محمد قوام روزنامه نگار

	ايوانف در حضور همتای ايرانی خود مخافت صريحی با احتمال اعمال تحريم نکرده و آن را موکول به مذاکره با اعضای 1 + 5 کرد

آقای ايوانف در حالی از مذاکرات هفته های اخير ايران و اروپا در تهران سخن می گويد که مقامات بريتانيايی می گويند خاوير سولانا، مسئول سياست خارجی اتحاديه اروپا، برای اولين بار "'پيام روشنی" از ايران دريافت کرده که اين کشور غنی سازی اورانيوم را متوقف نخواهد کرد.

در همين حال دولت ايالات متحده که طی چند روز گذشته بر درخواست تعليق غنی سازی اورانيوم در ايران پافشاری کرده، اعلام کرده است که پنج کشور عضو دائم شورای امنيت به همراه آلمان موسوم به گروه ۱+۵ بزودی نشستی درباره ايران برگزار خواهند کرد.

جان بولتون نماينده آمريکا در سازمان ملل گفته است گروه ۱+۵ در سريعترين زمان ممکن به شورای امنيت مراجعه خواهند کرد.

در وضعيتی که به نظر می رسد دور تازه ای از فشارها در انتظار ايران باشد، نقش روسيه به عنوان شريک ايران و عضو دارای حق وتوی شورای امنيت چيست؟

رابطه رو به سردی آمريکا و روسيه

طی روزهای اخير در جريان دستگيری شماری از افسران نظامی روسيه در گرجستان، روابط روسيه با آمريکا نيز دچار تنش شده است.

ايالات متحده در جريان دستگيری شماری از افسران نظامی روسيه در گرجستان که به جاسوسی متهم شده اند، جانب دولت تفليس را گرفته و از گرجستان حمايت کرده است.

موضع دولت آمريکا واکنش نسبتاً تند مسکو را در پی داشته و رابطه دو کشور عضو شورای امنيت را تنش آلود کرده است.

حدود سه ماه پيش در بهبوحه تصميمگيری شورای امنيت برای انشار قطعنامه ای درباره برنامه های اتمی ايران روسيه تنها عضو گروه ۱+۵ بود که مخالفت صريحی با اعمال تحريم افتصادی عليه ايران کرد.

آن زمان ديک چنی معاون رئيس جمهور آمريکا، روسيه را با عبارات تندی متهم به نقض حقوق بشر کرده بود.

برخی تحليلگران اعتقاد دارند که ايران در آن مقطع به برگ برنده روسيه در مقابل آمريکا بدل شده بود.

اين بار نيز که گروه ۵+۱ تصميم دارد دور تازه ای از فشارها را به ايران وارد کند، کارشناسان می گويند که احتمال دارد روسيه حمايتش را از طرح ايالات متحده برای تحريم اقتصادی ايران، منوط به حمايت واشنگتن از مسکو در بحران گرجستان کند.

روسيه با ايران يا با آمريکا؟

گرايشها ميان شش کشور قدرتمند که در حال مذاکره درباره پرونده اتمی اند کاملاً يکدست و واحد نيست.

ايالات متحده، بريتانيا و آلمان ديدگاهی نزديک به يکديگر دارند.

در اين ميان ايران از روسيه و چين انتظار همکاری بيشتری نسبت به ديگر اعضای ۱+۵ داشته است.

همکاری يک ميليارد دلاری تهران و مسکو در نيروگاه بوشهر و احتمال حضور روسيه در احداث نيروگاههای تازه ايران از سويی و همکاری تجاری گسترده با چين که محصولات آن بازار گسترده ای در ايران دارد، از سوی ديگر يکی از دلايل حمايت چين و روسيه از ايران تا به امروز است.

ديگر دليل مهم حمايت اين دو کشور از تهران استراتژی بلندمدت پکن و مسکو برای گسترش نفوذشان در منطقه آسيای ميانه و غرب آسيا در رقابت با غرب بويژه ايالات متحده است.

چين تاکنون در مذاکرات گروه ۵+۱ گرايشی همسو با مسکو داشته است از همين رو ديدگاه روسيه در قبال ايران برای موفقيت تصميمهای ۵+۱ اهميتی دو چندان می يابد .

روسيه از زمان پايان مهلت شورای امنيت به ايران برای تعليق غنی سازی اورانيوم با اعمال تحريم عليه تهران مخالفت کرده و تا امروز نقش مهمی در به تأخير افتادن تصميم ۵+۱ درباره تحريم ايران داشته است.

اما وضعيت فعلی آنچه نقش تعيين کننده ای در تحريم احتمالی ايران دارد، نزديکی روابط روسيه و ايالات متحده است.

پرهيز روسيه از مخالفت صريح با تحريم

تجربه های گذشته از جمله در زمان صدور ضرب الاجل شورای امنيت به ايران، نشان داده است که روسيه تا جايی با سياستهای آمريکا عليه ايران مخالفت می کند که آمريکا را وادار به امتيازدهی به روسيه کند.

در اين صورت، روسيه اگر چه در حرف با تحريم ايران مخافت کرده اما در عمل بيانيه های گروه 1 + 5 را امضا کرده و با ضرب الاجل شورای امنيت به ايران برای تعليق غنی سازی موافقت کرده است.

رئيس شورای امنيت روسيه که شخصيت بانفوذی در اين کشور است، در تهران در پاسخ به پرسشی درباره موضع اين کشور درباره حمايت از فهرست تحريمهای احتمالی عليه ايران در گروه 1 + 5 گفته که مذاکراتش در تهران با علی لاريجانی در چارچوب مسائل دو جانبه انجام شد و اين مسئله (حمايت از تحريم) چارچوبی چندجانبه می‌ طلبد.

آقای ايوانف در حضور همتای ايرانی خود مخافت صريحی با احتمال اعمال تحريم نکرده و آن را موکول به مذاکره با اعضای 1+5 کرده است.

کارشناسان می گويند که اين گونه اظهار نظر رئيس شورای امنيت روسيه نشان می دهد که اين کشور و به تبع آن چين، با موافقت با تحريم احتمالی ايران فاصله چندانی ندارد.

روسيه در وضعيتی ژلاتينی ميان ايران و غرب قرار دارد.

در صورت فشار بيشتر غرب به ايران و بهبود روابط آمريکا با روسيه، اين کشور احتمالاً ترجيح خواهد داد که همچون روز رأی گيری در شورای امنيت درباره ضرب الاجل به ايران، خود را کشوری نشان دهد که در مسائل کلان، با جامعه جهانی همراهی می کند.