داریوش همایی

	برايان مورفی از کادر ارتش آمريکا، فعال در ايران در اوايل دهه هفتاد

برای یافتن جواب به این سوال ها همکارمان داریوش همایی، با چند شهروند آمریکایی در مناطق مختلف آن کشور گفتگوهایی انجام داده است.

در این رشته گفتگو ها اول خود مصاحبه شونده را می شناسید. اسمش چیست؟ کجا زندگی می کند؟ چه کاره است؟ بعد ازآن می خوانید که او در مورد ایران چه می گوید. در بخش اول این گفتگوها او با "برايان مورفی" صحبت کرده است.

گزارش داريوش همايی را بشنويد

در خیابان های بوستون اتفاقی سر صحبت را با کسی بازمی کنی و او بعد ازدانستن اینکه ایرانی هستی می گوید چند سال در ایران بوده و آنجا افراد ساواک و ارتش را آموزش می داده که چطور با تظاهرات خیابانی مقابله کنند. فرصت را از دست نمی دهی. او را به یک قهوه دعوت می کنی .

برایان مورفی از کار و کاسبی اش ناراضی نیست. او در بوستون برای مراسم مختلف، از عزا گرفته تا عروسی، تدارک غذا می بیند. سال هاست که این کاره است. حدود سی سال پیش، در ده هفتاد میلادی، دراستخدام ارتش بوده. ازدوره کارش در ارتش آمریکا با خوشی یاد نمی کند. می گوید در ارتش زخمی شد و بعدش هم به او گفتند که نظرات افراطی دارد و برای ارتش آدم مناسبی نیست.

درفاصله سال های 1971تا 1974میلادی  من پلیس و سربازان ایرانی را آموزش می دادم که چطور با تظاهرات خیابانی مقابله کنند طوری که در عین مهار تظاهرات خشونت به کار نرود. ما سعی می کردیم راه ها و شیوه هایی را آموزش دهیم که از طریق آن ها بتوان مانع گسترده شدن اعتراض های خیابانی شد منتها به شکلی که کسی صدمه نبیند و کشته نشود. برایان مورفی

قبل از جویا شدن در مورد نظرات "افراطی" برایان از او می پرسم کجا زخمی شده. در جوابم اول مفصل در مورد دوره کارش در ارتش می گوید. اینکه به ایران اعزام شد و درفاصله سال های 1971تا 1974میلادی یعنی در اوایل ده پنجاه شمسی در یک واحد نظامی آمریکایی ها در تهران مشغول کار بود.

"من پلیس و سربازان ایرانی را آموزش می دادم که چطور با تظاهرات خیابانی مقابله کنند طوری که در عین مهار تظاهرات خشونت به کار نرود. ما سعی می کردیم راه ها و شیوه هایی را آموزش دهیم که از طریق آن ها بتوان مانع گسترده شدن اعتراض های خیابانی شد منتها به شکلی که کسی صدمه نبیند و کشته نشود."

منظور او از پلیس البته پلیس مخفی یعنی ساواک است. آیا در مدتی که در ایران بود هیچ موردی پیش آمد که به طور عملی در خیابان های تهران در کنار واحد های پلیس مخفی و سربازان ایرانی با معترضینی مقابله کند؟ نه، چون در آن زمان هنوز تظاهرات خیابانی شروع نشده بود. در آن زمان ایران یک کشور آرام بود با پول زیاد ناشی از قیمت بالای نفت. برایان می گوید در مجموع از ایران خوشش آمده، ولی البته نظرش در مورد ایران آنزمان به همین خلاصه نمی شود.

"از ایران خوشم آمد اما مسئله این بود که مردم می ترسیدند، پلیس مخفی همه جا بود. دیکتاتوری بود. کسی جرآت ابراز عقاید مخالف حکومت نداشت. آزادی های شخصی نبود. مردم هراس داشتند." می پرسم آیا این موضوع برای او اهمیت داشت؟ می گوید البته. آمریکایی ها به آزادی اعتقاد دارند.

این نظرات شخصی برایان که شاید از نظر فرماندهان او افراطی بوده درکار اودر تهران تداخلی ایجاد نکرد. می گوید بر وظیفه و کاری که شخص اودر تهران انجام می داد ایرادی وارد نبود. دو سه سال بعد فرماندهان برایان او را به ترکیه منتقل کردند. آنجا در زد وخورد مرزی در نزدیکی عراق زخمی شد و بعد از آن بود که مودبانه او را به اصطلاح بازخرید کردند.

از آن زمان برایان در بوستون به کاسبی کنونی مشغول بوده. در مجموع، از درآمدش راضی ست ولی نگران اوضاع اقتصادی در ایالت خودش یعنی ماساچوست است و از کارنامه اقتصادی پرزیدنت بوش هم راضی نیست. با اینحال برایان مورفی می گوید در انتخابات ریاست جمهوری آینده به کسی مثل جرج بوش رای می دهد. چرا؟ جواب می دهد بخاطرامنیت کشور. باید به کسی رای داد که به بهترین شکل ممکن از کشور دفاع کند.

به نظر برایان جمهوریخواهان در دفاع از منافع ملی آمریکا بهتر عمل می کنند. از حرف هایش پیداست که نگران اوضاع بین المللی ست. یکی از نگرانی های او ایران است. می گوید در حال حاضر مسئله هسته ایی ایران، یعنی تلاش آن برای دست پیدا کردن به سلاح هسته ایی، خیلی خطرناک است.

سلاح های هسته ای  من می دانم که ایرانی ها ممکن است احساس خطر کنند، آنهم در منطقه ایی که اسرائیل و چند کشور دیگر صاحب سلاح اتمی شده اند. ولی موضوع این است که تروریست های خطرناک ممکن است به این سلاح ها دست پیدا کنند برایان مورفی

ولی چرا باید برنامه هسته ایی ایران برای او که در بوستون آمریکا، هزاران هزار کیلومتر دوراز ایران زندگی می کند خطرناک باشد؟

"متاسفانه باید بگویم که در دنیای کنونی امکان اینکه کسی سلاح های هسته ایی به مثلاً یک تروریست بفروشد زیاد شده.

سلاح هایی که می توان به راحتی به داخل آمریکا منتقل کرد و از آن ها استفاده کرد. البته من می دانم که ایرانی ها ممکن است احساس خطر کنند، آنهم در منطقه ایی که اسرائیل و چند کشور دیگر صاحب سلاح اتمی شده اند. ولی موضوع این است که تروریست های خطرناک ممکن است به این سلاح ها دست پیدا کنند."

می گویم البته دولت ایران تاکید می کند که به دنبال سلاح هسته ایی نیست بلکه به دنبال انرژی هسته ایی ست. ولی برایان اعتمادی به دولت ایران ندارد.به هر حال، به نظر او دولت آمریکا با ید با شیوه های دیپلماتیک مسئله هسته ایی ایران را حل کند. او برای جرج بوش پیشنهادات مشخص دارد. می گوید آقای بوش باید از کشور های دیگر، از روسیه و چین، برای حل این بحران کمک بگیرد. این دو مناسبات اقتصادی گسترده ایی با ایران دارند. چین نفت زیادی از ایران می خرد. هر دوی این کشور ها می توانند نفوذ زیادی اعمال کنند و اهرم اقتصادی را برای فشار بر ایران بکار ببرند.

ولی اگر اهرم های اقتصادی جواب ندهد و فشار دیپلماتیک به نتیجه نرسد چه؟ به نظر او ممکن هست آمریکا به ایران حمله کند؟ " نه، نه. به نظر من چنین چیزی نباید اتفاق بیفتد. برای اینکه مردم ایران که بخشی از این ماجرا نیستند، آسیب خواهند دید." ولی مگر اونمی گوید در انتخابات آینده به کسی مثل جرج بوش رای می دهد و مگر نه اینکه جرج بوش و همفکران او هیچوقت امکان حمله نظامی به ابران را رد نکرده اند. جواب می دهد "امیدوارم چنین چیزی اتفاق نیفتد. امیدوارم. تهاجم نظامی فقط می تواند آخرین راه باشد. آخرین راه."