پاکستان: دو هواپیمای هند را زدیم و دو خلبان را به اسارت گرفتیم

وزارت خارجه پاکستان می‌گوید دو هواپیمای هندی را زده و دو خلبان هندی را دستگیر کرده است.

به گفته یک سخنگوی ارتش پاکستان یکی از این هواپیماها در داخل خاک پاکستان افتاده و خلبان آن دستگیر شده است.

هند تایید کرده است که یک جنگنده میگ این کشور ناپدید شده است و از سرنوشت خلبان آن خبری دردست نیست.

همزمان عمران خان، نخست وزیر پاکستان در سخنانی خواهان اقدامات محتاطانه شده است. وی گفته است که "سلاح‌هایی که آنها و ما داریم می توانند باعث اتخاذ تصمیمهای اشتباه شود".

براساس گزارش‎ها برای پروازهای غیرنظامی در منطقه تنش محدودیت‌هایی از سوی دو کشور اعمال شده است.

پاکستان پیشتر گفته بود که در اقدامی تلافی‌جویانه علیه نفوذ جنگنده های هندی به داخل خاک این کشور در روز سه‌شنبه (۲۶ فوریه - هفتم اسفند) در منطقه بالاکوت، به اهداف هندی حمله کرده است.

اسلام‌آباد گفته بود که به این نفوذ جنگنده های هند به مناطقی در داخل خاک پاکستان پاسخ خواهد داد. دولت پاکستان که با خشم عمومی علیه حمله جنگنده‌های هند روبروست تاکید کرد که حق انتخاب "زمان و مکان" این پاسخ را برای خود محفوظ می‌دارد.

روز سه‌شنبه (۲۶ فوریه - هفتم اسفند) هند اعلام کرد مواضع پیکارجویان کشمیری که "در داخل خاک پاکستان" در منطقه "بالاکوت" مستقر بوده‌اند را هدف حمله هوایی قرار داده است.

به گفته مقامات هندی این حمله علیه نیروهای "جیش محمد" بوده است که مسئولیت حمله انتحاری ۱۵ فوریه در کشمیر تحت کنترل هند را برعهده گرفته است.

در طول ۷۰ سالی که از استقلال هند و پاکستان می گذرد، دو کشور سه بار با هم جنگیده‌اند (حتی می‌توان گفت چهار بار، چون آخرین باری که هند و پاکستان در سال ۱۹۹۹ در جنگ با یکدیگر درگیر شدند به طور رسمی اعلام جنگ نکردند).

آتش زیر خاکستر در روابط هند و پاکستان یکی از پایدارترین کانون های خطر بالقوه ژئوپولیتیک جهان محسوب می‌شود. این امر سبب شده که دو کشور به تولید تسلیحات هسته ای متوسل شوند- به همین جهت رویارویی نگران کننده در جنوب آسیا بیشتر از یک مناقشه منطقه ای بوده و حامل خطر گسترده تری است.

کشمیر محور اصلی اختلافات این دو کشور است و دو جنگ تمام عیار بین این دو همسایه بر سر کشمیر بوده است که هریک ادعای مالکیت بر سر آن را دارند. به دنبال جنگ سال ۱۹۷۱ یک خط مرزی "دی فاکتو" موسوم به خط کنترل این منطقه را بین دو کشور جدا می‌کند.

وضعیت بحرانی

محمد وزیری -- بی‌بی‌سی

پیش از رخنه روز سه‌شنبه (۲۶ فوریه) جنگنده‌های هند به داخل خاک پاکستان، آخرین باری که رویدادی مشابه روی داده بود، سال ۱۹۷۱ بود. به همین دلیل، چنین تحولی در چنین ابعادی و واکنش امروز پاکستان اهمیت بسیار زیادی در شدت گرفتن تنش‌ها بین این دو کشور مسلح به سلاح اتمی دارد.

انتظار این بوده که چنین تحولی فورا کنترل شود و پاکستان تنها به پاسخی دیپلماتیک بسنده کند اما فشار داخلی بر دولت پاکستان برای اقدامی بسیار زیاد بود. به همین دلیل بود که دولت که با خشم عمومی مواجه شده بود تاکید کرد که حق انتخاب "زمان و مکان" این پاسخ را برای خود محفوظ می‌دارد.

این نکته از آنجا اهمیت دارد که براساس برخی از گزارشها جنگندههای هندی روز سه‌شنبه حدود ۹ دقیقه در داخل خاک پاکستان بوده‌اند که در صورت صحت آن بدین معنی است که ارتش پاکستان در ردیابی و جلوگیری از این نفوذ موفق نبوده است.

پس از این حمله نارندرا مودی، نخست وزیر هند در راجستان و در جمعی که در آن نظامیان هند نیز حاضر بودند به این حمله اشاره کرد که تعبات سیاسی آن در روابط بین دو کشور بسیار حائز اهمیت است. برگزاری انتخابات سراسری هند در چند ماه آینده را نیز نباید از این معادلات دور داشت.

پاکستان گفته است جنگنده‌های این کشور جنگنده‌های هندی را در روز سه‌شنبه (۲۶ فوریه) تعقیب کردند و هواپیماهای هند بمب‌های خود را در راه برگشت انداخته‌اند و این حمله تلفات و خساراتی نداشته است. هند ادعای متفاوتی مطرح کرده است. به گفته هند به اهداف نیروهای "جیش محمد" حمله کرده و تعدادی از فرماندهان آن را کشته‌اند.

حمله امروز چهارشنبه (۲۷ فوریه/۸ اسفند) پاکستان به داخل خاک هند را می‌توان در این چارچوب ارزیابی کرد؛ به عبارتی ساده‌تر این اقدامی تلافی جویانه از سوی پاکستان با هدفی خاص بویژه مصرف داخلی و برداشتن فشار عمومی بوده است.

ارتش پاکستان گفته است که در حمله امروز "مسئولانه" عمل کرده است. با این سخنان به نظر می‌رسد هدف پاکستان ورود به داخل خاک هند و پاسخ به حمله هند با هدف تاثیر روی افکار عمومی پاکستان بوده است. اما ظاهرا آنچه که اوضاع را پیچیده‌تر کرده و تنش را بسیار بالا برده سرنگونی جنگنده هندی و دستگیری خلبان آن بوده است. پاکستان می‌گوید که پس از حمله پاکستان، هند به تعقیب آنها پرداخته است و در نهایت پاکستان توانسته است جنگنده‌ها را هدف قرار دهد که یکی در داخل هند و دیگری در خاک پاکستان سقوط کرده است.

اوضاع اکنون کمی پیچیده‌ تر و تنش‌ها بالا بیشتر اوج گرفته که بالقوه می‌تواند به رویارویی منجر شود. چنین امری می‌تواند بر صلح و ثبات در منطقه به ویژه بر تلاشهای مذاکرات صلح در افغانستان تاثیر بگذارد.