احمد زيدآبادی کارشناس مسايل خاورميانه

	حسن نصرالله از نبرد با اسرائیل به عنوان'پیروزی الهی' یاد کرد

سخنرانی حسن نصرالله، دبير کل حزب‌ الله لبنان، در جمع صدها هزار نفر از هواداران خود در حومه جنوبی بيروت در روز جمعه 22 سپتامبر، شاهدی است بر بن‌بستی که همچنان گريبان جامعه سياسی لبنان را رها نکرده است.

رهبر حزب‌ الله با لحن پرحرارت نطق خود مخاطبانش را به شدت تحت تاثير قرار داد، و پيام ‌های متفاوت و بعضا متضادی برای رقيبان و مخالفان داخلی و خارجی خود ارسال کرد، که در واقع ترجمان موقعيت ممتاز و در عين حال دشوار اين جنبش شيعی در لبنان به شمار می ‌رود.

وی زبان تهديد و آشتی، و نيز تهاجم و دفاع، را توامان در سخنرانی خود به کار گرفت به گونه‌ ای که امين جميل، رئيس جمهور سابق لبنان، بخشی از سخنان وی را برای لبنان خطرناک دانست، اما دفتر فواد سينيوره، نخست وزير اين کشور، آن را سازنده توصيف کرد.

شايد بتوان گفت فراخوان حسن نصرالله به تجمع گسترده هوادارانش در بيروت، بيش از آنکه مرحله ‌ای از تهاجم تازه حزب‌ الله عليه ساير فراکسيون‌ های سياسی و قومی در لبنان باشد، حرکتی دفاعی به منظور حفظ نفوذ خود در لبنان است

تلاش برای حفط موقعيت

در واقع حمله شديد نصرالله به سران عرب، تهديد او به عدم سکوت در برابر نقض قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنيت از سوی اسراييل، و هشدار به نيروهای حافظ صلح بين‌ المللی در لبنان را می ‌توان بخشی از مبارزه‌جويی او نسبت به فضايی دانست که در سطح منطقه و جهان عليه حزب‌ الله جريان دارد، با اين حال به نظر نمی‌ رسد که اين بخش، مهمترين بخش سخنان او باشد.

مهمترين بخش سخنان نصرالله به مسائل داخلی لبنان اختصاص داشت که طی آن وی بر حفظ زرداخانه موشکی حزب‌ الله و لزوم تغيير دولت لبنان تاکيد کرد. با اين همه، نصرالله به رغم لحن قاطع و پرشور خود، در اين دو مورد نيز به صراحت سخن نگفت.

او ضمن اعلام اينکه هيچ ارتشی در جهان قادر به خلع سلاح حزب‌ الله نيست، مسلح ماندن اين گروه را امری ابدی و ازلی ندانست و آن را به شکل‌ گيری دولتی قدرتمند پيوند داد.

'تغيير دولت؛ بدون زور'

	فواد سينيوره، نخست وزير لبنان، از جانب حسن نصرالله مورد کنايه قرار گرفت

دبير کل حزب ‌الله همچنين با طعنه به اشک ريختن فواد سينيوره در جريان قتل غير نظاميان لبنانی توسط ارتش اسراييل، به عنوان کنايه ‌ای از ضعف و ناتوانی او، بر تغيير دولت لبنان و تشکيل دولت وحدت ملی پای فشرد، اما در عين حال آشکار ساخت که در پی استفاده از زور عليه دولت و حتی خارج کردن حکومت از دست افراد خاصی نيست.

اين نوع موضع ‌گيری‌ها نشان می ‌دهد که حزب ‌الله هنوز تصميم روشنی در باره جهت سياسی خود در لبنان پس از جنگ اتخاذ نکرده، اما آشکارا از يک مساله احساس خطر می ‌کند و در تلاش است تا اين خطر را خنثی کند.

از سخنان روز جمعه حسن نصرالله می‌ توان استنباط کرد که وی احساس می‌کند برنامه ‌ای پيچيده و محرمانه برای قطع يا کاهش شديد نفوذ حزب‌ الله در جامعه لبنان در حال طراحی و اجراست؛ برنامه ‌ای که به زعم وی سران عرب، آمريکا، برخی کشورهای اروپايی، نيروهای حافظ صلح، اسراييل و بويژه جنبش موسوم به ۱۴ مارس (ائتلاف گروه های لبنانی ضد سوریه) در آن دخالت دارند.

از نگاه رهبر حزب‌ الله، مجموعه اين نيروها، از يک سو قصد خلع سلاح حزب‌ الله از طريق اعمال زور را دارند و از ديگر سو، با معرفی کردن اين گروه به عنوان آلت دست ايران و سوريه، می‌ خواهند آن را در بين افکار عمومی مردم لبنان بی ‌اعتبار سازند.

تجمع حدود ۸۰۰ هزار نفر در کشور کم جمعيتی مانند لبنان، پشتوانه مردمی قدرتمندی است که محافل داخلی و خارجی لبنان نمی ‌توانند آن را ناديده بگيرند، اما گاهی اين نوع مانورهای قدرت، نيروهای مقابل را به هم نزديک می ‌کند و به فکر مقابله‌جويی می ‌اندازد

واکنش گروه های رقيب

بر همين اساس، آقای نصرالله نسبت به مطالبی که در رسانه‌های لبنان عليه وی انتشار می‌ يابد به سختی واکنش نشان داد و تاکيد کرد که اين وضعيت را تحمل نخواهد کرد.

در واقع، فراخوان حسن نصرالله به تجمع گسترده هوادارانش در بيروت، بيش از آنکه مرحله ‌ای از تهاجم تازه حزب‌ الله عليه ساير فراکسيون‌ های سياسی و قومی در لبنان باشد، حرکتی دفاعی به منظور حفظ نفوذ خود در لبنان تلقی می‌ شود.

با اين حال، اين پرسش قابل طرح است که آيا مانور قدرت حزب‌ الله در روز جمعه به هدف اين گروه برای حفظ نفوذ خود در لبنان کمک خواهد کرد؟

قاعدتا تجمع حدود ۸۰۰ هزار نفر در کشور کم جمعيتی مانند لبنان، پشتوانه مردمی قدرتمندی برای يک گروه شبه نظامی است که محافل داخلی و خارجی لبنان نمی ‌توانند آن را ناديده بگيرند، اما گاهی نيز اين نوع مانورهای قدرت، نيروهای مقابل را به هم نزديک می ‌کند و به فکر مقابله‌جويی می ‌اندازد.