جمشيد برزگر

اصرار مهدی کروبی بر راه اندازی شبکه تلويزيونی ماهواره ای، دست کم فضايی مناسب برای تبليغ و معرفی حزبی تازه تأسيس به جامعه در اختيار او قرار داده است

اگرچه مسئولان شبکه تلويزيونی صبا، تعطيلی به گفته خود موقت اين شبکه را قبل از آغاز به کارش اعلام کرده اند، اما اظهار نظرهای متفاوت درباره علت اتخاذ چنين تصميمی همچنان ادامه دارد و به نظر می رسد هر دو طرف درگير در ماجرا، قصد دارند مسئوليت توقف کار اين شبکه ماهواره ای را متوجه يکديگر کنند.

مهدی کروبی، رئيس سابق مجلس شورای اسلامی، پس از ناکامی در انتخابات رياست جمهوری، ضمن استعفا از دبيرکلی مجمع روحانيون مبارز، حزب جديدی با نام اعتماد ملی بنيان نهاد و از راه اندازی شبکه ای تلويزيونی به نام صبا و روزنامه ای به اسم اعتماد ملی خبر داد.

درباره اين مطلب نظر دهيد

اعلام راه اندازی اولين شبکه ماهواره ای از سوی يکی از شناخته شده ترين مقامات حکومتی جمهوری اسلامی، از همان ابتدا با واکنش منفی جناحی مواجه شد که با نام اصولگرايان، اکنون قوای سه گانه و نهادهای امنيتی و اطلاعاتی را در اختيار دارد.

فکر راه اندازی شبکه های راديو تلويزيونی خصوصی در دوران رياست جمهوری محمد خاتمی و از سوی اصلاح طلبانی مطرح شد که به رغم در دست داشتن مجلس و دولت، خود را از صداوسيما به عنوان رسانه ملی محروم می دانستند.

اما همان هنگام هم با آنکه اين بحثها تنها در حد پيشنهادهايی لفظی باقی ماند و گامی عملی برداشته نشد، جناح رقيب که کنترل صداوسيما را در دست داشت، با آن بشدت مخالفت کرد و راه اندازی شبکه های راديويی و تلويزيونی خصوصی را مغاير قانون اساسی دانست.

از اين رو، پيش بينی اينکه اقدام مهدی کروبی برای راه اندازی شبکه تلويزيونی با مخالفت جناح حاکم و بالاترين سطوح قدرت در جمهوری اسلامی روبه رو خواهد شد، برای وی و مسئولان شبکه صبا چندان دشوار نبود.

اما وی تنها پس از جلوگيری از پخش برنامه های آغازين اين شبکه بود که خبر از تعطيلی موقت شبکه صبا داد.

دلائل ناکامی شبکه صبا ممکن است آميزه ای از انعطاف ناپذيری سياستهای رسانه ای رهبران جمهوری اسلامی و ترديدها و مصمم نبودن مسئولان اين شبکه باشد

با وجود اين، دلائل اين ناکامی ممکن است آميزه ای از انعطاف ناپذيری سياستهای رسانه ای رهبران جمهوری اسلامی و ترديدها و مصمم نبودن مسئولان شبکه صبا باشد.

در حالی که مسئولان شبکه صبا، حاکميت و در رأس آن شورای عالی امنيت ملی و قوه قضائيه را مسئول توقف زودهنگام اين شبکه معرفی می کنند، رسانه های نزديک به اصولگرايان، مشکلات داخلی، ناتوانی در گرفتن فضای ماهواره ای و حتی مخالفت دولت امارات متحده عربی و آمريکا با پخش برنامه های اين شبکه را از عوامل اصلی عدم آغاز به کار شبکه صبا می دانند.

آقای کروبی در آخرين واکنش خود بار ديگر تأکيد کرده که هيچ گاه از چارچوب قانون اساسی و نظام جمهوری اسلامی خارج نشده و اطمينان می دهد که برنامه های شبکه صبا، بهتر و مفيدتر از صدا و سيماست و اگر چنين نبود، حاضر است در ملأ عام شلاق بخورد.

با اين همه به نظر نمی رسد که به رغم دادن چنين اطمينان خاطری، تغييری در اين اصل کلی پديد آيد که حق پخش صدا و تصوير از انحصار سازمان صداو سيما که تحت نظارت مستقيم رهبر جمهوری اسلامی قرار دارد، خارج شود.

در حقيقت، اساساً چه قبل از فرارسيدن زمان آغاز به کار شبکه صبا و چه اکنون، شرايط عمومی برای چنين اقدامی تغيير نکرده است و از اين رو، به نظر می رسد آقای کروبی و همراهانش با آگاهی از اين وضعيت، تا همين مرحله پيش آمده اند.

آقای کروبی خود بار ديگر تأکيد کرده که تا حد قانون پيش خواهد رفت و نظام جمهوری اسلامی، اسلام و منافع ملی خط قرمز وی را شکل می دهند و او نيز قصد ندارد کار قاچاق انجام دهد و به عنوان مثال، تلويزيون ساز و رقص راه بيندازد.

از همين رو و از يک منظر، نمی توان اين نکته را ناديده گرفت که اصرار مهدی کروبی بر راه اندازی شبکه تلويزيونی ماهواره ای، دست کم فضايی مناسب برای تبليغ و معرفی حزبی تازه تأسيس به جامعه در اختيار او قرار داده است.

به اين ترتيب، چه تلاش برای راه اندازی و چه کوشش برای جلوگيری از آغاز به کار شبکه ای تلويزيونی که قرار بود هم در چارچوب جمهوری اسلامی و هم مستقل از سازمان صداوسيما و سياستهای رسمی حاکميت عمل کند، عملاً ناکام مانده است.

چنين وضعيتی بيش از هر چيز ديگر، نشانگر آن است که چشم اندازی روشن از تغييرات چشمگير در ساختارهای اطلاع رسانی و رسانه ای جمهوری اسلامی وجود ندارد و هر تحولی در اين زمينه موکول به دگرگونيهای عمده تری در فضای سياسی و رويکردهای بازيگران عرصه قدرت است.