشور اعلام کرده است.

او چند روز پیش گفت: "آیا دموکراسی از کشور مهمتر است؟ اگر کشور، کشوری شکست خورده شود، در آن صورت کدام یک از این دو مهمتر است؟"

وی در پاسخ به پرسش خود گفت: " آشکار است. دولت و کشور را نجات بده."

بینظیر بوتو، نیز هشدار داده است که: "طالبان نزدیکتر و نزدیکتر می شوند."

او تعهد کرده است که "از قدرت، منابع انسانی و آموزش و پرورش" استفاده کند تا از تبدیل بخشهایی از پاکستان "به کانونهایی برای توطئه های تروریستی ملی و بین المللی که همه را تهدید می کند"، جلوگیری کند.

اما او و آقای مشرف در روش رسیدن به این هدف اختلاف نظر دارند.

انتخابات در فضای وضعیت "فوق العاده" و سیاست کنونی آقای مشرف، قدرتی دموکراتیک و معتبر را در اختیار کشور (برای رسیدن به این اهداف) قرار نمی دهد.

و این مساله بسیاری را نگران کرده است.

سیاستمداران پاکستانی در گذشته از سابقه درخشانی برخوردار نبوده اند.

اما طلعت مسعود، ژنرال بازنشسته پاکستانی، معتقد است که دموکراسی واقعی باید اعاده شود. او می گوید: " ارتش نباید فراموش کند که ما باید پشتیبانی مردم را داشته باشیم تا بتوانیم علیه تندروی با قدرت وارد عمل شویم.

به گفته آقای مسعود: "در غیر این صورت آنها اینطور فکر خواهند کرد که ما این جنگ را به نیابت آمریکاییها می کنیم نه برای پاکستان. (در آنصورت) مصیبت بزرگی خواهد بود. ما پیروز نخواهیم شد."

با این اوصاف چالش سیاسی بزرگی و البته نظامی پیش روی پاکستان است. ارتش پاکستان بطور کل در مقابله با ستیزه جویی تجربه زیادی ندارد. برای مدتهای طولانی ارتش پاکستان بر روی جلوگیری پیشروی ارتش هند در خاک پاکستان متمرکز بوده است.

مشکلات پیش روی ارتش پاکستان در شمال غرب این کشور، مشکل تازه ای است.

در طول چند هفته گذشته تحولات در سوات تحت الشعاع وقایع در اسلام آباد، کراچی و لاهور قرار داشته است.

اما نحوه ای که پاکستان برای مقابله با ستیزه جویی در سوات در نظر گرفته آزمایش مهمی برای پاکستان است.