احمد زیدآبادی کارشناس مسائل ایران

	"عملکرد سیاسی گذشته آقای مهدوی کنی نشان می‌دهد که وی بیشتر مایل است تا مرد پشت صحنه سیاست باشد و به صورت غیر علنی اعمال نظر کند"

هر چند که تاکنون آقای مهدوی کنی شخصا در این مورد اظهار نظر نکرده است، اما به نظر می‌رسد جناح محافظه‌کار سنتی سخت در تلاش است تا وی را برای شرکت در انتخابات مجلس خبرگان متقاعد کند.

خبرگزاری نیمه رسمی فارس که توسط محافظه‌کاران اداره می‌شود، به نقل از یک منبع ناشناس گزارش داده است که آقای مهدوی کنی به درخواست شیخ محمد یزدی رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم حضور در انتخابات مجلس خبرگان را پذیرفته است.

اگر خبر خبرگزاری فارس درست باشد، در آن صورت شرکت آقای مهدوی کنی در انتخابات مجلس خبرگان را باید حرکتی برنامه ریزی شده و سیاسی از سوی جناح محافظه کار ایران تلقی کرد.

محمد یزدی در جریان انتخاب رئیس مجلس خبرگان در شهریور ماه گذشته، از احمد جنتی دبیر شورای نگهبان برای تصدی این مقام حمایت کرد، اما آقای جنتی در رقابت با اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس مجلس خبرگان رهبری بر سر به دست گیری پست ریاست مجلس خبرگان شکست خورد.

محافظه کاران سنتی که به نظر می‌رسد از پیروزی آقای هاشمی رفسنجانی در انتخابات ریاست مجلس خبرگان ناخشنودند، ظاهرا در جریان انتخابات میان دوره‌ای مجلس خبرگان در صدد برآمده‌اند تا چهره فقهی برجسته‌ای را وارد مجلس خبرگان کنند، چهره‌ای که بتواند در مقابل آقای هاشمی رفسنجانی وزنه‌ای مهم به حساب آید.

از نگاه روحانیون محافظه کار، دستیابی آقای رفسنجانی به ریاست مجلس خبرگان ناشی از عدم حضور یک فقیه بلندپایه و مورد اجماع طیف‌های مختلف روحانیون سنتی در مجلس خبرگان بوده است و بنابراین حضور احتمالی آقای مهدوی کنی در مجلس خبرگان می‌تواند خلاء فوق را پر کند.

البته هنوز مشخص نیست که آیا افرادی مانند آقای یزدی در اندیشه جایگزین کردن آقای مهدوی کنی به جای آقای هاشمی رفسنجانی به ریاست مجلس خبرگان هستند و یا اینکه صرف حضور آقای مهدوی کنی در مجلس خبرگان را وزنه متعادل کننده‌ای در مقابل طیف حامی آقای رفسنجانی می‌دانند.

از نگاه روحانیون محافظه کار، دستیابی آقای رفسنجانی به ریاست مجلس خبرگان ناشی از عدم حضور یک فقیه بلندپایه و مورد اجماع طیف‌های مختلف روحانیون سنتی در مجلس خبرگان بوده است و بنابراین حضور احتمالی آقای مهدوی کنی در مجلس خبرگان می‌تواند خلاء فوق را پر کند

حتی اگر روحانیون محافظه کار خواستار به دست گرفتن رهبری مجلس خبرگان توسط آقای مهدوی کنی باشند، بعید است شخص وی در صورت ورود به مجلس خبرگان علاقه‌ای به این سمت داشته باشد.

عملکرد سیاسی گذشته آقای مهدوی کنی نشان می‌دهد که وی بیشتر مایل است تا مرد پشت صحنه سیاست باشد و به صورت غیر علنی اعمال نظر کند.

البته در دوره‌هایی که وی اوضاع را بحرانی یافته است، به رغم وجهه فقهی و مذهبی ویژه‌ای که برای خود قائل است، از پذیرش سمت‌های اجرایی نیز سر باز نزده است.

بدین ترتیب، به نظر می‌رسد که آقای مهدوی کنی در صورت ورود به مجلس خبرگان، ترجیح می‌دهد که به عنوان یک عضو عادی خبرگان اعمال نفوذ کند و فقط در صورت حساس شدن روابط بین دو طیف تندرو و میانه رو در داخل خبرگان، حاضر به رقابت برای دستیابی به ریاست این مجلس شود.

البته نباید از یاد برد که نگرانی برخی از روحانیون محافظه کار از ریاست آقای رفسنجانی بر مجلس خبرگان، بیش از آنکه جنبه سیاسی داشته باشد، ریشه مذهبی دارد.

به نظر این دسته از روحانیون، برخی از آراء فقهی آقای رفسنجانی نوآوری در فقه سنتی محسوب می‌شود، اما وی با استفاده از موقعیت رهبری خبرگان می‌تواند آراء خاص خود را به عنوان اظهارنظرهای شرعی جا بیاندازد.

این در حالی است که آقای مهدوی کنی تا کنون از چارچوب فقه سنتی خارج نشده است هر چند که از نقطه نظر سیاسی به آقای رفسنجانی نزدیکتر به نظر می‌رسد تا کسانی مانند محمد یزدی یا احمد جنتی.

به هر حال، حضور آقای مهدوی کنی در خبرگان رهبری این امکان را به روحانیون محافظه کار می‌دهد تا از وزنه فقهی او در برابر طیف حامی آقای رفسنجانی بهره ببرند، هر چند که حضور آقای کنی در خبرگان برای آنان بدون دردسر هم نخواهد بود.

طبق چهره‌ای که مهدی کروبی رئیس سابق مجلس شورای اسلامی از آقای مهدوی کنی ترسیم کرده است، دبیر کل جامعه روحانیت مبارز موقعیتی در شان رهبری نظام اسلامی برای خود قائل است و معمولا اصرار دارد که نظراتش مو به مو از سوی دستگاههای حاکم اجرا شود.

قاعدتا حضور آقای کنی در مجلس خبرگان این روحیه را تشدید خواهد کرد و نارضایتی سطوح عالی تصمیم‌گیری در ایران را در پی خواهد داشت. همین موضوع طبعا شانس آقای رفسنجانی برای ادامه ریاست بر مجلس خبرگان را افزایش خواهد داد.

البته نباید از یاد برد که نگرانی برخی از روحانیون محافظه کار از ریاست آقای رفسنجانی بر مجلس خبرگان، بیش از آنکه جنبه سیاسی داشته باشد، ریشه مذهبی دارد. به نظر این دسته از روحانیون، برخی از آراء فقهی آقای رفسنجانی نوآوری در فقه سنتی محسوب می‌شود، اما وی با استفاده از موقعیت رهبری خبرگان می‌تواند آراء خاص خود را به عنوان اظهارنظرهای شرعی جا بیاندازد.

سرانجام همه مسائل فوق در صورتی قابل تحقق است که آقای مهدوی کنی بتواند به مجلس خبرگان راه یابد، امری که مسجل نیست.

ظاهرا طیف اصلاح طلب ایران قصد دارد در انتخابات میان‌ دوره‌ای مجلس خبرگان در حوزه تهران از آیت‌الله محمد توسلی حمایت کند. آقای توسلی البته در مقابل آقای مهدوی کنی کاندیدای قدرتمندی محسوب نمی‌شود، اما این لزوما به معنای شکست آقای توسلی نخواهد بود.

در واقع آراء هر یک از دو کاندیدای فوق تابعی از میزان حضور اقشار مختلف اجتماعی در انتخابات مجلس هشتم خواهد بود.

اگر طیف اصلاح طلب بتواند در انتخابات مجلس هشتم فهرست قدرتمندی ارائه کند با توجه به نارضایتی توده مردم از عملکرد دولت محمود احمدی نژاد که به طور کلی به حساب جناح محافظه کار گذاشته می‌شود، شانس پیروزی آن اندک نخواهد بود. قاعدتا کسانی که به فهرست اصلاح طلبان رای دهند به آقای توسلی برای ورود به مجلس خبرگان نیز رای خواهند داد.