مساله زندانيان گوانتانامو به مشاجرات سياسی زيادی در آمريکا دامن زده است

اين کميته با 15 رای در مقابل 9 رای از لايحه مزبور که رئيس جمهور آمريکا قول انسداد آن را داده است حمايت کرد.

چهار سناتور جمهوری خواه به 11 عضو دموکرات کميته خدمات مسلح مجلس سنا پيوستند تا طرحی را که ملايم تر از لايحه پيشنهادی کاخ سفيد است تصويب کنند.

در تحولی چشمگير همچنين کالين پاول، وزير خارجه آمريکا در چهار سال نخست رياست جمهوری جورج بوش، از جمهوری خواهانی که با لايحه مورد نظر آقای بوش مخالفند حمايت کرده است.

خبرنگاران می گويند که اين انشعاب در داخل حزب جمهوری خواه ممکن است به بخت جمهوری خواهان در انتخابات ميان دوره ای ماه نوامبر صدمه بزند.

سناتورها استدلال کردند پيشنهادهای آقای بوش عملا تعريفی تازه از کنوانسيون ژنو در مورد منع شکنجه ارائه می کند تا به اين ترتيب امکان برخورد شديد با بازداشتی های اردوگاه خليج گوانتانامو در کوبا فراهم آيد.

جان مک کين، جان وارنر و ليندزی گراهام سه سناتور برجسته حزب جمهوری خواه بودند که با اين استدلال که لايحه مورد نظر رئيس جمهور بيش از پيش به مرجعيت اخلاقی آمريکا در جهان لطمه خواهد زد، خلاف ميل جورج بوش رای دادند.

آقای پاول نيز طی نامه ای به سناتور جان مک کين، در دفاع از اين استدلال گفت که ارائه تعريفی تازه از کنوانسيون ژنو نيروهای آمريکايی را در معرض خطر قرار خواهد داد.

آقای پاول نوشت: "جهان به تدريج به شالوده اخلاقی جنگ ما با تروريسم شک می کند."

رئيس جمهور آمريکا در يک حرکت نادر جهت لابی گری برای لايحه مورد نظرش روز پنجشنبه شخصا به مجلس نمايندگان کنگره رفته بود. اين مجلس روز چهارشنبه نمونه ديگری از اين لايحه را که به لايحه مورد نظر رئيس جمهور نزديکتر است تصويب کرده بود.

وی پس از اين بازديد گفت که نتيجه رای گيری روز پنجشنبه سرنوشت ساز است.

آقای بوش گفت: "اگر شفافيت وجود نداشته باشد، اگر ابهام وجود داشته باشد... برنامه پيش نمی رود و مردم آمريکا در خطر خواهند افتاد."

طرح محاکمه

کنگره آمريکا اکنون دو هفته پيش از تعطيلی برای انتخابات ميان دوره ای وقت دارد در اين مورد به توافق برسد. پيش از آنکه يک مصوبه قانون شود، دو مجلس نمايندگان و سنا بايد مصوبات خود را با يکديگر آشتی دهند.

خبرنگاران می گويند که اگر چنين توافقی حاصل نشود زندانيان گوانتانامو همچنان در بلاتکليفی خواهند ماند و به علاوه دو دستگی جمهوری خواهان کار را برای نامزدهايی که اميدوار بودند با اشاره به کارنامه اين حزب در زمينه امنيت ملی رای بياورند، دشوارتر خواهد کرد.

اين دودستگی ها يک هفته پس از آنکه آقای بوش طرح خود را برای از سرگيری مجدد محکمه های نظامی به کنگره معرفی کرد پيش می آيد.

دادستان کل وزارت دفاع آمريکا گفت اگر کنگره طرح آقای بوش را تصويب کند، مظنونان از جمله خالد شيخ محمد، که ادعا می شود طراح حملات 11 سپتامبر 2001 بود، ظرف چند ماه آينده به محاکمه کشيده خواهند شد.

ديوان عالی آمريکا قبلا رای داده است که دستور برگزاری محکمه های نظامی از حيطه اختيارات آقای بوش خارج است، اما راه را برای آقای بوش جهت گرفتن مجوز از کنگره باز گذاشته است.

کسانی که در گوانتانامو نگهداری می شوند به عنوان "جنگجوی دشمن" طبقه بندی شده اند نه "اسير جنگی" و به همين دليل دولت بوش می گويد کنوانسيون ژنو شامل حال آنها نمی شود، اما در صورت تصويب نهايی طرحی که امروز به تاييد کميته سنا رسيد، آنها تحت حفاظت کنوانسيون ژنو قرار خواهند گرفت.