احمد زيدآبادی کارشناس مسايل خاورميانه

	شيمون پرز در آخرين روزهای نخست وزيری آريل شارون از حزب کارگر جدا شد تا به حزب تازه تاسيس کادیما بپيوندد

امروز کمتر کسی است که نداند مخالفت با موجوديت اسراييل و يا دست کم اظهار خصومت لفظی با آن به صورت بخشی از هويت و فلسفه وجودی جمهوری اسلامی در آمده است.

با توجه به اين واقعيت، جمهوری اسلامی با ساختار و ايدئولوژی کنونی خود نمی‌تواند در جهت صلح با اسراييل گام بردارد، مگر آنکه در صدد تغيير ماهيت و 'استحاله' خود برآيد که در حال حاضر نشانه ‌ای از چنين قصدی نيز ديده نمی‌شود.

قاعدتا اين نکته بر پرز به عنوان رهبری با تجربه سياسی بسيار، پوشيده نيست، با اين حال وی پيشنهاد صلح به رهبران ايران داده است، چرا؟

شايد بتوان گفت پرز به ايران پيشنهاد صلح داده تا بدين‌ وسيله اعلام کند که اسراييل خصومتی با ايران ندارد و آنچه به عنوان دشمنی بين دو کشور ايران و اسراييل شهرت يافته، مسئوليتش کاملا متوجه طرف ايرانی است

واقعيت اين است که آن دسته از رفتارهای دولت ايران که از سوی آمريکا و متحدانش به عنوان 'نقض مسئوليت‌ های بين ‌المللی يک دولت' نام نهاده شده، نه لزوما در سطح بين ‌المللی رفتارهايی نادر است (مانند نقض حقوق بشر) و نه لزوما در تضاد با قوانين بين ‌المللی است (مانند غنی‌سازی اورانيوم).

توجه به همين مساله، باعث شده است که برخی از کشورها برخورد با فعاليت ‌های هسته ‌ای ايران را در صلاحيت شورای امنيت سازمان ملل ندانند و برخی از تحليلگران نيز تلاش جمهوری اسلامی برای آنچه دستيابی به سلاح اتمی می‌نا مند، اقدامی دفاعی و بازدارنده در برابر تهديد‌های آمريکا و اسراييل تلقی کنند.

فشار آمريکا و اسرائيل

اين در حالی است که آمريکا و اسراييل با ارائه هرگونه تصويری از فعاليت‌های هسته‌ای ايران به عنوان 'اقدامی دفاعی' مخالفند و بر اين نکته اصرار می‌ورزند که هدف سران جمهوری اسلامی از دستيابی به موشک ‌های دوربرد و غنی ‌سازی اورانيوم هدفی 'تهاجمی' است.

جمهوری اسلامی نيز به نوبه خود برنامه‌های اتمی خود را صلح ‌آميز و برنامه‌های تسليحاتی و موشکی خود را تدافعی معرفی می ‌کند و در مقابل، آمريکا و اسراييل را در موضع تهاجمی عليه خود می ‌داند.

به نظر می رسد دولت ايران با حمايت از شعار نابودی اسراييل، در جهتی حرکت کرده که پافشاری بر آن بالقوه می تواند پيروی از مقررات بين ‌المللی را خنثی کند و راه را برای معرفی جمهوری اسلامی به عنوان 'رژيمی سرکش' بگشايد

به نظر می‌رسد که پيشنهاد صلح پرز به رهبران ايران در چارچوب همين بازی ظريف معنا و مفهوم پيدا کند.

پرز می‌داند که اظهارات محمود احمدی‌نژاد رئيس جمهور ايران مبنی بر لزوم 'حذف اسراييل از نقشه جغرافيا' به طور گسترده ‌ای در سطح جهان انتشار يافته و در عين حال از اين نکته نيز آگاه است که درخواست رئيس يک دولت برای نابودی يک کشور عضو سازمان ملل، هيچ توجيه حقوقی ندارد و مغاير با منشور ملل متحد است.

به عبارت ديگر درخواست رهبران ايران برای نابودی اسراييل، تنها رفتار علنی و رسمی ايران است که از نقطه نظر حقوق بين‌الملل، نقض مقررات بين ‌المللی و اقدامی تهاجمی محسوب می‌شود.

موضع تهاجمی، موضع تدافعی

در ماههای اخير برخی از مقام‌ های ايرانی برای گريز از اتهام نقض مقررات بين ‌المللی با تکيه بر پاره ‌ای از اظهار نظرهای مقام‌ های اسراييلی، کوشش کرده‌ اند تا مواضع جمهوری اسلامی در برابر اسراييل را نه اقدامی تهاجمی بلکه رفتاری تدافعی بدانند.

	صحبت های آقای احمدی نژاد مبنی بر پاک کردن اسراييل از نقشه جهان می تواند مغاير با قوانين بين المللی و اقدامی تهاجمی تلقی شود

شايد بتوان گفت که پرز برای خنثی کردن چنين تلاشی، به ايران پيشنهاد صلح داده است تا بدين‌ وسيله اعلام کند که اسراييل ابتدا به ساکن، هيچگونه خصومتی با ايران به عنوان يک کشور ندارد و آنچه به عنوان دشمنی بين دو کشور ايران و اسراييل شهرت يافته، مسئوليتش کاملا متوجه طرف ايرانی است.

از آنجا که دولت ايران امکان دادن پاسخ مثبت به درخواست پرز برای صلح را ندارد و به علت ايدئولوژی و ساخت داخلی خود ناگزير به ادامه خصومت با اسراييل است، بنابراين ادعای آمريکا و متحدانش مبنی براينکه ايران در موضع تهاجمی است می تواند مقبوليت بيشتری در سطح جهانی پيدا ‌کند.

در واقع دولت ايران با حمايت از شعار نابودی اسراييل، در جهتی حرکت کرده است که پافشاری بر آن بالقوه می تواند پيروی از مقررات بين ‌المللی را خنثی کند و راه را برای معرفی جمهوری اسلامی به عنوان 'رژيمی سرکش' بگشايد.

پرز شايد با در نظر گرفتن اين نکته پيشنهاد خود را مطرح کرده تا ديپلماسی ايران را بر سر يک دو راهی قرار دهد. دو راهه ای که يک مسيرش به نظر مسدود می آيد و مسير ديگرش، قرار گرفتن اسراييل در موضع دفاعی و متهم شدن ايران به رفتار تهاجمی.