احیای طرح سعودی برای حل مناقشه اسرائیل و فلسطینیان از موضوعات اصلی اجلاس ریاض است

اتحادیه عرب بیست و دو عضو دارد و سران و مقامات ارشد کشورهای عضو، به استثنای لیبی که این نشست را تحریم کرده، در این اجلاس دو روزه شرکت دارند و بان کی مون، دبیرکل سازمان ملل متحد، و خاویر سولانا، مسئول روابط خارجی اتحادیه اروپا نیز به جلسه افتتاحیه این اجلاس دعوت شده اند.

مهمترین مسایل مورد بحث در این اجلاس را مناقشه اعراب و اسرائیل و وضعیت عراق و لبنان تشکیل می دهد.

اجلاس ریاض یک روز پس از آن تشکیل می شود که کاندولیزا رایس، وزیر خارجه آمریکا که به خاورمیانه سفر و با مقامات چند کشور منطقه دیدن کرده بود، از اعراب خواست تا دست آشتی به سوی اسرائیل دراز کنند.

گزارشی از اجلاس سران عرب

وی از کشورهای عربی خواست تا با استفاده از طرح صلحی که در سال 2002 به تصویب اجلاس سران اتحادیه عرب در بیروت رسید، در راه استقرار صلح در خاورمیانه گام بردارند.

بحران لبنان یکی از مسایل اصلی مورد بحث در اجلاس ریاض بحران سیاسی لبنان است که از اختلاف بین احزاب مخالف سوریه، که اکثریت را در پارلمان و کابینه در دست دارند، و احزاب و گروه های طرفدار این کشور، به خصوص گروه حزب الله لبنان، ناشی شده است

در این طرح، که از حمایت ایالات متحده نیز برخوردار بوده، تشکیل دولت مستقل فلسطینی در اراضی اشغالی و بازگشت آوارگان فلسطینی پیش بینی شده است.

احیای طرح صلح و بحران داخلی فلسطین

در زمان ارائه طرح در سال 2002، اسرائیل آن را رد کرد اما اخیرا از این طرح به عنوان نقطه ای برای حرکت به سوی دستیابی به صلح یاد کرده است.

احیای این طرح در اجلاس ریاض در حالی مطرح می شود که جنبش حماس، که موجودیت اسرائیل را شناسایی نکرده، عضو کابینه وحدت ملی فلسطینی است و سمت نخست وزیری را در دست دارد.

محمود عباس، رییس، و اسماعیل هنیه، نخست وزیر تشکیلات خودگردان فلسطینی، همراه یکدیگر در اجلاس ریاض حضور دارند.

وزیران خارجه کشورهای عرب در جلسه مقدماتی خود در ریاض بر سر گنجاندن این طرح در دستور کار اجلاس سران به توافق دست یافتند.

	ملک عبدالله، جلال طالبانی و هوشیار زیباری

لبنان دو هیات جداگانه را به اجلاس ریاض اعزام کرده که ریاست یکی را امیل لحود، رییس جمهوری طرفدار سوریه، و ریاست دیگری را فواد سنیوره، نخست وزیر مخالف سوریه، بر عهده دارند و پادشاه سعودی به طور جداگانه با آنان ملاقات کرده است.

عربستان سعودی بیشتر به دولت فواد سنیوره گرایش دارد در حالیکه سوریه، همراه ایران، از حامیان حزب الله است و از رییس جمهوری لبنان حمایت می کند.

روابط سعودی و سوریه و بحران عراق

تابستان گذشته ملک عبدالله، پادشاه سعودی، در مورد مناسب بودن اقدام گروه حزب الله در دستگیری دو نظامی اسرائیلی ابراز تردید کرد که باعث ناخرسندی سوریه و حزب الله شد.

روز سه شنبه، ملک عبدالله برای نخستین بار از تابستان گذشته با بشار اسد، رییس جمهوری سوریه، ملاقات و گفتگو کرد.

بحران ناشی از اختلافات سیاسی و فرقه ای در عراق نیز در دستور کار اجلاس قرار دارد و انتظار می رود اجلاس سران خواستار اصلاح قانون اساسی این کشور به نحوی شود که اقلیت سنی این کشور امکان مشارکت بیشتری در امور سیاسی را داشته باشند و نگرانی آنان از ایجاد یک نظام فدرالی بر طرف شود.

برگزاری اجلاس ریاض نشانه تلاش عربستان سعودی برای ایفای نقش بین المللی بارزتری منطبق با توان اقتصادی این کشور و همچنین ناشی از بحرانهای منطقه ای از جمله نگرانی از چشم انداز دستیابی ایران به اسلحه اتمی است

مجدی عبدالهادی، تحلیلگر بی بی سی در امور منطقه، می گوید که این نخستین باری است که عربستان سعودی میزبانی اجلاس سران عرب را بر عهده گرفته که نشانه ای از تمایل این کشور به ایفای نقشی برجسته تر در جهان عرب است.

به گفته وی، تقبل این نقش تا اندازه ای نیز از تشدید بحران هایی در منطقه ناشی می شود که از آن میان، چشم انداز دستیابی ایران به اسلحه اتمی به خصوص برای کشورهای عرب نگران کننده است.

در صورت موفقیت اجلاس ریاض، عربستان سعودی می تواند جایگاه قهرمان بلامنازع وحدت اعراب را به خود اختصاص دهد، جایگاهی که به طور سنتی مصر در اختیار داشته است.