کريستين مک گورتی گزارشگر علمی بی بی سی

ناسا وقت و پول زيادی صرف توسعه راه های تعمير شاتل در فضا کرده است

با گذشته بيش از دو سال از آن حادثه و تلاش های عظيم ناسا در زمينه تحقيقات و توسعه، پاسخ اين سوال هنوز مبهم است.

هرچند آژانس فضايی آمريکا مشتاق بود يک "کيت تعمير شاتل" در اختيار داشته باشد، اما متاسفانه هنوز يک مجموعه ابزار قابل اطمينان و آبديده برای تعمير شاتل در فضا وجود ندارد.

با اين حال در روز پنجم ماموريت ديسکاوری در فضا، سويچی نوگوچی و استيو رابينسون، دو تن از سرنشينان شاتل طی يک پياده روی فضايی، برای نخستين بار دو شيوه تعمير را محک خواهند زد.

در بخش محموله شاتل يک جعبه بزرگ حاوی مجموعه ای از قطعات آسيب ديده مختلف شاتل از جمله روکش های (tile) سفيد ترَک خورده و همچنين نمونه هايی از صفحات "آر سی سی" (Reinforced Carbon-Carbon) که لبه جلويی بال فضاپيما را در جريان بازگشت به جو زمين محفاظت می کند وجود دارد.

نوگوچی در نخستين پياده روی فضايی اين جعبه را خواهد گشود و تلاش خواهد کرد روکش های زخم خورده را با استفاده از يک ماده خاکستری چسبناک و غليظ به نام "اميتانس واش" تعمير کند.

سپس رابينسون يک تکنيک خاص برای تعمير ترَک را با استفاده از ماده ای موسوم به "نوکس" (Non-oxide adhesive experimental) خواهد آزمود.

بازگشت شاتل به فضا ماموريت اس تی اس-114 سی و يکمين ماموريت ديسکاوری هفدهمين ماموريت شاتل به ايستگاه فضايی محل پرتاب: مرکز پرتاب کندی خدمه: کالينز، کلی، نوگوچی، رابينسون، توماس، لارنس و کاماردا

لورا بيلی، مهندسی که تلاش ها برای توسعه تکنيک های تعمير روکش ها را هدايت کرده است، گفت که "اميتانس واش" برای تعمير ترَک های سطحی طراحی شده است. اما همچنين می توان از آن به عنوان آستر پيش از اعمال ساير مواد سيليکونی که در محاوره های ناسا "گو گان" لقب گرفته و برای تعمير آسيب های جدی تر طراحی شده استفاده کرد.

با اين حال تست های اوليه با "گو گان" (goo gun) نااميد کننده بوده و قرار نيست در اين ماموريت مورد آزمايش قرار گيرد.

نوگوچی برای امتحان "اميتانس واش" 25 دقيقه فرصت خواهد داشت تا ترَکی به ابعاد 10 سانتيمتر در 10 سانتيمتر را پر کند.

روی نمونه "آر سی سی" چهار ترَک و دو حفره وجود دارد و رابينسون بايد دست کم يک ترَک و يک حفره را تعمير کند.

اين تکنيک برای تعمير صدمه ناشی از برخورد برخی قطعات کوچک عايق که ممکن است از مخزن سوخت خارجی جدا شود طراحی شده است، با اين حال ناسا در پی طراحی مجدد مخزن سوخت اميدوار است چنين قطعاتی اين بار بسيار کوچکتر باشند تا به بدنه فضاپيما صدمه نزنند.

ايمنی آيلين کالينز و ساير خدمه ديسکاوری در اين ماموريت به حفاظ های ضدحرارتی شاتل بستگی دارد

ساير تکنيک های تعمير توسط ناسا توسعه داده شده است اما در اين ماموريت امتحان نخواهند شد.

اين تکنيک ها علاوه بر "گو گان" شامل تکنيک های مکانيکی، در مقابل شيميايی، است.

ورقه های "کاربايد" (carbide) کربنی-سيليکونی را می توان روی نواحی آسيب ديده لبه بال فضاپيما چسباند و زمانی که ورقه ها در جای خود قرار گرفت می توان از مواد نوکس برای آب بندی آن استفاده کرد.

پيشرفت تدريجی

فضانوردان علنا ترديد خود را نسبت به اين تکنيک ها ابراز داشته اند. آيلين کالينز، فرمانده پرواز جاری ديسکاوری پيشتر در سال جاری اظهار نظر کرد که برخی از تکنيک هايی که ناسا روی آنها کار کرده است "تکامل يافته تر از سايرين است؛ برخی نويدبخش تر از ديگران است."

وی افزود که به نظر او تکنيک تعمير بايد "در فضا امتحان شود، به زمين بازآورده شود و بار ديگر در تسهيلات آزمايشی محک زده شود" تا آماده استفاده برای رفع آسيب های جدی باشد.

وی برخی از تکنيک های تعمير را "ابتدايی" توصيف کرد و گفت که اين ماموريت "پروازی آزمايشی است."

وی گفت اعتقاد ندارد که اين تکنيک ها آماده استفاده در مسير برگشت ديسکاوری به زمين هستند اما افزود که اميدوار است آنها در آينده نزديک قابل استفاده باشد.

ناسا تصميم گرفته است اين بار از "گو گان" استفاده نکند

چارلی کاماردا، ديگر فضانورد ديسکاوری، گفت که کار توسعه يک کيت تعمير مداری را نبايد دست کم گرفت: "اين کاری به نهايت دشوار است و کارشناسان وقت وحشتناک زيادی صرف حل آن کرده اند."

"ما هرگز فکر نمی کرديم که عملا بتوان يک فضاپيما را در مدار زمين تعمير کرد چرا که شرايط آنجا بسيار سخت و نامطلوب است."

به گفته وی يک مشکل اين است که آنچه که يک تعمير خوب به نظر می رسد ممکن است در اثر حرارت ناشی از بازگشت به جو زمين متلاشی شود.

عليرغم ادامه ترديدهايی از اين دست، استيو پولوس، مدير دفتر پروژه شاتل تکنيک های تعمير را "سخت افزارهای شرايط غيرمترقبه" توصيف کرد.

وی افزود: "بعضی چيزها را نمی توان روی زمين آزمود. هرکاری روی زمين ممکن بوده انجام داده ايم. به مرور زمان چيزهای بيشتری می آموزيم."