احمد زيدآبادی کارشناس مسايل سياسی ايران و خاورميانه

	آمريکا حکومت ايران را به تلاش برای سرنگونی دولت فعلی لبنان از طريق حمايت از حزب الله کرده است

سرنوشت دولت فواد سينيوره يکی از نگرانی های عمده آمريکا در خاور ميانه است و دولت جورج بوش تقويت دولت لبنان به رهبری آقای سينيوره را يکی از اهداف اصلی خود اعلام کرده است.

دولت سينيوره محصول ائتلاف چند حزب سياسی و قومی است که اکثريت اعضای پارلمان لبنان را به خود اختصاص داده اند و افزون بر آن، يک جنبش سياسی ضد سوری را با عنوان جنبش ۱۴ مارس تشکيل داده اند.

حزب الله لبنان در دولت ائتلافی آقای سينيوره حضور دارد، اما اين گروه پس از پايان جنگ ۳۴ روزه اسراييل و لبنان، عمده توجه خود را معطوف مبارزه با دولت لبنان و جنبش ۱۴ مارس کرده است.

لحن سران حزب الله عليه دولت فواد سينيوره طی هفته های گذشته به طور بی سابقه ای تند شده و برخی از مقام های بلند پايه حزب الله به صراحت دولت آقای سينيوره را "عامل آمريکا" در لبنان معرفی کرده اند

تقابل حزب الله با دولت

البته حزب الله تا کنون رسما خواستار سقوط دولت آقای سينيوره نشده است، اما درخواست اين گروه برای تشکيل دولت وحدت ملی به طوری که جريان ملی آزاد به رهبری ژنرال ميشل عون را در بر گيرد، از سوی متحدان فواد سينيوره و حاميان بين المللی او، تفسيری جز درخواست سقوط دولت نداشته است.

اين در حالی است که لحن سران حزب الله عليه دولت فواد سينيوره طی هفته های گذشته به طور بی سابقه ای تند شده و برخی از مقام های بلند پايه حزب الله به صراحت دولت آقای سينيوره را "عامل آمريکا" در لبنان معرفی کرده اند.

حزب الله لبنان در انتقاد از دولت آقای سينيوره تنها نبوده است. جريان ملی آزاد به رهبری ژنرال عون نيز بارها دولت لبنان را به بی کفايتی در حل مشکلات لبنان متهم کرده و خواستار تشکيل دولت تازه ای تحت عنوان دولت وحدت ملی شده است.

همراهی حزب الله و نيروهای ژنرال عون در اعمال فشار عليه دولت لبنان، متحدان خارجی آقای سينيوره بويژه آمريکا را متقاعد کرده است که سوريه و ايران برای براندازی دولت لبنان از طريق حزب الله و متحدانش برنامه ريخته اند

همراهی حزب الله و نيروهای ژنرال عون در اعمال فشار عليه دولت لبنان، متحدان خارجی آقای سينيوره بويژه آمريکا را متقاعد کرده است که سوريه و ايران برای براندازی دولت لبنان از طريق حزب الله و متحدانش برنامه ريخته اند.

قاعدتا اگر ژنرال عون با حزب الله عليه دولت آقای سينيوره متحد نبود، اتهام آمريکا عليه ايران و سوريه، زمينه پذيرش بيشتری در سطح بين المللی پيدا می کرد، اما از ظرايف ماجرا يکی هم اين است که آقای عون به خلاف حزب الله نه فقط سابقه ای از دوستی با ايران و سوريه ندارد، بلکه به دليل مبارزه با نفوذ سوريه در لبنان، در سال ۱۹۹۰ نيروهای سوری او را که فرمانده ارتش لبنان بود، به فرانسه تبعيد کردند.

با اين همه، سابقه آقای عون سبب نشده است که در شرايط کنونی از اتهام همکاری با سوريه برکنار بماند، بخصوص اينکه چرخش سياسی ناگهانی در بين رهبران قومی و سياسی لبنان امری متداول به شمار می رود.

ردپای قدرت های خارجی در لبنان

پيوستن ژنرال عون به حزب الله نوعی از توازن قدرت در لبنان پديد آورده است که به نظر نمی رسد به سادگی به هم بخورد. اين توازن قدرت مسبب يک شکاف عميق سياسی در جامعه لبنان شده و آينده اين کشور را در معرض بی ثباتی و در بدترين حالت، جنگ داخلی قرار داده است.

به نظر می رسد آقای سينيوره و هوادارانش نيز به نوبه خود برای تضعيف روز افزون حزب الله و کاهش نقش آن در جامعه لبنان تلاش می کنند

از همين رو، به نظر می رسد که متحدان خارجی هر کدام از دو جناح متعارض در لبنان، می کوشند تا وزن خود را در کفه ترازوی طرف متحد خود قرار دهند تا بلکه بدين وسيله، بتوانند توازن قدرت حاکم بر لبنان را به نفع خود به هم بزنند.

بنابراين، خارج از اظهار نظرهای ديپلماتيک طرف های درگير در لبنان، اينکه حزب الله و متحدانش در انديشه سقوط دولت آقای سينيوره باشند می تواند به دور از واقعيت نباشد؛ اين در حالی است که آقای سينيوره و هوادارانش نيز به نوبه خود برای تضعيف روز افزون حزب الله و کاهش نقش آن در جامعه لبنان تلاش می کنند.

اين نکته بويژه درباره حاميان بين المللی دو طرف نيز مصداق دارد به اين معنا که ايران و سوريه در جهت تقويت حزب الله و جريان ژنرال عون از يک طرف و آمريکا و فرانسه و عربستان در جهت تقويت دولت آقای سينيوره از طرف ديگر، حرکت می کنند.

بر اين اساس می توان گفت که لبنان در حال حاضر عملا به صورت صحنه منازعه قدرت های منطقه ای و بين المللی در آمده است و چنانچه در صف بندی نيروهای داخلی لبنان تغيير و تحولی پديد نيايد، بروز بی ثباتی مجدد در اين کشور، گريزناپذير به نظر می رسد.

با اين حال به نظر می رسد که جنبش امل به رهبری نبيه بری، رئيس مجلس لبنان، در حال ارسال نشانه هايی حاکی از احتمال تغيير موضع سياسی اين جنبش است.

چرخش امل و توازن شکننده

جنبش امل در سال های اخير از متحدان نزديک حزب الله بوده است به طوری که نبيه بری در جريان جنگ ۳۴ روزه اسراييل و لبنان، عملا به نمايندگی از سوی حسن نصرالله رهبر حزب الله رهبری اقدام های ديپلماتيک برای دستيابی به آتش بس را به عهده داشت.

اخيرا نبيه بری، رهبر جنبش امل، خواستار از سرگيری گفتگوی ملی بين جناح های متعارض در لبنان شده و هر دو طرف از اين دعوت استقبال کرده اند، گو اينکه هر کدام دستور مذاکرات کاملا متفاوت و حتی متضادی را برای گفتگوی ملی پيشنهاد کرده اند

اتحاد امل با حزب الله سبب حمايت تقريبا يکپارچه شيعيان لبنان از حزب الله شده است، اما آقای بری که به خلاف حسن نصرالله، فردی با گرايش های سکولاريستی محسوب می شود، در سفر اخير خود به عربستان سعودی و سپس به فرانسه، سخنانی متفاوت از آنچه آقای نصرالله می پسندد، به زبان آورد.

آقای بری در ديدار خود از فرانسه خواستار بهره برداری از فرصت ايجاد شده پس از جنگ لبنان برای صلح بين اعراب و اسراييل شد. اهود اولمرت، نخست وزير اسراييل، با استقبال از سخنان آقای بری، آن را جالب توصيف کرده و تزيپی ليونی، وزير خارجه اسراييل، نيز اين گفته ها را نشانه تغيير فضای سياسی لبنان پس از جنگ ۳۴ روزه دانست.

قاعدتا استقبال رهبران اسراييل از سخنان آقای بری با توجه به فضای عمومی حاکم بر لبنان کمکی به وی نکرد، به طوری که جنبش امل ناگزير به صدور بيانيه ای مبنی بر "دشمن" تلقی کردن اسراييل از سوی اين جنبش شد، با اين همه در بيانيه امل سخنان آقای بری مبنی بر لزوم صلح با اسراييل بر مبنای طرح صلح عربی تکذيب نشده بود.

در روزهای اخير نبيه بری بار ديگر خواستار از سرگيری گفتگوی ملی بين جناح های متعارض در لبنان شده است. هر دو جناح رقيب از اين دعوت استقبال کرده اند، گو اينکه هر کدام دستور مذاکرات کاملا متفاوت و حتی متضادی را برای گفتگوی ملی پيشنهاد کرده اند.