محمد قوام کارشناس امور سياسی ايران

	ايوانف پيام جامعه جهانی را به ايران می برد

آقای ايوانف در شرايطی به تهران سفر می کند که کمتر از يک ماه به پايان مهلت قطعنامه ۱۷۳۷شورای امنيت که مهمترين نکته آن تعليق غنی سازی اورانيوم است، باقی مانده، اما جمهوری اسلامی به خواست های اين قطعنامه اعتنا نکرده است.

همزمان با سفر دبير شورای عالی امنيت ملی روسيه به تهران، سرگئی لاوروف وزير خارجه اين کشور از سياست های آمريکا در قبال ايران انتقاد کرده و خواستار پاسخگويی واشنگتن درباره تغيير و تقويت آرايش نظامی ارتش اين کشور در خليج فارس شده است.

روسيه پيام آور جامعه جهانی به ايران

در شرايطی که اروپايی ها از اعزام وزير خارجه فرانسه يا فرستاده ای بلندپايه به تهران برای گفتگو درباره اوضاع لبنان هم خودداری کردند و چنين اقدامی را به شکل تلويحی دادن امتياز به جمهوری اسلامی توصيف کردند، سفر دبير شورای عالی امنيت ملی روسيه به ايران را بايد پيام رسانی جامعه جهانی به ايران دانست.

روسيه در جريان مذاکراتی که برای تصويب قطعنامه ۱۷۳۷ که نخستين قطعنامه همراه با تحريم عليه ايران در شورای امنتيت بود، دست به تلاش برای تلطيف اين قطعنامه زد اما دست آخر خود به اين قطعنامه نه رای ممتنع که رای مثبت داد.

رای مثبت روسيه به اين قطعنامه نشان دهنده توان بسيار محدود مسکو در شورای امنيت در قبال ايالات متحده است. جمهوری اسلامی تا پيش از تصويب اين قطعنامه روی حق وتوی روسيه در شورای امنيت حساب باز کرده بود اما به نظر می رسد که در هفته های اخير رويکرد تهران نسبت به روسيه با واقع بينی بيشتری همراه شده است.

مسکو به دنبال پرکردن جای خالی اروپا؟

در شرايطی که آقای ايوانف برای مذاکره با مقام های ايرانی عازم تهران شده، سرگئی ايوانف وزير خارجه روسيه نيز به سياست های آمريکا درباره جمهوری اسلامی انتقاد کرده و گفته که طی سفرش به واشنگتن نگرانی های مسکو را با آمريکا در ميان می گذارد.

آقای ايوانف گفته است که ما دوست داريم درباره پشت پرده سياست سخت‌گيرانه واشنگتن درباره ايران که در آن تحريم‌های سخت‌تری نسبت به آنچه در قطعنامه اخير شورای امنيت سازمان ملل پيش‌بينی شده، توضيحاتی دريافت کنيم.

به نظر می رسد که انتقادهای آقای لاوروف از آمريکا برای بالابردن احتمال موفقيت مذاکرات دبير شورای امنيت ملی روسيه در تهران و متقاعد کردن مقام های جمهوری اسلامی به ادامه حمايت مسکو از ايران در قبال جامعه جهانی و دعوت تهران به نرمش بوده است.

ايران از سياست های روسيه در ماههای اخير گلايه داشته و پس از تصويب قطعنامه تحريم نسبت به حمايت اين کشور نا اميد شده است. به باور عمومی در ايران روسيه با کارت ايران در جهان بازی می کند و با امتيازگيری از جامعه جهانی به خصوص آمريکا، نهايتا خواست های ايران را ناديده می گيرد.

به نظر می رسد که اين باور آرام آرام در ميان دولتمردان ايران جا باز کرده است. جمهوری اسلامی به تازگی با دوری تدريجی از روسيه، رو به همکاری بيشتر با عربستان سعودی آورده است.

علی لاريجانی دبير شورای عالی امنيت ملی ايران و سرپرست پرونده اتمی طی هفته های اخير تماس ها با عربستان را افزايش داده و از اين کشور برای آرام کردن فضای منطقه و کاهش فشارهای ايالات متحده کمک طلبيده که ظاهرا با استقبال پادشاه عربستان مواجه شده است.

	ايران از سياست های روسيه در ماههای اخير گلايه داشته و پس از تصويب قطعنامه تحريم، نسبت به حمايت اين کشور نا اميد شده است

ملک عبدالله پادشاه عربستان که اخيرا به وسيله آقای لاريجانی نامه ای از رييس جمهور ايران دريافت کرده گفته است که کشورش از تاريخی طولانی در تعامل با جامعه‌ بين‌المللی برخوردار است و از نماينده‌ ايران خواسته تا تجارب عربستان را به دولتمردان ايران انتقال دهد.

طی يک سال و نيمی که از عمر دولت محمود احمدی نژاد می گذرد هربار که ايران در مواجهه با جامعه جهانی در شرايط اضطراری قرار داشته مسکو به عنوان شريک جمهوری اسلامی طرف مذاکره قرار گرفته و آقای لاريجانی و ديگر مقام های بلندپايه ايرانی با سفر به روسيه سعی در آرام کردن فضا داشته اند.

اما اين بار در شرايطی که کمتر از يک ماه به پايان مهلت شورای امنيت برای اجرای قطعنامه ۱۷۳۷ باقی مانده و ايالات متحده بر فشار خود به جمهوری اسلامی به طور کم سابقه ای افزوده است، ايران بی توجه به روسيه در حال مذاکره با عربستان سعودی است.

روسيه که تا پيش از اين ميزبان مقامهای ايرانی بوده است با اعزام دبير شورای عالی امنيت ملی خود به تهران، نشان می دهد که به عنوان ميانجی جمهوری اسلامی با غرب نيز تلاش می کند.