ايان مک ويليام خبرنگار بی بی سی در آلماتی

مرکز بايکنور دارای سابقه ای درخشان در نخستين پرتاب های فضايی است

اين مرکز موسوم به "مرکز پرتاب بايکنور" (Baikonur Cosmodrome) در قزاقستان، که زمانی بخشی از اتحاد جماهير شوروی بود، واقع است.

ولاديمير پوتين، رئيس جمهور روسيه، و نورسلطان نظربايف، همتای قزاق او، روز پنجشنبه برای شرکت در مراسم سالگرد از اين مرکز بازديد کردند.

مجتمع بايکنور در نزديکی دريای آرال، در اعماق استپ وسيع و لم يزرع قزاقستان، قديمی ترين مرکز پرتاب فضايی در جهان است.

حيله روسی

اين نقطه دورافتاده و فوق العاده سری در سال 1955 به عنوان محل استقرار مرکز برنامه فضايی اتحاد جماهير شوروی سابق انتخاب شد.

شهر بايکنور که اين مرکز نام خود را از آن وام گرفته است در واقع در 400 کيلومتری شمال شرق آن قرار دارد. روسيه با سوار کردن اين حيله سعی داشت کسانی را که در پی کشف محل استقرار اين مرکز بودند گمراه کند.

قزاقستان خواستار کاهش آلودگی ناشی از پرتاب موشکها از اين مرکز است

بايکنور بدعت گذار عصر پرتاب های فضايی بود. اسپوتنيک 1، نخستين ماهواره جهان، در سال 1957 از آنجا به فضا پرتاب شد.

چهار سال بعد، يوری گاگارين با فضاپيمای خود به عنوان نخستين فضانورد جهان راهی فضا شد.

نخستين زنی که به فضا رفت و نخستين فضانوردی که موفق شد در فضا قدم بزند (از فضاپيمايش خارج شود) نيز از اين مرکز پرتاب شدند.

با فروپاشی شوروی، بسياری تصور می کردند که عمر بايکنور نيز سر آمده است.

اما قزاقستان که استقلال يافته بود موافقت کرد بايکنور را به روسيه اجاره دهد که قرارداد آن اکنون تا سال 2050 تمديد شده است.

مسکو سرگرم توسعه يک مرکز ديگر به نام 'پلستسک' (Plesetsk) در شمال دور روسيه است. اما موقعيت اين مرکز آن را برای اکثر پرتاب های تجاری نامناسب می سازد.

بايکنور هم اکنون يکی از فعال ترين مراکز پرتاب ماهواره های تجاری به فضا و همچنين پرتاب تدارکات برای ايستگاه بين المللی فضايی است که در مدار زمين می گردد.

روسيه در همکاری با قزاقستان درحال توسعه يک مرکز پرتاب کم خطرتر برای محيط زيست است.

قزاقستان می خواهد از آلودگی ناشی از سوخت راکت و ذرات و قطعات منتشر شده از آن که اغلب در خاک آن کشور فرود می آيد بکاهد.