مهرداد فرهمند

	با وجود منع قانونی در سال های گذشته شمار بينندگان شبکه های تلويزيونی ماهواره ای در ايران افزايش قابل ملاحظه ای داشته است

وزارت ارشاد ايران طی اطلاعيه ای که يکشنبه گذشته (27 اوت) انتشار يافت، هرگونه همکاری با شبکه های تلويزيونی ماهواره ای فارسی زبان خارج از ايران، شامل حضور در برنامه‌ ها، سفارش آگهی، مصاحبه و مشارکت در توليد برنامه‌ برای اين شبکه ها را غيرمجازخوانده و هشدار داده که دست زدن به چنين اقداماتی، تبعات قانونی دارد.

اين وزارتخانه دليل اين ممنوعيت را "فعاليت غيرقانونی و محتوای مغاير با شئونات شرعی و اخلاقی" اين شبکه ها دانسته است.

شبکه تلويزيونی فارسی زبان هما تاکنون بيش از هر شبکه تلويزيون ديگری تحت تأثير تصميم وزارت ارشاد ايران قرار گرفته، تا آنجا که گردانندگان شبکه تصميم گرفته اند فعاليت آن را تا زمانی که در اين ممنوعيت تجديدنظر نشود متوقف کنند.

گردانندگان اين شبکه خواهان آنند که دست کم شبکه هايی که خود را به قوانين ايران مقيد بدانند، امکان فعاليت در داخل کشور بيابند.

شبکه تلويزيونی هما که در آمريکا استقرار دارد، طی يک سال و نيم که از فعاليتش می گذرد به دليل گفتگوهايی که با چهرهای سياسی و صاحبنظران و کارشناسان داخل ايران پخش کرده، ميان تلويزيونهای ماهواره ای فارسی زبان جايگاه خاصی يافته است.

حدود سه هفته پيش از انتشار اطلاعيه وزارت ارشاد، به يکی از سازمانهای فرهنگی داخل ايران که در زمينه توليد فيلم و برنامه با تلويزيون هما همکاری می کرد رسماً ابلاغ شد که هرگونه همکاری با اين شبکه تلويزيونی، غيرقانونی است داريوش سجادی

شمار زيادی از افرادی که در گفتگوها و ميزگردهای تلويزيون هما شرکت کرده اند، معمولاً از گفتگوها با ديگر شبکه های ماهواره ای فارسی زبان پرهيز کرده اند و از سوی ديگر، افرادی در داخل ايران برای شبکه هما اقدام به برنامه سازی می کرده اند، امکانی که اغلب ديگر شبکه های ماهواره ای از آن بی بهره اند.

داريوش سجادی، از برنامه سازان اصلی تلويزيون هما می گويد تلويزيون هما به دليل همين ويژگی از اهداف اصلی بخشنامه وزارت ارشاد بوده است.

در اطلاعيه وزارت ارشاد نيز در اشاره به تلويزيونهايی که همکاری با آنها ممنوع شده، عبارت "شبکه‌ های ماهواره ‌ای فارسی زبان خارج از کشور که داعيه فعاليت مجاز دارند" ذکر شده است.

اين عبارت بيشتر تداعی کننده نامهای تلويزيونهای هما و مهاجر است که معمولاً برنامه های خود را با معيارهای داخلی ايران هماهنگ می کرده و همزمان، از همکاريهايی تجاری و حرفه ای از داخل ايران برخوردار بوده اند.

داريوش سجادی می گويد حدود سه هفته پيش از انتشار اطلاعيه وزارت ارشاد، به يکی از سازمانهای فرهنگی داخل ايران که در زمينه توليد فيلم و برنامه با تلويزيون هما همکاری می کرد رسماً ابلاغ شد که هرگونه همکاری با اين شبکه تلويزيونی، غيرقانونی است.

گردانندگان تلويزيون هما می گويند ارتباطشان با داخل ايران تنها در چارچوب برنامه سازی است و به دليل تحريم ايران از جانب آمريکا از داخل ايران آگهی دريافت نمی کنند.

اگر آگهيهايی که از دوبی دريافت می شود و بسياری از آنها با ايران ارتباط دارد از شبکه های تلويزيونی فارسی زبان پخش نشود، بسياری از آنها ورشکست خواهند شد حميد شبخيز

اما شماری ديگر از شبکه های تلويزيونی فارسی زبان چه در آمريکا و چه در کشورهای ديگر، عمدتاً از طريق واسطه هايی که در دوبی دارند، با دريافت آگهی از داخل ايران کسب درآمد می کنند.

حميد شبخيز، گرداننده شبکه تلويزيونی "ايران" در لس آنجلس می گويد اگر آگهيهايی که از دوبی دريافت می شود و بسياری از آنها با ايران ارتباط دارد از شبکه های تلويزيونی فارسی زبان پخش نشود، بسياری از آنها ورشکست خواهند شد.

برخی از شبکه های تلويزيونی فارسی زبان همچون شبکه پی ام سی که در دوبی استقرار دارد، در تهران برای جلب آگهی دفتر داير کرده اند که بخشنامه وزارت ارشاد به معنی تعطيلی اين دفاتر خواهد بود.

مهرداد کيا، گرداننده تلويزيون پی ام سی هرچند بخشنامه وزارت ارشاد را بر فعاليت اين شبکه مؤثر می داند اما خاطرنشان می سازد که آگهی دهندگان عمده اين شبکه شرکتهای بين المللی اند که در دوبی نيز دفتر دارند و آگيهای آنها اگرچه برای ايران پخش می گردد، اما قرارداد پخش آنها در دوبی و در خارج از ايران بسته می شود.

بنابراين، افراد و شرکتهايی که ديگر نخواهند توانست کالاها و خدمات خود را از طريق شبکه های ماهواره ای فارسی زبان تبليغ کنند، آنهايی خواهند بود که فعاليتشان به مرزهای ايران محدود می شود.

بخشنامه وزارت ارشاد ايران در ممنوعيت همکاری با تلويزيونهای ماهواره ای فارسی زبان در روزهايی انتشار می يابد که پليس تهران نيز دور تازه ای از برخورد با بينندگان تلويزيونهای ماهواره ای را آغاز کرده و آنتنهای ماهواره ای را از پشت بام مجتمعهای مسکونی جمع آوری می کند.