مقاله روزنامه گاردین

روزنامه گاردین روز چهارشنبه (14 نوامبر)، در مقاله ای به قلم جاناتان فریدلند، به بهانه اظهارات اخیر گوردون براون، نخست وزیر بریتانیا، درباره سیاست خارجی این کشور که در آن به ایران نیز پرداخته، ایران را به عنوان "مشکل بزرگ" دولت براون همانگونه که عراق بزرگترین مشکل تونی بلر بود مطرح می کند.

اما پیش از رسیدن به این نتیجه گیری به سراغ سابقه این بحران و عواملی که منجر به تردید غرب، از جمله دولت بریتانیا، به صلح آمیز بودن فعالیت هسته ای ایران شد، می رود و از جمله این سوال را مطرح می کند که چرا برای دولت های غربی - و نه فقط آمریکا و اسرائیل - برخوردار شدن ایران از انرژی هسته ای تا این حد مسئله ساز است؟

پاسخ اسرائیل به این سوال (که از روی نگرانی برای موجودیتش است) می تواند این باشد: "چون ایران مسلح به تسلیحات هسته ای ما را از صحنه گیتی پاک خواهد کرد." اما اروپایی ها پاسخ متفاوتی دارند. آنها نگران هستند که جمهوری اسلامی ایران مجهز به توان هسته ای می تواند در منطقه متزلزل خاورمیانه یک مسابقه تسلیحات اتمی راه بیاندازد.

جاناتان فریدلند می نویسد حتی اگر قبول کنیم که توجیه ایران برای داشتن توان هسته ای در مقایسه با سایر کشورهای منطقه قابل قبول تر است - حضور نظامیان آمریکایی در عراق و افغانستان و پاکستان مجهز به تسلیحات اتمی در گوشه ای دیگر - خطر گسترش جنگ افزارهای اتمی در این منطقه، خطری واقعی است.

ناگهان شمار زیادی از کشورهای عرب - به رغم داشتن ذخائر نفتی بزرگ - توجه خود را معطوف به انرژی هسته ای غیرنظامی کرده اند؛ البته در این میان موضوع احتمال دسترسی ایران به تسلیحات اتمی نیز به تمایل آنها دامن زده است.

گاردین به این نکته همچنین اشاره می کند که مصر و عربستان سعودی با این که چهل سالی است مطمئن هستند اسرائیل جنگ افزار هسته ای دارد و دم برنیاورده اند، ناگهان حرف از دفاع از خود با تسلیحات اتمی می زنند.

نگارنده مقاله در ادامه به سه گزینه غرب برای حل بحران هسته ای ایران می پردازد: حمله نظامی، تحریم های اقتصادی و تشویق های اقتصادی در ازای اجرای شروط سازمان ملل متحد.

او در ارتباط با تشویق ها می نویسد که برخی سیاستمداران بریتانیایی، که اکنون در دولت حضور ندارند، بر این عقیده هستند که باید جمهوری اسلامی را با مشوق های بلاشرط اقتصادی وادار به تسلیم کرد.

یک دیپلمات نیز این نظریه را مطرح می کند که اگر جک استرا همچنان وزیر خارجه بریتانیا بود تا کنون بارها به ایران سفر کرده بود و در این سفرها تلاش می کرد با متوسل شدن به افراد صاحب نفوذ ایران، حلقه ای از شخصیت های عمل گرا را دور اکبر هاشمی رفسنجانی جمع کند و بار دیگر می شد به چشم انداز بازگشت ایران به جامعه بین المللی دل بست.

چنین منطقی در واقع می گوید که اگر این سیاست دنبال شده بود، محمود احمدی نژاد خیلی زود قدرتش را از دست می داد و مثل جورج بوش، رییس جمهور آمریکا تا سال 2009 از مسند صدارت کنار می رفت.

نگارنده این مقاله گاردین در پایان با اشاره به اینکه فعلا هیچ قدرتی گزینه مشوق اقتصادی بلاشرط را دنبال نمی کند، با ترسیم مثلثی از گزینه های دیگر - تحریم، حمله نظامی و مشوق اقتصادی در ازای "رفتار خوب ایران" در قبال این پرونده - می نویسد هدف غربیان این است که محاسبات ایران را به گونه ای تغییر بدهند که دنبال کردن برنامه های هسته ای بیش از اندازه پر هزینه و رها کردن آن مملو از مزایا شود.