احمد زیدآبادی کارشناس مسايل خاورميانه

	حملات هوایی ارتش اسرائیل به غزه تعدادی کشته و زخمی بر جای گذاشته است

هدف حملات شبه نظامیان وابسته به گروه جهاد اسلامی فلسطین بوده ‌اند. راعد غنام یکی از رهبران شبه نظامیان جهاد اسلامی که نامش در فهرست مورد تعقیب ارتش اسراییل قرار داشت، یکی از قربانیان حمله ارتش اسراییل به نوار غزه بوده است.

حمله ارتش اسراییل به نوار غزه در حالی صورت گرفته که در روزهای اخیر پرتاب موشک از این منطقه به شهرک‌های اسراییلی به شدت کاهش یافته است.

ارتش اسراییل اعلام کرده که حملاتش علیه مواضع شبه نظامیانی بوده که قصد حمله به خاک اسراییل را داشته ‌اند.

حملات تازه ارتش اسراییل به نوار غزه به معنای آن است که دولت یهود تحمل خود را در مقابل حملات ضد اسراییلی از نوار غزه به صفر رسانده و قصد دارد هر تحرک کوچک فلسطینی ها را با شدت عمل پاسخ دهد.

از ظواهر امر چنین برمی‌آید که رهبران میانه‌روی حماس قصد دارند تا با استقرار امنیت و حاکمیت قانون در نوار غزه، خود را به صورت دولتی مسئول به جامعه جهانی معرفی کنند و از این طریق سیاست منزوی ساختن این گروه را خنثی کنند

پیش از آنکه حماس نوار غزه را به کنترل خود در آورد، سیاست اعلام شده اسراییل در مقابل حملات فلسطینی‌ها "خویشتنداری" بود.

هر چند که در آن زمان نیز اسراییل در برابر پرتاب موشک به شهرک ‌های خود، با حمله زمینی و هوایی به مواضع فلسطینی‌ها واکنش نشان می ‌داد، اما این واکنش‌ها معمولا در شرایطی صورت می ‌گرفت که شمار موشک‌های پرتاب شده به خاک اسراییل، زندگی ساکنان شهرک‌‌های در معرض تهاجم را سخت می‌ کرد.

حماس و دغدغه امنیت غزه

به نظر می‌ رسد که عزم بخش بزرگی از جامعه بین المللی برای منزوی کردن کامل حماس و حمایت قاطع محمود عباس رئیس دولت خودگردان فلسطینی از این سیاست، اسراییل را مصمم کرده است که کوچکترین حرکت تهاجمی از نوار غزه را تحمل نکند و با واکنش شدید خود یا دولت تحت رهبری حماس در نوار غزه را به استقرار کامل آرامش در مرزهای خود وادار کند و یا اینکه توان تهاجمی گروههای شبه نظامی در نوار غزه را با حملات شید از بین ببرد.

در مقابل سیاست تازه اسراییل نسبت به تحرکات شبه نظامیان در نوار غزه، مشخص نیست که حماس چه خط مشی را دنبال می ‌کند.

	رهبران میانه رو حماس می ‌دانند که بدون آرامش در مرز خود با اسراییل، امکان برقراری ثبات در نوار غزه وجود ندارد

از ظواهر امر چنین برمی‌آید که رهبران میانه‌روی حماس قصد دارند تا با استقرار امنیت و حاکمیت قانون در نوار غزه، خود را به صورت دولتی مسئول به جامعه جهانی معرفی کنند و از این طریق سیاست منزوی ساختن این گروه را خنثی کنند.

در واقع رهبران میانه رو حماس می ‌دانند که بدون آرامش در مرز خود با اسراییل، امکان برقراری ثبات در نوار غزه وجود ندارد و از همین رو، به نظر می ‌رسد که رهبرانی مانند اسماعیل هنیه و خالد مشعل در شرایط کنونی نفعی در شعله‌ور کردن آتش جنگ بین خود و اسراییل نمی‌ بینند.

هنوز مشخص نیست که این سیاست تا چه اندازه مورد حمایت رهبران جناح تندرو حماس نظیر محمود زهار و سعید صیام وزیران خارجه و کشور پیشین دولت حماس است، رهبرانی که برخی از محافل سیاسی، آنان را عامل اصلی تسخیر نوار غزه از سوی شبه نظامیان وابسته به حماس می ‌دانند.

با این همه، چنانچه رهبران جناح‌ های مختلف حماس بر سر آرام نگه داشتن مرزهای نوار غزه با اسراییل به وحدت نظر برسند، مشکل پرتاب موشک به شهرک ‌های یهودی نشین حل نخواهد شد چرا که جهاد اسلامی فلسطین بر ادامه حملات ضد اسراییلی خود از نوار غزه تاکید دارد.

جهاد اسلامی و 'مقاومت مسلحانه'

جهاد اسلامی فلسطین که گفته می‌ شود روابط بسیار نزدیکی با ایران دارد، به خلاف حماس که حاضر به مشارکت در نهادهای قانونی دولت خودگردان فلسطینی شد، هیچگاه به راه حل‌های سیاسی برای حل بحران خاورمیانه روی خوش نشان نداده و "مقاومت مسلحانه" را تنها گزینه رویاروی فلسطینی‌ها معرفی کرده است.

به نظر می‌ رسد که جهاد اسلامی قصد دارد بدون توجه به برنامه حماس برای اداره نوار غزه به حملات موشکی خود به خاک اسراییل ادامه دهد، حملاتی که حتی اگر دامنه آن محدود و خسارتی هم در بر نداشته باشد، با پاسخ تند اسراییل روبرو خواهد شد

در روزهای گذشته، رمضان عبدالله شلح دبیر کل جهاد اسلامی که در دمشق به سر می ‌برد، ضمن فراخواندن فتح و حماس به گفتگو، به طور خاص از رهبران حماس خواسته است که "مقاومت" در برابر اسراییل را در دستور کار خود قرار دهند.

بدین ترتیب به نظر می‌ رسد که جهاد اسلامی قصد دارد بدون توجه به برنامه حماس برای اداره نوار غزه به حملات موشکی خود به خاک اسراییل ادامه دهد، حملاتی که حتی اگر دامنه آن محدود و خسارتی هم در بر نداشته باشد، با پاسخ تند اسراییل روبرو خواهد شد.

آیا در صورت علاقه حماس به حفظ آرامش مرزی با اسراییل، نیروهای این گروه مانع حملات شبه نظامیان جهاد اسلامی به خاک اسراییل خواهند شد؟

مسلما اگر حماس بخواهد دست به چنین اقدامی بزند، بخشی از ادعاهای خود را مبنی بر حمایت از مقاومت مسلحانه در برابر اسراییل، زیر پا خواهد گذاشت، اما اگر مانعی در مقابل موشک پراکنی اعضای جهاد اسلامی به خاک اسراییل ایجاد نکند، نه فقط نوار غزه در معرض تهاجم روزانه ارتش اسراییل قرار خواهد گرفت و مختصر تاسیسات آن از بین خواهد رفت، بلکه تلاش حماس برای نشان دادن اقتدار خود در جهت کنترل گروههای متعدد شبه نظامی در نوار غزه و ایجاد نظم و ثبات در قلمرو حاکمیتش نیز بی‌ حاصل خواهد بود.