گزارش سازمانهای اطلاعاتی آمریکا از توقف برنامه تسلیحات اتمی در ایران خبر داده است

در پی گزارش اخیر سازمان های اطلاعاتی آمریکا حاکی از توقف برنامه تسلیحات اتمی در ایران در سال 2003، رهبر فراکسیون حزب دموکرات در سنای ایالات متحده خواستار تغییراتی در سیاست این کشور نسبت به ایران و تلاش دیپلماتیک بیشتر برای برقراری ارتباط با جمهوری اسلامی شده است.

سناتور رید در سخنان خود پیشنهاد کرده است که دولت آمریکا در برقراری تماس های دیپلماتیک با ایران از سیاست رونالد ریگان، رئیس جمهوری پیشین آمریکا در گسترش تماس با اتحاد شوروی در دهه 1980 گرته برداری کند.

روز دوشنبه گزارشی تحت عنوان "ارزیابی ملی اطلاعات" که شامل نظرات سازمان های مختلف اطلاعاتی آمریکاست انتشار یافت که در آن آمده است ایران تلاش برای تولید بمب اتمی را در سال 2003 متوقف کرد.

گفتگو با صادق صبا، تحلیلگر مسائل ایران در سرویس جهانی بی بی سی

گزارش رادیویی محمد منظرپور؛ برنامه جام جهان نما

گزارش جدید اطلاعاتی آمریکا درباره ایران

این گزارش، که توسط شورای ملی اطلاعات آمریکا تهیه شده، نسبت به دلیل این تصمیم ابراز بی اطلاعی کرده اما گفته است که احتمالا علت آن، وارد شدن فشارهای خارجی بوده است.

در عین حال، این گزارش تاکید دارد که در صورت از سر گیری تحقیقات برای تولید اسلحه اتمی، جمهوری اسلامی قادر است ظرف هشت سال آینده به چنین تسلیحاتی دست یابد.

به گفته خبرنگار بی بی سی در واشنگتن، اظهارات رهبر حزب دموکرات نشاندهنده اهمیت گزارش اطلاعاتی اخیر و تاثیر احتمالی آن بر بحث های مربوط به سیاست آمریکا در قبال ایران است.

صادق صبا، تحلیلگر مسائل ایران در سرویس جهانی بی بی سی، نیز می گوید اگر بخواهیم یک اتفاق را مهمترین اتفاق چند سال اخیر در پرونده هسته ای ایران بدانیم، انتشار این گزارش مهمترین اتفاق است.

در عین حال، به گفته برخی از ناظران مشخص نیست که آیا این گزارش بر سیاست سختگیرانه دولت آمریکا در مورد ایران تاثیر بگذارد.

این نظر نیز ابراز شده است که ممکن است دولت آمریکا با استناد به این گزارش نتیجه بگیرد که وارد کردن فشار بین المللی بر ایران برای تغییر روش دولت این کشور موثرتر از آن است که مقامات جمهوری اسلامی وانمود می کنند.

در مقابل، خبرگزاری دولتی ایران - ایرنا - در تفسیری که بامداد روز سه شنبه، 4 دسامبر منتشر کرد، گفت که دولت آمریکا با خنثی کردن تبلیغات قبلی علیه ایران، خود را برای انجام یک معامله بزرگ با این کشور آماده می کند.

ایرنا توضیح نداده است که چنین معامله ای چه خصوصیاتی خواهد داشت و آیا مقامات جمهوری اسلامی نیز از آن استقبال خواهند کرد یا نه.

ارزیابی جدید هسته ای

ارزیابی ملی اطلاعاتی براساس مجموع اطلاعات و ارزیابی شانزده سازمان اطلاعاتی اصلی آمریکا از جمله سازمان مرکزی اطلاعات (سیا) تدوین شده است و بالاترین مرجع اطلاعاتی در آمریکا به شمار می رود.

مقامات اطلاعاتی آمریکایی ادعا کرده اند که در دو سال گذشته، تمایل ایران به دستیابی به سلاح هسته ای کمتر از چیزی بوده که دولتمردان آمریکایی ادعا می کرده اند.

به گفته این مقامات این مسئله بدین معنی است که ایران به فشارهای دیپلماتیک حساس است.

کاخ سفید در اولین واکنش گفت این گزارش "خبر خوبی" است، اما در عین حال نشان می دهد که خطر دستیابی ایران به سلاح هسته ای، کماکان "مشکلی جدی" است.

ایران می گوید که برنامه های هسته ای خود را تنها برای هدف های صلح آمیز دنبال می کند و در صدد دستیابی به اسلحه اتمی نیست.

متن کامل گزارش به زبان انگلیسی (نسخه پی دی اف)

'ارزیابی محتاطانه'

این گزارش که از سوی سازمان برآورد ملی آمریکا، از زیرمجموعه های شورای اطلاعات ملی آمریکا، منتشر شده دیدگاه های منابع مهم اطلاعاتی آمریکا را جمع بندی کرده است.

نویسندگان این گزارش "اطمینان زیادی" دارند که ایران در سال 2003 و "در پاسخ به فشار بین المللی" برنامه تولید سلاح هسته ای خود را متوقف کرده است.

نویسندگان گزارش گفته اند "اطمینان نسبی" دارند که ایران برنامه تولید سلاح هسته ای را دوباره آغاز نکرده است.

بر اساس این گزارش ایران در سال 2007 "پیشرفت چشمگیری" در تزریق گاز به سانتریفوژها به قصد غنی سازی اورانیوم داشته است.

غنی سازی اورانیوم فرآیندی است که طی آن، اورانیوم با خلوص بیشتر به دست می آید که می توان از آن به عنوان سوخت نیروگاهی و یا، در صورت خلوص بالاتر، تولید بمب اتمی استفاده کرد.

نویسندگان گزارش می گویند که ایران تا دوره زمانی 2010 تا 2015 به اورانیوم غنی شده کافی برای ساخت سلاح هسته ای دست نخواهد یافت.

اما نویسندگان گزارش با "اطمینان نسبی" اعلام کرده اند که ایران در استفاده از تجهیزات جدید هنوز "با مشکلات تکنیکی قابل توجهی روبروست".

براساس این گزارش،ایران تا سال های 2010 تا 2015 به اورانیوم غنی شده کافی برای ساخت سلاح هسته ای دست نخواهد یافت.

این گزارش به منزله چرخشی اصلی در ارزیابی دو سال پیش نهادهای اطلاعاتی آمریکا در همین زمینه است که بر تلاش ایران برای تولید بمب اتمی تاکید داشت.

'استراتژی درست'

استیون هادلی، مشاور امنیت ملی آمریکا، گفت یافته های گزارش تایید می کند که آمریکا "حق دارد نسبت به جاه طلبی های اتمی ایران نگران باشد" و استراتژی جورج بوش "درست" بوده است.

او تاکید کرده است که جامعه جهانی باید "فشار بر ایران را افزایش دهد" و در این راه از منزوی کردن دیپلماتیک، تحریم های سازمان ملل و دیگر اهرم های اقتصادی علیه ایران استفاده کند.

پل رینولدز، خبرنگار امور جهانی وب سایت خبری بی بی سی، می گوید این گزارش در برآورد فعالیت های هسته ای ایران محتاطانه عمل می کند و بهانه به دست کسانی نمی دهد که در پی حمله نظامی به ایران هستند.

به گفته آقای رینولدز این گزارش موضع کسانی را تقویت می کند که به دنبال تحریم های بیشتر علیه ایران هستند زیرا فشارهای پیشین موثر بوده است.

صادق صبا نیز می گوید از آنجا که این گزارش بر ادامه غنی سازی اورانیوم در ایران تاکید دارد، انتشار آن احتمالا تاثیر فوری بر روند صدور قطعنامه ها در شورای امنیت نخواهد داشت.

اما به گفته آقای صبا بعد از انتشار این گزارش تمایل جامعه جهانی به ویژه روسیه، چین و بعضی از کشورهای اروپایی برای همراهی با مواضع سرسختانه دولت آمریکا علیه ایران کمتر خواهد شد.

گوردون کوررا، تحلیلگر امور امنیتی بی بی سی، می گوید این برآورد در تناقض کامل با لحن ستیزه جویانه و هشدارآمیزی است که از بخش هایی از دولت آمریکا شنیده می شود.

جورج بوش، رئیس جمهور آمریکا، ماه گذشته هشدار داد ممانعت از دستیابی ایران به سلاح هسته ای "برای جلوگیری از بروز جنگ جهانی سوم اهمیت حیاتی دارد."