BBCPersian.com
  • راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
به روز شده: 19:04 گرينويچ - جمعه 06 ژانويه 2006
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيدصفحه بدون عکس
آريل شارون، سرگردان بين جنگ و صلح
آريل شارون
برای بسياری از اسراييلی ها آريل شارون به بولدوزر معروف بود، شخصيتی تندخو که به برکت سختکوشی و لفاظی توانست بر عرصه سياسی اسراييل سلطه يابد.

اما برای بسياری از فلسطينيان وی قصاب بود، مردی که خشونت را به مذاکره ترجيح می داد، بيروت را محاصره کرد و مسئول قتل هزاران غيرنظامی در اردوگاه های آوارگان صبرا و شتيلا در لبنان در سال ۱۹۸۲ بود.

وی يکبار گفت: "کسی نمی تواند در مدح صلح برايم موعظه بخواند. من کسی هستم که در آن نبردها حضور داشتم و بنابراين فردی هستم که می توانم از جنگ جلوگيری کنم." اين سخن گزاف نيست که شارون در هر پنج جنگ اسراييل رزميده بود.

شارون در اواخر زندگی سياسی اش برای خروج نيروهای اسراييلی از غزه با مخالفت شديد، حتی از داخل حزب خودش، مبارزه کرد. هدف از اين سياست و عقب نشينی بيشتر از کرانه باختری، تعيين مرزهای بين المللی اسراييل و فلسطين (از نگاه اسراييلی ها) و تحميل راه حلی برای پايان مناقشه بر فسلطينی ها بود.

وی در سال ۱۹۲۸ با نام آريل شاينرمن در دره شارون در فسطين به دنيا آمد که هنوز تحت قيموميت بريتانيا بود. پدر و مادرش، شموئل و دورا کشاورز بودند، مهاجرانی صهيونيست که از روسيه آمده بودند.

گفته می شود مزرعه اين خانواده اغلب آماج يورشهای قبايل همسايه عرب قرار می گرفت و شارون از کودکی جنگيدن را آموخت.

جنگجوی زخمی

نقل است که در کودکی او، وقتی گشتی های بريتانيايی از مقابل مزرعه خانواده شارون می گذشتند، تفنگ خانواده را در طويله زير سرگين گاو خاک می کرد. در يکی از دبيرستانهای تل آويو، کشاورزی، سياست و امور نظامی خواند و آموخت چگونه جنگجويی نوجوان باشد.

 کسی نمی تواند در مدح صلح برايم موعظه بخواند. من کسی هستم که در آن نبردها حضور داشتم و بنابراين فردی هستم که می توانم از جنگ جلوگيری کنم
آريل شارون

شارون جوان در ۱۴ سالگی به يک سازمان زيرزمينی نظامی يهوديان پيوست که پيش درآمد ارتش اسراييل شد. شش سال بعد در سال ۱۹۴۸ وی فرماندهی دسته ای پياده نظام را در زمان تشکيل اسراييل برعهده داشت.

شارون که يکبار در نبردی سخت از ناحيه شکم به شدت مجروح شد، در خط مقدم سربازان را هدايت می کرد، اغلب در داخل خودرويی زرهی که انباشته از ودکا و خاويار بود.

در سال ۱۹۵۳ در مقام افسر حفاظت اطلاعات ارتش واحد ۱۰۱ کماندويی اسراييل را بنيان نهاد که ماموريتش حمله به اردن به تلافی حملات اين کشور به اسراييل بود.

شهرت به بيرحمی

يکی از اين يورشها در روستايی مرزی به بدنامی شارون ختم شد. مردانش که دستور داشتند ۱۰ باب خانه را به کين خواهی قتل سه اسراييل منهدم کنند، ۴۵ خانه و يک مدرسه را ويران کردند و ۶۹ نفر را کشتند.

خشم بين المللی بقدری زياد بود که ديويد بن گورين، نخست وزير وقت اسراييل علنا بخاطر زياده روی نيروهايش عذرخواهی کرد.

با اين حال حرفه شارون مستحکم شد. در اکتبر ۱۹۵۶ نيروهای زرهی اسراييل به قلب خاک مصر در شبه جزيره سينا نفوذ کردند تا از حملات بريتانيايی ها و فرانسويان به کانال سوئز حمايت کنند. آريل شارون بار ديگر پيشقراول بود و فرماندهی تيپی چترباز را برعهده داشت که گذرگاه راهبردی ميتلا را تصرف کرد.

حتی موشه دايان، رييس ستاد مشترک ارتش اسراييل را بخاطر بيرحمی غير ضروری اش محکوم کرد.

شارون بعد از گذراندن دوره ای در مورد نظريه نظامی در کالج پرسنل ارتش بريتانيا در کمبرلی، به اسراييل بازگشت. وی که تازه سرهنگ شده بود، به مدت سه سال اداره دانشکده پياده نظام ارتش را بر عهده داشت.

شارون در جنگ ۱۹۶۷ به ميدان بازگشت و فرمانده لشگری زرهی در حمله موفق اسراييل به همسايگان عربش بود. وی گذرگاه ميتلا و راه منتهی به کانال سوئز را دوباره فتح کرد. نيروهايش به قتل اسرای مصری متهم شدند ولی شارون هرگونه اطلاع از اين جنايات را انکار کرد.

آريل شارون در راس فرماندهی جنوبی ارتش اسراييل در اوت ۱۹۷۱ بر تخريب دو هزار خانه نظارت داشت که ۱۶ هزار فلسطينی را اسکان داده بود. هدف از اين اقدام يافتن مبارزان سازمان آزاديبخش فلسطين (ساف) بود.

لقب بولدوزر برای شارون هم لفظی بود و هم استعاری.

وی که در راه کسب منصب رياست ستاد مشترک ارتش سرخورده شده بود، در ژوئن ۱۹۷۲ از ارتش اسراييل استعفا کرد تا بتواند حرفه ای سياسی را دنبال کند.

سد سوئز

او بعد از خروج از ارتش حزب ليکود را تاسيس کرد، اما حرفه سياسی اميدبخش شارون زود متوقف شد زيرا بعد از حمله غافلگيرکننده سوريه و مصربه اسراييل در اکتبر ۱۹۷۳ به خدمت فراخوانده شد.

وی که يکبار فرمانده لشکری زرهی شده بود، ضدحمله اسراييل را هدايت کرد و با درهم کوبيدن خطوط نظامی مصر از کانال سوئز گذشت ولی بار ديگر مافوقهايش دستور دادند جلوتر نرود.

شارون عقيده داشت قصور اسراييل در نابود کردن نيروهای مسلح مصر "اشتباهی بزرگ" بود و آن را "جنگی بلاتکليف" خواند. با پايان يافتن حرفه شارون، وی تمام وقتش را وقف سياست کرد. در دسامبر ۱۹۷۳ به عنوان نماينده حزب ليکود به پارلمان اسراييل، کنست، راه يافت.

در اواسط دهه ۱۹۷۰ وی مشاور دفاعی اسحاق رابين، نخست وزير اسراييل، شد و بعد مناخم بگين، جانشين رابين، وی را به وزرات کشاورزی رساند.

شارون دستور کار اين وزارتخانه را بسط داد و برنامه ساخت شهرکهای دايمی يهودی در مناطق اشغالی در سال ۱۹۶۷ را دنبال کرد. وی آن موقع گفت: "معتقدم اگر ما اين شهرکها را تاسيس کنيم، آنقدر احساس امنيت خواهيم کرد که بخاطر صلح مخاطراتی را بپذيريم."

شارون مخالف پيمان کمپ ديويد بود که ميان بنين و کارتر و سادات، روسای جمهور آمريکا و مصر امضا شد، چون معتقد بود اصول مربوط به خودمختاری فلسطينيان بسيار مبهم است.

ولی در دولت اسراييل ماند و ترقی کرد. آريل شارون وقتی به مقام وزارت دفاع ارتقا يافت، هنوز با جنجال آفرين لحظه حرفه اش مواجه نشده بود.

در ژوئن ۱۹۸۲ وی دستور تهاجم به لبنان، همسايه شمالی اسراييل، را داد. وی می گفت اين عمليات را برای حفاظت کشورش از حملات ساف انجام داد. ظرف چند روز توپخانه و زرهپوشهای اسراييلی پايتخت لبنان، بيروت، را محاصره کردند.

متهم به آدمکشی

بعد از دو ماه، ۱۴ هزار جنگجوی ساف و سوريه پذيرفتند بيروت را ترک کنند. ولی ده ها هزار فلسطينی ماندند و در اردوگاه هايی مانند صبرا و شتيلا ازدحام کردند.

شارون با خلف وعده ای که به آمريکايی ها داده بود، نيروهايش را به بيروت غربی فرستاد و ادعا کرد که دو هزار مبارز ساف در آن اروگاه ها پنهان شده اند. وی که نمی خواست نيروهای اسراييلی را به نبرد بفرستد و متحمل تلفات بشود، تصميمی سرنوشت ساز گرفت و دشمن ساف را پيش فرستاد: شبه نظاميان مسيحی فالانژ.

يک روز پيشتر بشير جميل، رييس جمهور منتخب لبنان و رهبر سابق فالانژها ترور شده بود.

در کشتار آوارگان، دستکم ۸۰۰ نفر کشته شدند، هرچند ارقامی تا دو هزار نفر نيز ذکر شده است. شمار زيادی نيز مورد تجاوز قرار گرفتند و شکنجه شدند. جهانيان اين جنايت را محکوم کردند و ۴۰۰ هزار نفر در بزرگترين تظاهراتی که تاکنون در اسراييل ديده شده، شرکت کردند و شارون را آدمکش خواندند.

اما او حاضر به استعفا نشد و بنين وی را به وزير مشاور تنزل داد.

رهبر نامنتظره

يک سال بعد کميسيون تحقيق و تفحص اسراييل حکم داد که شارون مسئول صدور مجوز آن کشتار در اردوگاه های فلسطينی بوده است. اما وی حاضر نشد مسئوليتی را برای اين تراژدی بپذيرد. او چنين اعتراض کرد: "ما حتی يک لحظه تصور نمی کرديم آنها (شبه نظاميان) دست به آن کار بزنند. فالانژها هشدارهای روشن و سفت و سختی گرفته بودند. اگر برای يک آن تصور می کرديم چيزی مانند اين اتفاق خواهد افتاد، هرگز اجازه ورود به ارودگاه ها را به آنها نمی داديم."

اما کميسيون مذکور نتيجه گرفت وی "خطر را ناديده گرفت" و توصيه کرد او استعفا کند. حرفه شارون بعد از کشتار فلسطينيان در لبنان لطمه خورد و او در پس زمينه سياست اسراييل ماند، چندين وزارتخانه را اداره کرد ولی هرگز به نقاط اوج گذشته بازنگشت.

اين وضعيت تا شکست حزب ليکود در انتخابات ۱۹۹۹ ادامه داشت ولی به يکباره اين حزب شارون را به عنوان جانشين بنيامين نتانياهو برگزيد.

شارون در سال ۲۰۰۱ شش ماه بعد از آغاز اولين انتفاضه فلسطينيان به قدرت رسيد، قيامی که وی در خيزش آن نقش داشت. وی همانند بسياری از اسلافش با وعده صلح و امنيت برای اسراييلی ها به قدرت رسيد، ولی او کوشيد به آن هدف دست نيافتنی نايل شود.

شارون که حاضر نبود مقابل رهبران فلسطينی پشت ميز مذاکره بنشيند، دست به اقدامات يکجانبه زد، از جمله ساخت "حصار امنيتی" حول مناطق فلسطينی در کرانه باختری و بيرون کشيدن نيروها و شهرک نشينان از نوار غزه و بخش کوچکی از کرانه باختری.

شارون که از مخالفت درون حزبش بر سر عقب نشينی به ستوه آمده بود، در نوامبر ۲۰۰۵ از ليکود استعفا کرد و يک حزب جديد ميانه رو به نام "پيشرو" تاسيس کرد تا شايد بتواند در مسير صلح قدرت مانور بيشتری داشته باشد.

اکنون کسی نمی داند اين حزب با رهبری شارون چه دستاوردی می توانست داشته باشد و با وجود تمام قدرت نظامی، قصورش در يافتن راه حلی دايمی، ميراث وی خواهد ماند.

شارون در دسامبر ۲۰۰۵ دچار سکته ای خفيف شد و در ژانويه ۲۰۰۶ سکته ای ديگر آخرين ضربه را به اين جنگجوی اسراييلی وارد آورد.

آريل شاروننمايه
آريل شارون: کهنه سرباز سرسخت اسراييل
شارونسکته نخست وزير اسراييل
واکنشهای بین المللی به بیماری آريل شارون
آريل شارونصف آرايی سياسی
موقعيت خطير حزب شارون در پارلمان هفدهم اسرائيل
مسجد الاقصینمايه
نمايه سياسی اسرائيل و سرزمينهای فلسطينی
اخبار روز
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيدصفحه بدون عکس
BBC Copyright Logo بالا ^^
صفحه نخست|جهان|ايران|افغانستان|تاجيکستان|ورزش|دانش و فن|اقتصاد و بازرگانی|فرهنگ و هنر|ویدیو
روز هفتم|نگاه ژرف|صدای شما|آموزش انگليسی
BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران