مسعود پزشکیان و سعید جلیلی، دو نامزد راه یافته به دور دوم انتخابات ریاست جمهوری ایران، کارزار خود را برای جلب نظر شهروندان ادامه میدهند اولین مناظره زنده تلویزیونی این دو برگزار شد. مانند مناظرههای دور اول انتخابات سیاست خارجی و موضوع برجام و افایتیاف در کانون بحث دو طرف بود. دور دوم انتخابات ۱۵ تیر برگزار میشود و دو نامزد تنها تا ساعت ۸ صبح پنجشنبه فرصت تبلیغات دارند.
پوشش زنده ما از مناظره نخست مسعود پزشکیان و سعید جلیلی در اینجا به پایان میرسد. از این که با ما این مناظره انتخاباتی را دنبال کردید سپاسگزاریم. تا دقایقی دیگر خلاصه این مناظره را برایتان در صفحه اول وبسایت منتشر خواهیم کرد. تا آن وقت لطفا برای مرور جزییات این مناظره به پایین این صفحه بروید و همانجا صفحات قبلتر را ورق بزنید.
مناظره اول دو نامزد به پایان رسید.
مسعود پزشکیان صحبتهای خود را با این موضع به پایان برد که نگاهش به تحریم با سعید جلیلی متفاوت است.
آقای پزشکیان گفت معتقد به مذاکره برای رفع تحریم است، اما آقای جلیلی به مذاکره اعتقادی ندارد و معتقد است تحریم یک «سبک زندگی» است که باید به آن خو کرد.
او صحبتهایش را با شعارش «برای ایران» به پایان برد.
سعید جلیلی برخی مواضع منتسب به خودش در صحبتهای آقای پزشکیان را تکذیب کرد.
سعید جلیلی بر کلیاتی درباره بر فرصتهای اقتصاد ایران تاکید کرد و گفت نباید سیاست دولت به ترتیبی باشد که دولت بگوید «۷۰۰ نفر هم اگر مردند، مردند، چون افایتیاف را امضا نکردیم.»
آقای جلیلی گفت ایران میتواند در پنج سال آینده جهش داشته باشد.
مسعود پزشکیان و سعید جلیلی در پایان مناظره بر خلاف روال عمومی به طور پیاپی با قطع صحبتهای یکدیگر، مجادله لفظی داشتند.
مجادله آنها عمدتا بر سر تجربه آقای جلیلی و نگاه او به سیاست خارجی از یک سو، و جهتگیریهای دولت حسن روحانی از سوی دیگر بود.
با این بگومگوها به دو نامزد دوباره فرصتی دو دقیقهای برای جمعبندی نهایی داده شد.
مسعود پزشکیان جمعبندی خود را با انتقاد از نگاه سعید جلیلی به برنامهریزی آغاز کرد و گفت نمیتوان کسی هر قدر هم قوی باشد نمیتواند برای همه جا برنامه بنویسد.
آقای پزشکیان آقای جلیلی را متهم به «کپی پیست» کرد.
او گفت: «علم یک روش و یک چهارچوب روشن دارد.»
آقای پزشکیان گفت: «کاغذ نوشتن که کاری ندارد. هر قدر میخواهی بنویس. هنر این است که چیزی بنویسی که اجرا بشود.»
او گفت در همه برنامههای جمهوری اسلامی رشد ۸ درصدی تجویز میشود، اما این ممکن نیست و «داریم سر مردم کلاه میگذاریم.»
آقای پزشکیان در پایان صحبتهایش گفت: «گوشت چند است؟ ماشین چند است؟ خانه چند است ای مردم؟»
او گفت: «ما زندگی مردم را با چالش مواجه کردهایم.»
آقای پزشکیان آقای جلیلی را متهم کرد که عدهای از دور و بریهای خود را استخدام کرده است و همانها را به دولت خواهد برد.
او از آقای جلیلی پرسید که چرا در دولت ابراهیم رئیسی از سایه به آفتاب نیامده است.
آقای پزشکیان آقای جلیلی را متهم کرد که سابقه اجرایی لازم برای ریاست جمهوری را ندارد، که آقای جلیلی به سوابق خود در شورای عالی امنیت ملی اشاره کرد.
مسعود پزشکیان گفت حاضر است از رقابت انتخاباتی کنار بکشد، به شرط آن که سعید جلیلی رشد ۸ درصدی را تضمین کند.
آقای پزشکیان گفت اما اگر جلیلی نتوانست این رشد ۸ درصدی را اجرا کند، اعدامش کنید.
سعید جلیلی در جمعبندی سخنانش گفت کسی که میخواهد رئیس جمهور شود دیگر زمان ندارد که بخواهد بنشنید و متوجه امور شود.
آقای جلیلی گفت باید قبل از آن نشست و به نتیجه رسید.
مسعود پزشکیان از او پرسید که پس اگر مطالعه کرده برنامهاش برای برجام و افایتیاف چیست؟
سعید جلیلی گفت ایران باید در این موضوع «طلبکار» باشد.
آقای پزشکیان گفت: «این برنامه نیست. حرف است.»
آقای جلیلی تاکید کرد که باید «راههای موازی» را دنبال کرد و نباید به گفته او مانند دولت حسن روحانی «رو به قبله» ایستاد.
او تاکید کرد ایران «نباید معطل سه قدرت جهانی شود. ۲۰۰ کشور وجود دارد.»
آقای جلیلی گفت برنامهاش تبدیل هر سفارتخانه به یک سکوی صادراتی و افزایش مبادلات با کشورهای همسایه و همچنین استفاده از فرصت «ترانزیت» است.
منبع تصویر، Getty Images
در جریان اولین مناظره تلویزیونی مسعود پزشکیان و سعید جلیلی در دور دوم انتخابات ریاستجمهوری، مسعود پزشکیان، نامزد جناح اصلاحطلب ضمن دفاع از قطع کردن اینترنت در مواقع حساس مانند اعتراضات گفت: «در موقع تظاهرات و اعتصابات هر حاکمیتی ممکن است اینترنت را قطع کند.»
اشاره آقای پزشکیان به قطعی اینترنت در اعتراضات سراسری مانند آبان ۹۸ و جنبش «زن، زندگی، آزادی» بود که کاربران ایرانی قطعی کامل اینترنت و اختلالات گسترده پیاپی را تجربه کردند.
بررسیهای بخش راستیآزمایی بیبیسی فارسی نشان میدهد «همه حکومتها (کشورها)» در مواقع حساس مانند اعتراضات و اعتصابات اقدام به مسدود کردن اینترنت نمیکنند.
سازمان اکسسناو که در راستای حقوق دیجیتال فعالیت میکند، در گزارشی درباره قعطی اینترنت در کشورهای جهان، نوشته در سال ۲۰۲۳ که سالی اعتراضخیز در سراسر جهان بود، ۳۹ کشور عمدتا در خاورمیانه، آسیا، آفریقا، اروپای شرقی و آمریکای لاتین اقدام به قطع یا مسدود کردن اینترنت در زمانهای خاص کردهاند.
پایگاه داده استاتیستا در تازهترین گزارش خود به تاریخ ۱۲ مارس ۲۰۲۴، درباره قطعی و مسدود کردن اینترنت در کشورهای جهان در سال ۲۰۲۳ نوشته ایران چهارمین کشوری است که بیشترین قطعی و مسدود کردن اینترنت را در جهان داشته است.
طبق گزارش استاتیستا هشت کشور در جهان که بیشترین قطعی اینترنت را در مواقعی مانند اعتراضات و جنگ داشتهاند به ترتیب هند، میانمار، اتیوپی، ایران، روسیه، تانزانیا، سنگال و جمهوری آذربایجان هستند.
بر اساس دادههای استاتیستا، ایران در سال ۲۰۲۳ دستکم ۴۴۲ بار قطعی و مسدود کردن اینترنت را شاهد بوده است.
در جریان اعتراضات سراسری «جان سیاهان ارزش دارد» در سال ۲۰۲۱ در آمریکا، یا اعتراضات جلیقه زردها در سال ۲۰۱۸ در کشورهای فرانسه و هلند، اعتراضات دانشآموزان در بریتانیا در سال ۲۰۲۳ و نمونههای مشابه در بسیاری دیگر از کشورها، اینترنت قطع نبود و اختلالی ایجاد نشد.
مسعود پزشکیان درباره رابطه ایران به گروه ویژه اقدام مالی علیه پولشویی و تامین مالی تروریسم گفت: «افایتیاف مثل فیفا است، نباشی نمیتوانی بازی کنی.»
او گفت مشکل تحریم و افایتیاف جزو دلایلی است که وضعیت اقتصادی را نامناسب کرده و باعث چاپ پول و تورم بالاتر میشود.
آقای پزشکیان گفت مذاکره و دیپلماسی نوعی «معامله» است و باید در مقابل امتیازی که گرفته میشود امتیاز داد.
مسعود پزشکیان به طور پیاپی پرسشهایی را از سعید جلیلی مطرح کرد.
آقای پزشکیان پس از برخی صحبتهای آقای جلیلی از او پرسید که پس سرانجام برجام و افایتیاف در دولت او چه خواهد شد؟
آقای جلیلی پاسخ داد که نباید سرنوشت کشور معطل برجام بماند. او گفت آنتونی بلینکن، وزیر خارجه آمریکا، به فروش بالای نفت ایران اشاره کرده است. در اینجا آقای پزشکیان حرف او را قطع کرد و پیاپی پرسید که نفت به چه قیمتی فروخته میشود؟
آقای جلیلی پاسخ روشنی به این پرسش نداد، اما تاکید داشت که فروش نفت مانند دیگر کشورهای جهان صورت میگیرد.
آقای پزشکیان پرسید که اگر نفت به سادگی و با قیمت جهانی فروخته میشود، پس چرا وضعیت اقتصادی نامناسب است؟
آقای جلیلی پاسخ داد که صنعت نفت ایران چندین درصد «پرتی» دارد.
سعید جلیلی در پاسخ به سوال مجری که پرسید منتقدانش او را فردی ناتوان از مذاکره و ارتباط با جهان میدانند گفت اشتباهی در سیاست خارجی دولت حسن روحانی بود که تمرکز آن بر رابطه با چند قدرت جهانی بود که ایران بیشترین مشکل را با آنها داشت.
آقای جلیلی گفت این در حالی است که ۲۰۰ کشور در جهان وجود دارند و میتوان با آنها رابطه گرفت.
او همچنین گفت که میتوان از اختلافات میان کشورهای دیگر استفاده برد.
آقای جلیلی بار دیگر موضوع واردات صیفیجات روسیه از اروپا و اختلاف اروپا و روسیه درباره اوکراین را مطرح کرد.
مسعود پزشکیان گفت: « مشکل در ایران نبود راهحل نیست، مشکل نبود آدمهایی است که علم، مهارت و انگیزه اجرا داشته باشند. نه دولت، نه قوه قضاییه و مجلس قانون برنامه را اجرا نمیکنند.»
او درباره سیاست خارجی مد نظرش به ضرورت راهحلهای جایگزین تاکید کرد و گفت: «مشکل اصلی ما اختلاف داخلی است. او گفت درباره افایتیاف در دولتهای مختلف تصمیمهای دیگر گرفته شد. اگر میخواهیم رشد کنیم باید ارتباطمان را با همسایه و بعد جهان بهتر کنیم.»
آقای پزشکیان درباره برجام گفت: «مخالفت اسرائیل و عربستان با این توافق به چه دلیل بود؟ در داخل هم مخالفتهای بسیار موجب توقف شد. توافق یعنی چیزی میدهی و چیزی میگیری.»
آقای پزشکیان درباره سیاست خارجی بار دیگر بر همگرایی داخلی و تبعیت از سیاستهای کلی تاکید کرد و گفت: «اینکه تصور کنیم که با در قفس ماندن و تهاتر میشود زندگی کرد، در اشتباهیم.»
مجری برنامه از سعید جلیلی پرسید که هم خودش میگوید وابستگی حزبی ندارد و هم از نظر منتقدانش او «آدم بستهای» است، آیا این به معنی عدم اعتقاد آقای جلیلی به «کار تشکیلاتی» است.
آقای جلیلی گفت: «در گعدهها و محافل و لابی منافع ملی در نمیآید.»
در آستانه دور اول انتخابات ریاست جمهوری گروهی از اصولگرایان از آقای جلیلی برای سرسختی و عدم کنارهگیری به نفع محمدباقر قالیباف انتقاد میکردند.
سعید جلیلی با اشاره به کنایهای که پیشتر در مناظرهها به او زده بودند گفت: «گفتند یازده سال برای ریاست جمهوری زنبیل گذاشته بودی، بله.»
آقای جلیلی گفت این اصرار او به خاطر اهمیت جایگاه ریاست جمهوری است.
مجری از مسعود پزشکیان پرسید که اگر یک مشاورش معتقد به «نگاه به شرق» باشد و مشاور دیگری چنین نگاهی نداشته باشد، چگونه بین آنها انتخاب میکند.
آقای پزشکیان پاسخ داد که هم روحالله خمینی و هم علی خامنهای معتقد به «نه شرقی و نه غربی» بودهاند.
او گفت تصمیمگیریها باید بر اساس شواهد باشد.
او گفت: «باید از تجربه دنیا استفاده کرد. دوره آن گذشته است که بنا به حرف من دل و روده یک نفر را بیرون بریزند.»
مسعود پزشکیان در شرح دیدگاههای اقتصادی خود گفت که معتقد به «حق است و عدالت».
آقای پزشکیان گفت با توجه به به اهمیت عدالت، «در سلامت و آموزش به بازار آزاد معتقد نیستیم.»
او گفت بهداشت و سلامت «حق» است و نباید میان طبقات فقیر و ثروتمندان در دسترسی به سلامت و آموزش تبعیض وجود داشته باشد.
مسعود پزشکیان انتقاد کرد که در حال حاضر مردم ایران «بیشتر از پول اینترنت، پول فیلترشکن میدهند.»
او پرسید چرا جلوی فروش این فیلترشکنها گرفته نمیشود؟ چه کسانی این پولها را میگیرند؟
آقای پزشکیان گفت اگر هم بتوان در مسائل امنیت ملی قطع اینترنت را پذیرفت، چرا الان هم فیلترینگ برقرار است؟
او گفت مدیریت اینترنت باید «مثل همه دنیا» باشد.
سعید جلیلی میگوید بخش عمدهای از فرصتها در «فضای مجازی» است.
آقای جلیلی وعده داد که سرعت اینترنت موبایل تا ۱۰ برابر و سرعت اینترنت ثابت تا ۵۰ برابر بالا برود.
او کلیاتی را درباره نقش دستگاههای دولتی و رابطه آنها با مردم بیان کرد.
مسعود پزشکیان درباره چگونگی اعتراض در جامعه گفت: «میگویند اجازه بگیر و اجازه هم نمیدهند.»
آقای پزشکیان گفت اگر راه اعتراض باز باشد، «مگر دیوانهاند» که بخواهند به تخریب و شیشه شکستن بپردازند.
سعید جلیلی با اشاره به مجموعهای از اعتراضات در دوران ابراهیم رئیسی و حسن روحانی گفت در هر مقطعی با دانشجویان گفتگو کرده و اعتراضات را شنیده است.
آقای جلیلی گفت اعتراض فقط به خیابان آمدن نیست.
او همچنین از آقای پزشکیان انتقاد کرد که نمیشود نشست و گفت بد عمل کردهایم.
مسعود پزشکیان از مسئولان حکومت انتقاد کرد که راحت وعده میدهند و عمل نمیکنند.
آقای پزشکیان گفت باید با مردم «صداقت» داشت.
او با خواندن بخشهایی از قرآن گفت مهم است که آیا مسئولان با مردم صادقند و همه برایشان در برابر قانون مساوی هستند یا خیر.
آقای پزشکیان گفت صرف «برنامه داشتن» مهم نیست، بلکه مهم اجرایی شدن آن است.
