جائو زيانگ پس از حضور در تظاهرات دانشجويان ناراضی، برکنار شد و 15 سال گذشته را دور از عرصه سياست گذراند

يکی از خبرنگاران بی بی سی در پکن می گويد که دولت چين بيمناک است که مرگ وی وسيله ای برای انسجام و اتحاد اصلاح طلبان شود.

رسانه های چينی تاکنون خبر مرگ وی را تا جای ممکن کمرنگ جلوه داده اند.

راديو و تلويزيون چين اواخر روز دوشنبه هنوز خبر مرگ زيانگ را پخش نکرده بودند و گفته شد امواج چندين شبکه خارجی که اين خبر را منتشر کردند مسدود شده است و اظهار نظرها درباره وی به سرعت از وب سايت ها حذف شد.

پيشتر خانواده جائو زيانگ، خبر درگذشت وی را در سن هشتاد و پنج سالگی اعلام کرد.

در بيانيه خانواده آقای جائو، که از سال 1989 به دليل مخالفت با سرکوب خشونت آميز طرفداران دموکراسی در چين در حبس خانگی به سر می برد، آمده است که وی پس از چندين حمله قلبی سرانجام بامداد روز دوشنبه، 17 ژانويه، در بيمارستانی در پکن، پايتخت، در گذشت.

با پخش خبر بيماری شديد رهبر سابق حزب کمونيست چين، اقدامات امنيتی ويژه ای در اطراف ميدان "تيان آن من پکن"، صحنه تظاهرات خونين طرفداران دموکراسی، برقرار شده بود.

ظاهرا مقامات دولتی از آن نگران بوده اند که ممکن است خبر مرگ آقای جائو باعث بروز تظاهرات طرفداران اصلاحات سياسی در چين شود.

خانواده جائو زيانگ با صدور بيانيه ای اعلام داشته اند که وی در آرامش درگذشت و ليانگ فنگ، پسر آقای جائو، به خبرگزاری رويتر گفته است که رهبران کشور با حضور در بيمارستان از پدرش عيادت کرده بودند.

آقای ليانگ در مورد هويت رهبرانی که از پدرش عيادت کردند گفت که افشای نام آنان مناسب نيست.

در مقابل، بائو تونگ، منشی جائو زيانگ، رفتار دولت چين با رهبر سابق حزب را تقبيح کرد و گفت که دوره حبس خانگی آقای زيانگ نمايشی شرم آور از بی عدالتی در چين بوده است.

دولت چين نيز با صدور بيانيه کوتاهی درگذشت "رفيق جائو زيانگ" در اثر تشديد بيماری قلبی و عروقی را اعلام داشته اند.

قبلا رسانه های خارجی گزارش کرده بودند که جائو زيانگ روز 8 ژانويه درگذشته است و مقامات دولتی از بيم بروز تظاهرات مخالف از اعلام اين خبر خودداری می ورزند اما دولت با صدور بيانيه ای در هفته گذشته اين شايعه را تکذيب کرد.

از رهبری تا حبس خانگی

با انتشار خبر درگذشت جائو زيانگ، پيام های متعددی در سايت های اينترنتی انتشار يافت و به گفته يکی از نويسندگان اين مطالب، گذشت زمان حقانيت جائو را به اثبات خواهد رساند.

نويسنده ديگری در يکی از سايت های نوشت که فقدان جائو به شدت احساس خواهد شد اما ماموران نظارت بر سيات های اينترنتی به سرعت اين مطالب را حذف کردند.

در عين حال، به گفته خبرنگاران، برای بسياری از جوانان چينی جائو زيانگ نام آشنايی نيست و دوری پانزده ساله از صحنه باعث شده است تا نسل جوان شناختی از او نداشته باشد.

در بهار سال 1989 و زمانی که رژيم های بسياری از کشورهای کمونيستی تغيير کرده بودند، طرفداران استقرار دموکراسی در چين در ميدان تيان آن من شهر پکن، پايتخت، اجتماع کردند.

قيام طرفداران دموکراسی به شدت توسط ارتش چين سرکوب شد

روز 19 مه، جائو زيانگ، که دبيرکلی حزب کمونيست را برعهده داشت، با حضور در ميدان تيان آن من و در حاليکه اشک می ريخت با ايراد سخنانی از دانشجويان معترض خواست ميدان را ترک کنند.

روز 20 ماه مه، دولت مقررات حکومت نظامی را در پکن برقرار کرد و طی روزهای 3 و 4 ژوئن، با ورود نيروهای ارتش چين به ميدان تيان آن من، صدها تن از تظاهرکنندگان به دست سربازان دولتی کشته شدند.

پس از سخنرانی در ميدان تيان آن من، آقای جائو، که انتظار می رفت زمانی به مقام رهبری چين برسد، ديگر در مجامع عمومی ديده نشد و بيش از پانزده سال گذشته را عملا در حبس خانگی به سر می برد.

جائو زيانگ از جمله طراحان اصلاحات اقتصادی چين محسوب می شود که پس از برکناری وی نيز ادامه داشته است اما تحولات سياسی بدانگونه که مورد نظر تظاهرکنندگان ميدان تيان آن من بود تحقق نيافته و چين همچنان دارای يک نظام تک حزبی به رهبری حزب کمونيست است.