به گفته خبرنگاران، مرگ جائو زيانگ مساله ای بسيار حساس برای مقامات چينی است چرا که بيمناکند به انگيزه ای برای بسيج اصلاح طلبان بدل شود

اظهارات مقامات چين مدت کوتاهی پس از آن صورت گرفت که مراسم تدفين آقای جائو در پکن برگزار و جسد او سوزانده شد.

آقای جائو در سال 1989 پس از آنکه از تظاهرات طرفداران دموکراسی در ميدان "تيان آن من" پکن حمايـت کرد، از مقام خود برکنار شد و تا زمان درگذشتش در دو هفته قبل، تحت حبس خانگی قرار داشت.

تلويزيون دولتی چين به نقش جائو زيانگ در حزب کمونيست چين و زندگی مردم اين کشور اذعان کرد اما افزود:" آقای جائو در نا آرامی سياسی سال 1989 اشتباهات 'بزرگی' مرتکب شد."

ناراضيان چينی و آن دسته از مقامات چين که به هواداری از جائو زيانگ شهرت دارند، اجازه نيافتند از خانه های خود بيرون بيايند و نسبت به وی ادای احترام کنند.

خبرنگاران می گويند مرگ او مساله ای بسيار حساس برای مقامات چينی است چرا که بيمناکند به انگيزه ای برای بسيج اصلاح طلبان بدل شود.

خبرنگار بی بی سی در پکن می گويد گزارش تلويزيون چين درباره آقای جائو نشان می دهد که رهبری کنونی اين کشور همچنان قصد ندارد با افرادی که در پی تظاهرات تيان آن من پاکسازی شدند، از در آشتی درآيد.

با پخش خبر بيماری شديد رهبر سابق حزب کمونيست چين، اقدامات امنيتی ويژه ای در اطراف ميدان "تيان آن من پکن"، صحنه تظاهرات خونين طرفداران دموکراسی، برقرار شد.

رسانه های چين مرگ و تدفين جائو زيانگ را که يکی از اصلاح‌ طلبان پيشروی اين کشور تلقی می شد، کمرنگ جلوه دادند.

وی پس از چندين حمله قلبی بامداد روز دوشنبه، 17 ژانويه، در بيمارستانی در پکن، پايتخت چين، در گذشت.

در تيان آن من چه گذشت؟

در بهار سال 1989 و زمانی که رژيم های بسياری از کشورهای کمونيستی تغيير کرده بودند، طرفداران استقرار دموکراسی در چين در ميدان تيان آن من شهر پکن، پايتخت، اجتماع کردند.

اجتماع اين افراد، که اکثر آنان دانشجو بودند، روز 15 آوريل به عنوان مراسم بزرگداشت هو يائوبانگ، از رهبران طرفدار اصلاحات در چين، آغاز شد و در حاليکه گفته می شد که رهبری حزب حاکم کمونيست دستخوش اختلاف نظر شده است، اين گردهمايی به اعلام اعتصاب غذای دانشجويان انجاميد.

حدود يک ماه بعد يعنی روز 19 مه، جائو زيانگ، که دبيرکلی حزب کمونيست را برعهده داشت، با حضور در ميدان تيان آن من و در حاليکه اشک می ريخت با ايراد سخنانی از دانشجويان معترض خواست ميدان را ترک کنند.

روز 20 ماه مه، دولت مقررات حکومت نظامی را در پکن برقرار کرد و طی روزهای 3 و 4 ژوئن، با ورود نيروهای ارتش چين به ميدان تيان آن من، صدها تن از تظاهرکنندگان به دست سربازان دولتی کشته شدند.

آقای جائو که انتظار می رفت زمانی به مقام رهبری چين برسد، پس از سخنرانی در ميدان تيان آن من، ديگر در مجامع عمومی ديده نشد و بيش از پانزده سال گذشته را عملا در حبس خانگی به سر می برد.

جائو زيانگ از جمله طراحان اصلاحات اقتصادی چين محسوب می شود، اصلاحاتی که پس از برکناری وی نيز ادامه داشته است اما تحولات سياسی بدانگونه که مورد نظر تظاهرکنندگان ميدان تيان آن من بود تحقق نيافته و چين همچنان دارای يک نظام تک حزبی به رهبری حزب کمونيست است.