احمد زيدآبادی کارشناس مسائل ايران و خاورميانه

در صورتی که ارتباط ميان دولت سوريه و قتل رفيق حريری وجود داشته باشد، به نظر نمی ‌رسد خودکشی غازی کنعان به دولت سوريه برای رهايی از تبعات پرونده قتل رفيق حريری کمکی بکند

اعلام خبر "خودکشی" غازی کنعان وزيرکشور سوريه از سوی منابع رسمی اين کشور در واقع پيش ‌درآمد توفانی است که انتظار می ‌رود با انتشار گزارش کميسيون ويژه سازمان ملل متحد درباره ترور رفيق حريری نخست وزير سابق لبنان، بخشی از خاورميانه را درنوردد.

غازی کنعان که پيش از انتصابش به مقام وزارت کشور سوريه به مدت بيست سال رياست دستگاه امنيتی اين کشور را به عهده داشت از جمله مظنونان پرونده قتل حريری بود که چندی پيش مورد بازجويی کميسيون ويژه سازمان ملل به سرپرستی دتلو ميليس قاضی آلمانی قرار گرفت.

مرگ غازی کنعان اين گمانه را مطرح می کند که وی احتمالاً از ذکر نام خود در گزارش ميليس آگاه بوده و برای پيشگيری از بروز مشکلات بيشتر برای کشورش اقدام به خودکشی کرده است.

اما در صورتی که ارتباط ميان دولت سوريه و قتل رفيق حريری وجود داشته باشد، به نظر نمی ‌رسد خودکشی غازی کنعان به دولت سوريه برای رهايی از تبعات پرونده قتل رفيق حريری کمکی بکند و حتی ممکن است مرگ او به وخامت بيشتر اوضاع هم منجر شود زيرا مخالفان سوريه می‌ توانند دولت بشار اسد را به قتل غازی کنعان يا اجبار او به خودکشی به منظور پرده‌ پوشی بر حقايق ماجرای ترور حريری متهم کنند.

حتی اگر جامعه جهانی مرگ غازی کنعان را به عنوان خودکشی به ميل و اراده فردی وی بپذيرد، با انتشار گزارش کميسيون ميليس اوضاع سوريه و لبنان توفانی خواهد شد.

احتمالاً آگاهی از تبعات چنين توفانی است که دولت فؤاد سينيوره نخست وزير لبنان را واداشته است تا خواستار تعويق انتشار گزارش آقای ميليس شود.

اين گزارش قرار است تا آخر ماه اکتبر جاری منتشر شود اما دولت سينيوره بر تمديد دوره مأموريت کميسيون ويژه اصرار دارد تا احتمالاً خود را برای پيامد‌های انتشار رسمی آن آماده کند.

چنانچه گزارش کميسيون حاکی از دخالت سوريه در قتل حريری باشد، اين کشور با فشار و انزوای بين‌ المللی بی ‌سابقه ‌ای روبرو خواهد شد.

دولت آمريکا نيز که از حکومت بشار اسد در سوريه بسيار خشمگين است و به طور رسمی آن را به حمايت از شورشيان عراق، دخالت در امور داخلی لبنان و تخريب روند صلح خاورميانه متهم ‌کرده در صدد مهار و انزوای سوريه است و مقامهای آمريکايی از اعلام رسمی چنين سياستی خودداری نمی‌ کنند.

اما گفته می‌ شود برنامه ريزيهايی نيز در آمريکا در جريان است که انزوای سوريه فراتر می رود.

چندی پيش روزنامه اسرائيلی ها آرتص از رايزنی شماری از مقامهای آمريکايی با همتايان اسرائيلی شان برای يافتن جانشينی برای بشار اسد خبر داد و متعاقب آن شائول موفاز وزير دفاع اسرائيل در کنفرانسی خبری اعلام کرد که اگر بشار اسد بزودی کارت قرمزی از جانب آمريکا دريافت کند، وی تعجب نخواهد کرد.

گرچه گزارش ها آرتص از مخالفت آريل شارون نخست وزير اسرائيل با برکناری بشار اسد حکايت داشت، اما پيش بينيهای برخی مطبوعات در مورد اقدامات قريب‌ الوقوع دولت بوش عليه دولت بشار اسد همچنان در سطح منطقه و جهان ادامه يافت.

يکی از اين پيش بينيها حمله نظامی آمريکا به پايگاههايی در داخل خاک سوريه است که آمريکا اعتقاد دارد شورشيان عراقی در آنجا آموزش می ‌بينند.

اين در حالی است که گفته می ‌شود کاندوليزا رايس وزير خارجه دولت بوش با حمله نظامی به سوريه مخالفت کرده و افزايش فشار بين ‌المللی و انزوای روزافزون دولت اسد را راه بهتری برای تغيير رفتار سوريه دانسته است.

به هر حال چه آمريکا برنامه مشخصی برای تغيير رژيم در سوريه داشته باشد و چه نداشته باشد، ماههای پيش رو برای دولت بشار اسد توفانی خواهد بود، توفانی که مرگ غازی کنعان را می ‌توان پيش ‌درآمد وقوع آن ناميد.