بلندی‌های جولان؛ انتقاد شدید اعضای شورای امنیت از تصمیم اخیر آمریکا

شورای امنیت سازمان ملل پنج عضو دائمی و ۱۰ عضو دوره‌ای دارد. آمریکا از جمله اعضای دائمی است که از سوی باقی اعضا با انتقاد روبه‌رو شد

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، شورای امنیت سازمان ملل پنج عضو دائمی و ۱۰ عضو دوره‌ای دارد. آمریکا از جمله اعضای دائمی است که از سوی باقی اعضا با انتقاد روبه‌رو شد

تصمیم دولت آمریکا برای به رسمیت شناختن حاکمیت اسرائیل بر بلندی‌های جولان، با انتقاد اعضای شورای امنیت سازمان ملل روبه‌رو شد.

در جلسه شب گذشته این شورا (چهارشنبه ۲۷ مارس/۷ فروردین) ، تمامی اعضا از جمله متحدین اروپایی آمریکا، تصمیم دولت این کشور را نقض قوانین بین‌المللی توصیف کردند.

بلندی‌های جولان بخشی از خاک کشور سوریه است که از سال ۱۹۶۷ در اشغال اسرائیل است. اسرائیل در سال ۱۹۸۱ این بخش را به خاک خود ضمیمه کرد. این تصمیم از سوی جامعه جهانی رد شد.

اما دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا در یک تصمیم کم‌سابقه با امضای یک فرمان اعلام کرد که دولت آمریکا الحاق بلندی‌های جولان به خاک اسرائیل را به رسمیت می‌شناسد.

بریتانیا که یکی از نزدیکترین متحدین واشنگتن در جهان است از جمله کشورهای منتقد آمریکا در شورای امنیت بود.

کارن پیرس، نماینده بریتانیا در این جلسه گفت که تصمیم آمریکا برخلاف قطعنامه ۴۹۷ شورای امنیت است و به همین دلیل، تصمیمی بی‌اعتبار و غیرقانونی است.

فرانسه، دیگر متحد اروپایی آمریکا در شورای امنیت نیز هرگونه اقدام علیه قوانین بین‌المللی را "محکوم به شکست" خواند.

روسیه از دولت‌های جهان خواست تا همچنان بلندی‌های جولان را یک منطقه اشغال‌شده بدانند و تصمیم دولت آمریکا را رد کنند.

چین هم با یادآوری قطعنامه شورای امنیت تاکید کرد که این منطقه "اشغال شده است" و نماینده این کشور گفت که پکن "با هرگونه اقدام یک‌جانبه که به تغییر حقیقت منجر شود، مخالف است."

نقشه جولان

این جلسه به درخواست دولت سوریه برگزار شده بود. دمشق در نامه‌ای به شورای امنیت سازمان ملل، تصمیم آمریکا را "نقض آشکار" قطعنامه‌های این شورا توصیف کرد.

شورای امنیت از اسرائیل خواسته‌ است تا از بلندی‌های جولان خارج شود و این بخش از خاک سوریه را به این کشور بازگرداند.

آمریکا اما از تصمیم خود دفاع کرد و این اقدام را تلاشی در جهت حفظ امنیت اسرائیل خواند.

رادنی هانتر دیپلمات آمریکایی که به نمایندگی از کشور در شورای امنیت سخن می‌گفت، بازگرداندن بلندی‌های جولان به سوریه را "چشم‌پوشی بر تهدیدی که از طرف ایران و حزب‌الله" متوجه اسرائیل است، توصیف کرد.

اما با تصمیم شورای امنیت سازمان ملل، هم‌اکنون نیروهای حافظ صلح این سازمان در بلندی‌های جولان مستقر هستند تا بر روند آتش‌بس میان اسرائیل و سوریه نظارت کنند.

نیروهای حافظ صلح سازمان ملل از سال ۱۹۷۴ در بلندی‌های جولان مستقر هستند

منبع تصویر، Getty Images

توضیح تصویر، نیروهای حافظ صلح سازمان ملل از سال ۱۹۷۴ در بلندی‌های جولان مستقر هستند

آمریکا اعلام کرد که به رغم تغییر موضعش درباره موقعیت جولان همچنان از حضور نیروهای حافظ صلح در این منطقه حمایت می‌کند.

این نیروها از سال ۱۹۷۴ (بعد از شکست سوریه در جنگ یوم‌کیپور در سال ۱۹۷۳ و میانجیگری سازمان ملل) در جولان مستقر هستند و در حال حاضر تعدادشان بالغ بر هزار نفر است.

نمایندگان آلمان، بلژیک و هلند (باقی کشورهای اروپایی که هم هم‌اکنون به شکل دوره‌ای عضو شورای امنیت هستند ) همگی علیه تصمیم آمریکا صحبت کردند.

دولت ترامپ همچنین با انتقال سفارت آمریکا از تل‌آویو به بیت‌المقدس، با موجی از محکومیت بین‌المللی روبه‌رو شد.

شهر بیت‌المقدس نیز از جمله مناطقی است که بر اساس قطعنامه‌های شورای امنیت، نیمی از آن در اشغال اسرائیل است و باید به روزی به فلسطین بازگردانده شود.

جولان
Getty Images
بلندی‌های جولان

خاک سوریه، در اشغال اسرائیل

  • ۱۰درصداز شهرک‌های یهودی‌نشین اسرائیل در این منطقه قرار دارند.

  • ۲۰ هزار نفراز یهودیان اسرائیلی در بلندی‌های جولان سکنی گزیده‌اند.

  • ۱۴۵ هزار سوریدر جولان پیش از اشغال زندگی می‌کردند.

  • ۲۰ هزار سوریدر حال حاضر هنوز در جولان مانده‌اند.

منبع: CIA، ohchr، unispal

واکنش اتحادیه اروپا

روز چهارشنبه همچنین اتحادیه اروپا اعلام کرد که هیچ یک از اعضایش بلندی‌های جولان را به عنوان بخشی از خاک اسرائیل به رسمیت نخواهد شناخت.

در بیانیه‌ای که توسط فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا صادر شد آمده است که موضع اعضای این اتحادیه در برابر جولان تغییری نکرده است.

خانم موگرینی در این بیانیه نوشته است: "همراستا با قطعنامه‌های ۲۴۲ و ۴۹۷ شورای امنیت سازمان ملل، اتحادیه اروپا حاکمیت اسرائیل را بر بلندی‌های جولان به رسمیت نمی‌شناسد."

اقدام اخیر ترامپ همچنین با واکنش منفی بسیاری از کشورهای منطقه از جمله ایران، ترکیه، عربستان، بحرین، قطر و امارات روبه‌رو شده است.