این نیروگاه اصلا قرار بود در سال 2000 تکمیل و راه اندازی شود

پیمانکار روسی ساخت نیروگاه بوشهر روز دوشنبه یک بار دیگر در تضاد آشکار با اظهارات مقام های جمهوری اسلامی گفت که ایران در پرداخت قسط های آن عقب است و آن را دلیل تاخیر در تکمیل نیروگاه دانست.

این درحالی است که ایران اصرار دارد همه قسط ها را به موقع پرداخته و حتی می گوید حاضر است بیش از قرار اولیه بابت تکمیل آن بپردازد.

مقام های ایرانی ظاهرا به این نتیجه رسیده اند که اقدام مسکو دارای انگیزه های سیاسی و تحت فشار آمریکا صورت می گیرد.

آیرینا یسیپووا، سخنگوی "اتم استروی اکسپورت" (Atomstroiexport) گفت: "چارچوب زمانی (تکمیل نیروگاه) جابجا شده است و بنابراین راه اندازی در ماه سپتامبر انجام نخواهد شد - ما به سادگی قادر به انجامش نیستیم. بنابراین اگر نتوانیم نیروگاه را در سپتامبر راه اندازی کنیم، در آن صورت نمی توانیم سوخت را طبق برنامه قبلی تحویل دهیم."

طبق توافق ایران و روسیه، سوخت اتمی نیروگاه بوشهر باید شش ماه پیش از راه اندازی آن تحویل داده شود.

یک سخنگوی "روس اتم"، آژانس اتمی روسیه، نیز به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت که راه اندازی نیروگاه حداقل دو ماه عقب خواهد افتاد زیرا ایرانی ها از روز 17 ژوئن قسط ماهانه 25 میلیون دلاری خود را نپرداخته اند.

همزمان با این تحول، اعضای دائم شورای امنیت و آلمان از "پیشرفتی ملموس" در مذاکرات در جهت توافق بر سر نحوه گسترش تحریم ها علیه ایران خبر دادند.

علیرغم نسبت دادن این تاخیر به اختلاف بر سر پرداخت هزینه، ناظران در مسکو به خبرگزاری ها گفته اند که این پروژه عملا به خاطر حساسیت های سیاسی معلق شده است.

چارچوب زمانی (تکمیل نیروگاه) جابجا شده است و بنابراین راه اندازی در ماه سپتامبر انجام نخواهد شد - ما به سادگی قادر به انجامش نیستیم. بنابراین اگر نتوانیم نیروگاه را در سپتامبر راه اندازی کنیم، در آن صورت نمی توانیم سوخت را طبق برنامه قبلی تحویل دهیم سخنگوی شرکت پیمانکار روس

مقام های ایرانی نیز پس از بی نتیجه ماندن مذاکرات مفصل سه جانبه با شرکت "اتم استروی اکسپورت" و مقام های "روس اتم" در مسکو که جمعه پایان یافت، پنهان نکرده اند که انگیزه روسیه را سیاسی می دانند و علیه این موضوع به مسکو هشدار دادند.

سخنگوی وزارت خارجه ایران روز یکشنبه ابراز امیدواری کرد روسیه "وارد سیاسی کاری" نشود و غلامرضا آقازاده، رییس سازمان انرژی اتمی ایران، نیز در همان روز ابراز امیدواری کرد روسیه برای تکمیل نیروگاه اتمی بوشهر وارد بحث های سیاسی نشود.

آقازاده تلویحا روسیه را به استفاده سیاسی از آن متهم کرد: " راه اندازی نیروگاه بوشهر برای ایران مهم است ولی نیروگاه بوشهر تاکنون با تاخیرهای زیادی مواجه شده اما چون بحث هسته ای ما سیاسی است، هر کشوری به تناسب خود از این مساله استفاده می کند."

قرارداد ساخت نیروگاه بوشهر در سال 1995 میان ایران و روسیه امضا شد و تکمیل آن تاکنون چندین بار به تاخیر افتاده است. براساس قرار داد اولیه نیروگاه باید در سال 2000 تکمیل می شد.

آمریکا از همان ابتدا با این پروژه مخالف بود و روسیه ظاهرا تحت فشارهای واشنگتن، از ایران تعهد گرفت زباله سوخت اتمی را پس از مصرف در نیروگاه بوشهر به روسیه بازگرداند.

هم اکنون هیاتی از مقامات و کارشناسان شرکت اتم استروی اکسپورت، برای گفتگو با مقامات ایرانی پیرامون رفع موانع راه اندازی نیروگاه در تهران به سر می برد.

'بازی های ضدآمریکایی تهران'

همزمان با این تحول، یک مقام روس به طور ضمنی و با زبانی تند به ایران هشدار داد اگر به طور کامل و شفاف با آژانس بین المللی انرژی اتمی همکاری نکند، روسیه از حمایت از ایران دست خواهد کشید.

این مقام روسی که از وی نام برده نشد اما هر سه خبرگزاری عمده روسیه سخنان وی را نقل کردند گفت: "متاسفانه ایرانی ها از روابط سازنده ما سوءاستفاده می کنند و مطلقا قدمی در جهت قانع کردن همکاران ما به هماهنگی و ثبات سیاست های تهران برنداشته اند."

هشدار بی سابقه  ما در زمینه سیاست خارجی و تصویر خود (نزد جامعه جهانی) متحمل ضایعاتی شده و می شویم، درحالی که آنها (ایرانی ها) محکم در موضع خود ایستاده اند مقام بلندپایه روس

مقام های بلندپایه مسکو برای فرستادن پیام های صریح به دولت های خارجی معمولا از چنین کانالی - گفتگو با خبرگزاری ها بدون افشای نام خود - استفاده می کنند.

این مقام روس ایران را متهم کرد با مواضع خشک خود به روسیه لطمه زده است: "ما در زمینه سیاست خارجی و تصویر خود (نزد جامعه جهانی) متحمل ضایعاتی شده و می شویم، درحالی که آنها (ایرانی ها) محکم در موضع خود ایستاده اند."

او افزود: "اگر آنها نمی خواهند به سوالات آژانس بین المللی انرژی اتمی پاسخ دهند، بگذارید خودشان مسئول آن باشند."

"آنها نمی توانند روابط شیوه مند ما با خود را تا ابد به بازی بگیرند و باید این را بفهمند."

به علاوه وی گفت که روسیه نمی خواهد ایران "به سلاح اتمی" یا حتی "ظرفیت ساخت آن" دست پیدا کند و قصد ندارد وارد "بازی های ضدآمریکایی" تهران شود.

روسیه یکی از اعضای دائمی شورای امنیت است و ایران همواره روی کوشش این کشور برای عدم تصویب قطعنامه علیه خود یا تضعیف چنین قطعنامه ای تا جای ممکن حساب کرده است.

این مقام روسی به سوالاتی اشاره داشت که آژانس بین المللی انرژی اتمی در رابطه با ماهیت واقعی برنامه اتمی ایران دارد و می گوید به خاطر عدم همکاری کامل ایران قادر به رفع ابهام از آنها نیست.

اهمیت سوخت اتمی برای ایران

ایران از روسیه خواسته است تحویل سوخت اتمی را تسریع کند اما مقام های مسکو گفتند تحویل سوخت تنها شش ماه قبل از راه اندازی نیروگاه انجام خواهد شد.

کرملین ظاهرا تشخیص داده است که جلوگیری از دسترسی ایران به سلاح اتمی از حفظ روابط خوب و ادامه تجارت دو جانبه مهمتر است. رهبران روسیه احتمالا درک کرده اند که ایران به خطر قرمز نزدیک شده است یک کارشناس روس

تحلیلگران می گویند ایران خواهان دریافت هرچه زودتر سوخت اتمی است تا موضع خود را در گفتگوهای بین المللی بر سر برنامه اتمی اش تقویت کند و همچنین با جاسازی آن در تاسیسات اتمی اش، آمریکا یا اسرائیل را از هرگونه حمله احتمالی به این تاسیسات منصرف کند.

روزنامه کامرسانت چاپ روسیه روز دوشنبه نوشت: "وقتی ایران سوخت اتمی را به دست آورد، از موقعیت تازه ای در گفتگوها با جامعه بین المللی برخوردار خواهد شد."

الکساندر کونووالوف، رئیس مرکز ارزیابی های استراتژیک مستقر در مسکو، به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: "کرملین ظاهرا تشخیص داده است که جلوگیری از دسترسی ایران به سلاح اتمی از حفظ روابط خوب و ادامه تجارت دو جانبه مهمتر است. رهبران روسیه احتمالا درک کرده اند که ایران به خط قرمز نزدیک شده است."

سایر صاحب نظران گفتند که روسیه در حال فرستادن این پیام به ایران است که باید رفتار خود را عوض کند.