ترکیه و روسیه در مورد طرح آتش‌بس عمومی در سوریه 'به توافق رسیدند'

سوریه و روسیه در مورد طرحی برای برقراری آتش‌بس سراسری در سوریه به توافق رسیده‌اند.

روز چهارشنبه، ٨ دی (٢٨ دسامبر)، خبرگزاری دولتی ترکیه - آناتولی - گزارش کرد که دولت‌های ترکیه و روسیه در مورد طرحی برای "برقراری آتش‌بس عمومی" در جنگ داخلی سوریه به توافقی دست یافته‌اند. ساعاتی بعد مولود چاووش اوغلو، وزیر خارجه ترکیه با تایید این خبر گفت که چنین توافقی به دست آمده است. وی در عین حال تاکید کرد که "موضع بلند مدت دولت ترکیه این است که بشار اسد [رئیس جمهوری سوریه] نمی تواند بخشی از ترتیبات دوره انتقالی در سوریه باشد."

منظور از دوره انتقالی جایگزین شدن یک دولت منتخب مردم سوریه به جای حکومت فعلی است که قاعدتا باید دولتی باشد که گروه‌ها و شخصیت‌های سیاسی مختلف، و احتمالا شامل افرادی از تشکیلات حکومتی کنونی که برای مخالفان قابل قبول‌تر هستند در آن مشارکت داشته باشند.

هفته گذشته، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه گفته بود که گام بعدی در پایان دادن به بحران سوریه، برقراری آتش‌بس سراسری در جنگ داخلی آن کشور است.

خبرگزاری آناتولی گفته بود که قرار است این آتش‌بس در تمامی نقاطی برقرار شود که در آنها نیروهای "رژیم اسد و گروه‌های مخالف" درگیر نبرد هستند. براساس این گزارش، دولت‌های ترکیه و روسیه خواهند کوشید آتش‌بس از نیمه شب چهارشنبه اعلام شود اما این آتش‌بس شامل "تروریست‌ها" نخواهد شد. این خبرگزاری در مورد اینکه "تروریست‌ها" چه کسانی هستند توضیحی نداده است.

+ ایران، روسیه و ترکیه: منازعه سوریه راه حل نظامی ندارد

مقامات روسیه در پیروی از دولت سوریه، تمامی گروه‌های مسلح مخالف حکومت بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه را "تروریست" می‌نامند در حالی که برخی از این گروه‌ها از حمایت ترکیه برخوردارند. ترکیه نیز برخی گروه‌های شبه‌نظامی کرد فعال در سوریه را تروریست توصیف کرده است. از آنجا که هر دو طرف گروه موسوم به دولت اسلامی - داعش - و برخی گروه‌های اسلامگرای تندرو را تروریستی می‌دانند، احتمالا منظور از "تروریست‌ها" در این گزارش، گروه‌های اسلامگرای تندرو احتمالا برخی گروه‌های مسلح کرد است.

به گفته منابع مورد استناد خبرگزاری دولتی ترکیه، در صورتی که این آتش‌بس موفقیت آمیز باشد، مذاکرات سیاسی جهت پایان دادن به جنگ داخلی سوریه "با هدایت ترکیه و روسیه" در پایتخت قزاقستان برگزار خواهد شد.

خبرگزاری آناتولی یادآور شده که روز جمعه، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه گفت که با ترکیه توافق کرده تا نشستی را با حضور نمایندگان حکومت سوریه و مخالفان در قراقستان برگزار کنند و رئیس جمهوری قزاقستان هم آمادگی کشورش را برای فراهم کردن تسهیلات لازم برای این نشست اعلام کرده است.

مقامات دولتی سوریه عنوان "مخالفان" را فقط برای برخی تشکل‌ها و سیاستمداران مورد تایید حکومت در داخل آن کشور به کار می‌برند و سایر مخالفان حکومت را تروریست می‌دانند. در عین حال، بعید است ترکیه این تعریف محدود را بپذیرد و با حذف گروه احتمالا دولت ترکیه خواستار شرکت تشکل‌هایی تحت حمایت خود مانند ائتلاف ملی سوریه است. تا کنون شرط این تشکل ها برای توافق بر سر صلح، کناره گیری بشار اسد بوده است.

تاکید وزیر خارجه ترکیه بر لزوم کنار گذاشتن بشار اسد از دوره انتقالی قاعدتا به معنی آن است که این دسته از مخالفان نیز دست کم در مراحلی از مذاکره شرکت خواهند داشت.

روسیه و ترکیه هفته گذشته نیز اعلام کردند که آماده هستند برای دستیابی طرف‌های درگیر در جنگ داخلی سوریه میانجیگری کنند. اعلام آمادگی این دو کشور پس از اجرای موفقیت‌آمیز آتش‌بس در شرق حلب گزارش شد که امکان خروج نیروهای مخالف حکومت سوریه و تعدادی غیرنظامی از این بخش از شهر را فراهم آورد.

علاوه بر روسیه، ایران و گروه حزب‌الله لبنان نیز از نیروهای دولتی سوریه حمایت نظامی می‌کنند. ایران حامی مالی اصلی حکومت بشار اسد محسوب می‌شود و مقامات جمهوری اسلامی همواره بر ادامه زمامداری بشار اسد به عنوان شرط اصلی توقف جنگ در سوریه تاکید ورزیده و هیچ راه حل شامل کناره‌گیری او را قابل قبول ندانسته‌اند..

در گزارش خبرگزاری آناتولی مشخص نیست که آیا در روند مذاکرات صلح مورد اشاره روسیه و ترکیه قرار است برای ایران نیز نقشی در نظر گرفته شود یا نه. در همان حال، شبکه سی‌ان‌ان ترکیه گفته است که ایران نیز در روند برقراری صلح در سوریه مشارکت داده خواهد شد.