داریوش همایی

	بر روی پل اصلی شهر نوشته شده: ترنتون می سازد، دنيا مصرف می کند

برای یافتن جواب به این سوال ها همکارمان داریوش همایی، با چند شهروند آمریکایی در مناطق مختلف آن کشور گفتگوهایی انجام داده است.

صدای برنامه

در این رشته گفتگو ها اول خود مصاحبه شونده را می شناسید. اسمش چیست؟ کجا زندگی می کند؟ چه کاره است؟ بعد ازآن می خوانید که او در مورد ایران چه می گوید.
داريوش همايی در بخش پنجم این گفتگوها با "کیت کیستانی" صحبت کرده است.

در ایستگاه قطاری در ترنتون هستم، در ایالت نیو جرسی که خیلی از نیویورک دور نیست. ترنتون یک شهر صرفا" صنعتی ست. اگر کارخانه ها و خانه های تنگ و ترش کارگری را از ترنتون بگیری چیزی از آن نمی ماند. حین ورود قطار به شهر دیدم روی یکی ازپل های اصلی آن با حروف بزرگ نوشته شده "ترنتون می سازد، بقیه دنیا مصرف می کند." عجب!

نگرانی از جانب ايران  فقط نگران هستم که اگر دوباره خدمت سربازی در ایالات متحده اجباری شود آنوقت باید بروم سربازی. در آنصورت مجبور به کاری خواهم شد و یا احتمالاً در جنگی شرکت خواهم کرد که به آن اعتقادی ندارم کيت کيستانی

قطار یک ساعتی توقف دارد. بیرون، هوا در حال تاریک شدن است. از متصدی فروش بلیط در باره خیابان های اطراف ایستگاه قطار می پرسم، اما او توصیه می کند از ایستگاه بیرون نروم چون ترنتون به گفته او شهر چندان امنی نیست. جوانی را می بینم که در شلوغی و رفت و آمد مسافران مشغول خواندن یک داستان قطور است. از او می پرسم حاضر است به بی بی سی مصاحبه بدهد؟ البته.

کیت کیستانی، هیجده ساله، مشغول تحصیل در دبیرستانی در همین منطقه ست. کیت می پرسد در باره چه چیزی می خواهم با او مصاحبه کنم. بدون مقدمه می پرسم آیا اسم احمدی نژاد را شنیده؟ کی؟ احمدی نژاد. نه. می گویم احمدی نژاد رییس جمهور ایران است. در باره ایران چه می داند؟ "یک کشور در خاورمیانه است. همسایه عراق. و مهد تمدن. ولی نه. عراق است که می گویند مهد تمدن بوده نه ایران. درست است؟"

می گویم راستش را بخواهی بیشتر کشورهای منطقه ادعا می کنند مهد تمدن هستند. می خندد. در باره ایران چه چیز بیشتری می تواند بگوید؟ " نمی دانم. شاید بتوان گفت که یک کشور غیر صنعتی است. همین. من شخصاً نظر یا تعصب خاصی بر علیه ایران یا در دفاع از آن ندارم."

اما نوع بیان کیت مشخص می کند که در باره ایران به هر حال نظرات خودش را دارد ولی نمی خواهد آن ها را به راحتی بروز دهد، مثل خیلی از آمریکایی هایی که در ماه های اخیر دیده ام. تا از آن ها سوال مشخص و واضح نپرسی جواب صریح نمی گیری. می پرسم نظرش در مورد آنچه که پرزیدنت بوش بارها در مورد ایران گفته چیست؟ آیا او هم مثل آقای بوش عقیده دارد که ایران یک خطر هسته ایی ست؟

می گوید نه. راستش نه. او قبلاً هم دچار خطا شده، منظورم مسئله سلاح های کشتار جمعی است که پرزیدنت بوش گفت عراق زرادخانه ایی از آن را دارد ولی بعداً خلاف آن ثابت شد. موارد زیاد دیگری هم بوده. به همین دلیل من حرف های او را قبول ندارم.

سلاح های اتمی  ما هم سلاح هسته ایی داریم. گمان نمی کنم گفتن اینکه فقط ما حق داریم سلاح هسته ایی داشته باشیم منصفانه باشد. البته منظور من این نیست که ایران حق دارد بمب اتمی داشته باشد. نه کيت کيستانی

می گویم ولی بجز جرج بوش سیاستمداران دیگری هم هستند که مظنونند ایران قصد دارد بمب اتمی بسازد. آن ها به مردم کشور هایشان می گویند تهدید از جانب ایران باید جدی گرفته شود. آیا خود او نگرانی یی از جانب ایران حس نمی کند؟ جواب می دهد "فقط نگران هستم که اگر دوباره خدمت سربازی در ایالات متحده اجباری شود آنوقت باید بروم سربازی. در آنصورت مجبور به کاری خواهم شد و یا احتمالاً در جنگی شرکت خواهم کرد که به آن اعتقادی ندارم."

البته نگرانی کیت خیلی هم بیجا نیست. در دوره جنگ ویتنام سربازی در آمریکا اجباری بود. ارتش آمریکا حالا با کمبود جدی پرسنل نظامی روبروست و در ماه های اخیر بعضی از اعضای کنگره خواستار احیای خدمت اجباری سربازی شده اند. آن ها می گویند آمریکا در شرایطی قرار گرفته که نیاز به جوانان مملکت دارد تا به وظیفه ملی خود عمل کنند. آیا نگرانی کیت به این معناست که او وظیفه خود نمی داند در ارتش خدمت کند؟

"نه. خدمت در ارتش را وظیفه خودم نمی دانم. البته وظیفه من است که هر گاه آزادی و استقلال کشورم به خطر بیفتد از آن دفاع کنم اما در حال حاضر حس نمی کنم کشورم را خطری تهدید می کند." او حتی معتقد است که در صورت درست بودن نظریه جرج بوش مبنی بر اینکه ایران به دنبال ساخت سلاح هسته ایی است، باز هم نمی توان به راحتی مواضع دولت آمریکا را پذیرفت. می گوید "ما هم سلاح هسته ایی داریم. گمان نمی کنم گفتن اینکه فقط ما حق داریم سلاح هسته ایی داشته باشیم منصفانه باشد. البته منظور من این نیست که ایران حق دارد بمب اتمی داشته باشد. نه."

قصد دارم سوال دیگری در همین باره از کیت بپرسم اما از حالت او می فهمم که از بحث در این مورد خسته شده. به خصوص که قطار او ظاهراً تا چند دقیقه دیگر از راه می رسد. می پرسم اگر می توانست همین حالا با یک جوان همسن خودش در ایران حرف بزند، دوست داشت بیشتر راجع به چه چیزی صحبت کند.

از این جوان ایرانی در باره چه می پرسید؟ " شاید در آنصورت سعی کنم از سیاست دوری کنم چون راستش را بخواهید نمی دانم جوان ها از نظر سیاسی در ایران در چه وضعیتی هستند. بیشتر سعی می کنم از او در باره علائق و سرگرمی هایش بپرسم، مثلاً ببینم چه کتاب هایی می خواند یا چه فیلم هایی دوست دارد."