احمد زيدآبادی کارشناس مسايل خاورميانه

	با خروج ارتش اسرائيل، نيروهای پاسدار صلح سازمان ملل در جنوب لبنان مستقر شده اند

نيروهای حافظ صلح بين ‌المللی معروف به يونيفيل، در مناطق تخليه شده مستقر شده ‌اند تا امنيت را در مرز بين لبنان و اسراييل تامين کنند.

با اين حال، محافل عمدتا راستگرای اسراييلی بر اين باورند که خروج ارتش اسراييل از مناطق اشغالی لبنان و استقرار نيروهای حافظ صلح به جای آنها، امنيت اسراييل را تضمين نمی ‌کند، زيرا به زعم آنان "تهديد حزب ‌الله عليه اسراييل کماکان وجود دارد."

اين در حالی است که اهود اولمرت نخست وزير اسراييل، نگاه خوش ‌بينانه‌ تری نسبت به تحولات لبنان دارد. وی می گويد جنگ ۳۴ روزه عليه لبنان، نظم سياسی تازه‌ ای در اين کشور پديد آورده است، نظمی که به نظر او می ‌تواند حزب ‌الله را از يک نيروی شبه نظامی به يک حزب تمام عيار سياسی تبديل کند.

از نگاه آقای اولمرت، نيروهای يونيفيل و ارتش لبنان در صدد خلع سلاح حزب ‌الله هستند و اگر آنها در شرايط فعلی اين موضوع را انکار می‌ کنند به دليل پاره ‌ای از ملاحظات داخلی لبنان است.

برخی سياستمردان در لبنان و اسرائيل چندين بار از احتمال وقوع جنگ ويرانگر ديگری بين اسراييل و لبنان در ماه های آينده سخن گفته اند

نگرانی از درگيری دوباره

به زعم نخست وزير اسراييل، حزب ‌الله علاقه‌ ای به ورود به يک جنگ داخلی در لبنان ندارد و چنانچه دولت فواد سينيوره، نخست وزير لبنان، از خود جديت نشان دهد، می ‌تواند نيروهای حزب‌ الله را خلع سلاح کند.

در کابينه آقای اولمرت اما همه وزيران مانند او نمی ‌انديشند. بنيامين بن اليعازر، وزير امور زيربنايی، که از رهبران برجسته حزب کارگر اسراييل به شمار می‌ رود، ضمن درخواست برای قتل حسن نصرالله، رهبر حزب‌ الله لبنان، تاکيد کرده که شعله‌ور شدن جنگی دوباره بين اسراييل و لبنان طی چند ماه آينده، دور از انتظار نيست.

در لبنان نيز برخی از رهبران سياسی نظری شبيه بن اليعازر دارند. وليد جنبلاط، رهبر دروز‌های لبنان، چندين بار از احتمال وقوع جنگ ويرانگر ديگری بين اسراييل و لبنان در ماه های آينده سخن گفته است.

آقای جنبلاط که از سران جنبش موسوم به ۱۴ مارس (ائتلاف ضد سوری لبنان) محسوب می ‌شود، ضمن متهم کردن حزب‌ الله به دستور گرفتن از ايران، به اين باور دامن زده است که در صورت اعمال تحريم‌ های بين ‌المللی و يا حمله نظامی به ايران، خاک لبنان بار ديگر، صحنه تسويه حساب جمهوری اسلامی و جهان غرب با نمايندگی حزب‌ الله و اسراييل در خواهد آمد.

از نگاه رهبران حزب ‌الله، لبنان يکی از حلقه ‌های مهم اجرای طرح خاور ميانه بزرگ آمريکاست و اگر کاخ سفيد موفق به انجام اين کار شود، اسلام‌گرايان ضد غربی در آينده خاور ميانه نقشی نخواهند داشت

مساله خلع سلاح حزب الله

صرف نظر از اين نوع اظهار نظرها که ممکن است بيشتر کارکرد سياسی داشته باشد، اوضاع کنونی لبنان بسيار شکننده به نظر می ‌رسد.

حزب‌ الله به رغم آنکه بر اثر حملات هوايی و زمينی ارتش اسراييل ضعيف شده، اما همچنان نيروی موثری در لبنان است، بويژه اينکه حمايت گسترده شيعيان جنوب اين کشور را نيز در پشت سر خود دارد.

از نگاه رهبران حزب ‌الله، لبنان يکی از حلقه ‌های مهم اجرای طرح خاور ميانه بزرگ آمريکاست و اگر کاخ سفيد موفق به انجام اين کار شود، اسلام‌گرايان ضد غربی در آينده خاور ميانه نقشی نخواهند داشت.

بر همين اساس، حزب ‌الله می ‌کوشد تا مانع خلع سلاح نيروهای خود شود و بدين وسيله طرح منطقه ‌ای آمريکا را خنثی کند.

متحدان خارجی حزب‌ الله نيز همين باور را دارند و به نظر می‌ رسد که اين گروه شبه نظامی را برای مقاومت در برابر هر گونه خلع سلاح تشويق می ‌کنند.

	اتحاد غير منتظره ميشل عون، که يک مسيحی مارونی است، با حسن نصرالله عملا مانع از آن شده که منازعه داخلی لبنان، صورت دو قطبی مبتنی بر گرايش مذهبی پيدا کند

توازن سياسی شکننده در لبنان

در اين ميان، اتحاد ميشل عون ژنرال بازنشسته لبنانی با حسن نصرالله، کار جنبش ۱۴ مارس و دولت فواد سينيوره را برای تحت فشار گذاشتن حزب‌ الله دشوار کرده است. آقای عون که به عنوان يک مسيحی مارونی، سابقه دشمنی با سوريه را در کارنامه خود دارد، پس از بازگشت از تبعيد در فرانسه، به طرزی اسرارآميز، از ائتلاف ضد سوری در لبنان فاصله گرفت و در کنار متحدان سوريه يعنی حزب ‌الله و جنبش امل نشست.

در واقع، اتحاد عون با نصرالله، عملا مانع از آن شده است که منازعه داخلی لبنان، صورت دو قطبی مبتنی بر گرايش مذهبی پيدا کند و اين مساله برای حزب ‌الله غنيمت است.

به نظر می ‌رسد تا هنگامی که عون در کنار نصرالله باشد، نيروهای ۱۴ مارس در رويارويی با حزب‌ الله کاری از پيش نبرند، اما جدايی احتمالی عون از جبهه طرفداران سوريه می‌ تواند موازنه را به زيان حزب ‌الله به هم بزند.

به هر حال، لبنان به صورت معمای بغرنج و پيچيده ‌ای در آمده است که عوامل بسيار زيادی بر روند تحولات آن تاثير دارند. از همين رو، به نظر می ‌رسد طرح هر احتمالی در باره آينده اين کشور کوچک، قابل تامل باشد.