BBCPersian.com
  • راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
به روز شده: 16:46 گرينويچ - سه شنبه 29 ژانويه 2008 - 09 بهمن 1386
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيدصفحه بدون عکس
مشکلات از سر گیری رابطه رسمی ایران و مصر

غلامعلی حداد عادل
غلامعلی حداد عادل 28 سال پس از آن به مصر سفر می کند که روابط ایران و مصر قطع شد
غلامعلی حداد عادل رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، به قاهره رفته است تا در نشست بین‌المجالس كشورهای عضو سازمان كنفرانس اسلامی شركت كند.

آقای حداد عادل پس از ورود به قاهره، حضور خود در نشست مذكور را نشانه "بالا بودن اهمیت سطح روابط دو كشور مصر و ایران" دانست.

انتظار می‌رود رئیس مجلس ایران در مدت حضور خود در قاهره، درباره از سرگیری روابط دیپلماتیك ایران و مصر نیز با مقام های بلندپایه آن كشور گفتگو كند.

روابط ایران و مصر پس از انقلاب سال 1357 به پیشنهاد ابراهیم یزدی وزیر خارجه دولت موقت انقلاب و به دستور آیت‌الله خمینی قطع شد، اما منوچهر متكی وزیر خارجه ایران اخیرا اعلام كرده است كه دو كشور در مرز برقراری روابط رسمی هستند.

آمادگی برای تغییر اصول

با آنكه نظام اسلامی ایران شرط از سرگیری رابطه با مصر را لغو پیمان صلح بین این كشور و اسراییل (پیمان كمپ دیوید) اعلام كرده است، اما در عمل، پس از فوت آیت‌الله خمینی در سال 1368 همه دولت‌های ایران در پی ازسرگیری روابط رسمی با مصر بوده‌اند اما موفق به برقراری رابطه نشده‌اند.

در واقع محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران كه به مواضع شدید ضد اسراییلی شهرت دارد، بیش از روسای جمهور پیش از خود، نسبت به برقراری ارتباط با مصر اشتیاق نشان می‌دهد، به طوری كه وی چندی پیش اعلام كرد كه در صورت موافقت مصر وی آمادگی دارد كه در مدت چند ساعت، سفارت ایران در قاهره را بازگشایی كند.

از نگاه دولت آقای احمدی نژاد، برقراری روابط رسمی با مصر نوعی موفقیت دیپلماتیك و اقدامی در جهت خنثی سازی سیاست آمریكا برای منزوی كردن جمهوری اسلامی تلقی می‌شود، اما ظاهرا اكنون نوبت به مصری‌ها رسیده است تا برای از سرگیری روابط رسمی با ایران شرط بگذارند.

مخالفان دیروز، موافقان امروز

در دوره ریاست جمهوری محمد خاتمی رئیس جمهور میانه‌رو ایران، دولت حسنی مبارك رئیس جمهور مصر، تغییر نام یك خیابان در تهران كه به اسم خالد اسلامبولی (عضو گروه الجهاد مصر) عامل ترور انور سادات رئیس جمهور سابق مصر نامگذاری شده است را، به عنوان شرط از سر گیری رابطه با جمهوری اسلامی مطرح كرد، اما دولت آقای خاتمی به علت مخالفت گروههای تندرو امكان برآوردن این شرط را پیدا نكرد.

گروههای تندروی كه در آن دوره مخالف تغییر نام خیابان خالد اسلامبولی بودند و حتی تجدید رابطه با مصر را عدول از اصول انقلاب و رهنمودهای آیت‌الله خمینی می‌دانستند، اینك در مقابل تلاش‌های دولت آقای احمدی نژاد برای از سر گیری رابطه با مصر یا سكوت كرده‌اند و یا از آن حمایت می‌كنند.

این مساله سبب شده است كه آقای احمدی نژاد با خیال راحت، موضوع تجدید رابطه با مصر را دنبال كند، اما به نظر می‌رسد كه مصری‌ها به رغم تمایلشان به تجدید رابطه، در این مورد احتیاط به خرج می‌دهند.

کاهش نگرانی از سوی مصر

ظاهرا با گذشت زمان، برخی از نگرانی‌های دیرین مصر نسبت به جمهوری اسلامی بر طرف شده است كه عمده‌ترین آن، نگرانی دولت آقای مبارك از حمایت ایران از گروههای بنیادگرای اسلامی در مصر از جمله الجهاد به شمار می‌رود.

دولت مصر، استقبال رهبران انقلاب ایران از ترور انور سادات و نامگذاری خیابانی به اسم قاتل او در تهران را نشانه حمایت ایران از الجهاد مصر می‌دانست و مدت‌ها ایران را به حمایت از گروههای اسلامگرای مصری متهم می‌كرد.

گروه الجهاد مصر اما چند سالی است كه در شبكه القاعده ادغام شده و محبوبیت خود را در بین طیف‌های اسلامگرای حاكم بر ایران از دست داده است.

امروزه در ایران، افراد و گروههایی كه خود را مدافع «نهضت جهانی اسلام» می‌نامند، از ایمن الظواهری فرمانده نظامی گروه الجهاد مصر كه در مقام معاون اسامه بن لادن رهبر القاعده، رهبری عملیات این شبكه را در كشورهای مختلف جهان به عهده دارد، حمایت نمی‌كنند.

در حقیقت، پیوستن بسیاری از گروههای بنیادگرای اسلامی به شبكه القاعده، امكان حمایت از آنان را از سوی محافل تندرو ایرانی سلب كرده و همین مساله تا اندازه‌ای نگرانی مصر نسبت به جمهوری اسلامی را مرتفع كرده است.

از این رو، مصری‌ها مایلند كه به منظور جلب حمایت ایران از فعالیت‌های دیپلماتیك شان برای حل بحران داخلی لبنان و نوار غزه، ارتباط بیشتری با ایران برقرار كنند، اما آنها در عین حال از تاثیر منفی چنین ارتباطی بر رابطه‌شان با آمریكا و اسراییل نگرانند.

به نظر می‌رسد همین وضع تناقض آمیز سبب شده است كه مصری‌ها نتوانند در مورد تجدید رابطه با ایران به تصمیم قطعی برسند.

آنها معمولا گام‌هایی در این جهت بر می‌دارند، اما درست هنگامی كه تصور می‌شود، زمینه برای برداشتن گام نهایی فراهم شده، به عقب بر می‌گردند.

قاعدتا میزان آمادگی ایران برای همكاری با مصر در مورد پایان دادن به بحران داخلی بین فلسطینی‌ها و بن بست سیاسی ناشی از عدم انتخاب رئیس جمهور جدید لبنان، می‌تواند در تصمیم نهایی مصر برای برقراری رابطه با ایران تاثیر جدی بگذارد، اما ابهام اساسی در این میان این است كه آقای احمدی نژاد حاضر به پرداخت چه بهایی برای از سر گیری رابطه با مصر است.

پوستر نخستین همایش گفتگوی ایران و عربایران و مصر
گفتگوی نخبگان به جای روابط رسمی
خیابان خالد اسلامبولی در تهرانخالد اسلامبولی
يک خیابان فاصله تا دوستی ایران و مصر؟
پرچم ایران و مصرایران و مصر
در انتظار تحولی تازه
دريای سرخانرژی
دریای سرخ بجای خلیج فارس 'مسیر جدید حرکت انرژی'
حسنی مبارکسياسی
ديدار خاتمی و مبارک، واکنش ها و اثرات آن
مطالب مرتبط
اخبار روز
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيدصفحه بدون عکس
BBC Copyright Logo بالا ^^
صفحه نخست|جهان|ايران|افغانستان|تاجيکستان|ورزش|دانش و فن|اقتصاد و بازرگانی|فرهنگ و هنر|ویدیو
روز هفتم|نگاه ژرف|صدای شما|آموزش انگليسی
BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران