 | | | | | | | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
گزارش امنیتی آمریکا: اعتراف به خطا یا دام استراتژیک؟ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
آن دسته از مقامهای دولت ایران که تاکنون درباره ارزیابی سازمانهای اطلاعاتی آمریکا از برنامه اتمی جمهوری اسلامی به اظهار نظر پرداختهاند، از آن استقبال کردهاند، اما به نظر میرسد که پس از موضعگیریهای مثبت اولیه، برخی از نیروهای وابسته به جناح حاکم، نسبت به گزارش فوق راه احتیاط را در پیش گرفتهاند. مجموعهای از ۱۶ سازمان اطلاعاتی و امنیتی آمریکا روز دوشنبه با انتشار نسخهای از ارزیابی مربوط به برنامه هستهای ایران تاکید کردند که جمهوری اسلامی از پاییز سال ۲۰۰۳ برنامه تسلیحات هستهای خود را متوقف کرده و تا نیمه سال ۲۰۰۷ آن را از سرنگرفته است. سازمانهای اطلاعاتی آمریکا در عین حال از اینکه آیا در حال حاضر جمهوری اسلامی در پی ساخت تسلیحات اتمی است، اظهار بیاطلاعی کردهاند. منوچهر متکی وزیر خارجه ایران، ضمن استقبال از گزارش سازمان های امنیتی آمریکا، آن را با ادعاهای پیشین دولت جورج بوش، رئیس جمهور آمریکا، متناقض دانسته و محمد علی حسینی، سخنگوی وزرات خارجه ایران، نیز گزارش مذکور را دارای "پیامهای خوبی" برای متحدان اروپایی آمریکا تلقی کرده است. در این میان، غلامحسین الهام سخنگوی دولت محمود احمدی نژاد رئیس جمهور ایران بیش از دیگران به استقبال گزارش سازمانهای امنیتی آمریکا رفته و با توصیف آن به عنوان یک "اعتراف خوب" تصریح کرده است: "آمریکا باید بعد از این اعتراف خسارت ناشی از صدماتی را که در این مدت به جامعه بینالمللی وارد کرده است، بپردازد."
با این حال، همه اظهار نظرهای صورت گرفته از سوی جناح حاکم به اندازه موارد فوق خوشبینانه نبوده است. حشمتالله فلاحت پیشه عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی و از اعضای فراکسیون اصولگرایان، تاکید گزارش سازمانهای اطلاعاتی آمریکا بر توقف برنامه نظامی هستهای ایران در سال ۲۰۰۳ را "نکته انحرافی" گزارش دانسته و صحه گذاشتن بر آن را "دامی استراتژیک" برای ایران فرض کرده است. از آنجا که ایران به کلی منکر نظامی بودن برنامه هستهای خود در طول دو دهه گذشته است، استقبال از گزارشی که تصریح میکند سازمانهای نظامی ایران تا سال ۲۰۰۳ تحت مدیریت دولت برنامه ساخت سلاح اتمی را دنبال میکردند، چندان بی مساله نیست. در واقع مسائلی از این قبیل و نیز لحن به نسبت فنی و پیچیده گزارش سازمانهای اطلاعاتی آمریکا در باره برنامه هستهای ایران سبب شده است که منتقدان سیاست هستهای آقای احمدی نژاد در درون هیئت حاکمه و یا خارج از آن برای اظهار نظر در مورد گزارش فوق شتاب به خرج ندهند. به نظر میرسد که زمان انتشار گزارش و زبان پیچیده آن ذهن محافل سیاسی در داخل ایران را به خود مشغول کرده است.
برخی از ایرانیها از خود میپرسند در حالی که آمریکا و متحدانش فعالیت شدیدی را برای اعمال تحریمهای جدید علیه ایران در شورای امنیت سازمان ملل آغاز کردهاند، انتشار این گزارش که قاعدتا مقامهای کاخ سفید از آن مطلع بودهاند، درست در بجبوحه این فعالیتها چه معنایی دارد؟ آیا گزارش نتیجه تضاد درونی در دولت آمریکاست و یا ارائه تضمینی به جامعه جهانی مبنی بر نبود برنامهای برای حمله نظامی قریبالوقوع به ایران و یا ابتکاری به منظور تجدید نظر کاخ سفید در سیاستش در مقابل ایران؟ آنچه مسلم است گزارش سازمانهای امنیتی آمریکا در باره برنامه هستهای ایران، امکان حمله قریبالوقوع نظامی علیه ایران را منتفی کرده است، اما نشانهای از تغییر سیاست دولت آقای بوش و متحدانش در جهت اعمال فشارهای سیاسی و اقتصادی علیه ایران دیده نمیشود. بدین ترتیب ممکن است هدف از انتشار گزارش که به جای ارائه اطلاعات، عمدتا بر تخمین و ارزیابی استوار شده است، تقویت جناح حامی ادامه دیپلماسی در برابر ایران در درون کاخ سفید و جلب نظر قدرتهای بزرگ به اعمال فشار بیشتر بر ایران از طریق رفع نگرانی آنها از یک رویارویی نظامی باشد. در حقیقت، متن پیچیده و ظاهرا متناقض گزارش سازمانهای اطلاعاتی آمریکا که تهدید بین المللی علیه ایران را عامل توقف برنامه نظامی هستهای ایران میداند و در عین حال ادامه فشارها را در کنار ارائه امتیازاتی به ایران تجویز میکند، راه تفسیرهای گوناگون از این گزارش را هموار کرده است. قاعدتا دولت آقای احمدی نژاد که هر گزارش مبهم و دوپهلوی سازمانهای بینالمللی درباره برنامه اتمی ایران را یک پیروزی برای سیاست هستهای خود تصور میکند، به تفسیر مثبت خود از گزارش سازمانهای امنیتی آمریکا ادامه خواهد داد و از آن برای تضعیف منتقدان سیاست خود استفاده خواهد کرد. این در حالی است که در گزارش سازمانهای اطلاعاتی آمریکا توقف آنچه برنامه نظامی هستهای ایران نامیده شده به دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی نسبت داده شده است و این مهمترین بند گزارش اصولا به سیاست هستهای آقای احمدی نژاد ارتباطی پیدا نمیکند. در هر حال به نظر میرسد که منتقدان آقای احمدی نژاد منتظر فروکش کردن جنجال رسانهای بینالمللی بر سر گزارش مذکور هستند، تا در فضایی آرامتر به اظهار نظر بپردازند. |
مطالب مرتبط  پیشنهاد بازنگری سیاست آمریکا در مورد ایران 04 دسامبر، 2007 | ايران ایران از گزارش اطلاعاتی آمریکا استقبال کرد04 دسامبر، 2007 | ايران | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
از آنجا که ایران به کلی منکر نظامی بودن برنامه هستهای خود در طول دو دهه گذشته است، استقبال از گزارشی که تصریح میکند سازمانهای نظامی ایران تا سال ۲۰۰۳ تحت مدیریت دولت برنامه ساخت سلاح اتمی را دنبال میکردند، چندان بی مساله نیست.
