پارسا پيلتن

	هجدهم تیرماه از نظر دانشجویان دموکراسی طلب نوعی سرکوب با هدف انتقامگیری تعبیر شده است

این بازنگری به قطبی تر شدن تشکلهای دانشجویی انجامید. بارزترین گسست در دفتر تحکیم وحدت، بزرگترین جنبش دانشجویی وقت، در واکنش به سرکوب اعتراضها و مسیر آینده جنبش رخ داد.

روزبه ریاضی، عضو شورای مرکزی ادوار این تشکل می گوید: "کم کم این اختلافات به جایی رسید که با دستکاری و سرمایه گذاری نهادهای امنیتی و عملکرد بسیار غلط احزاب اصلاح طلب یک انشقاق در دفتر تحکیم وحدت شکل گرفت: طیف شیراز و طیف علامه."

این انشقاق روی حمایت دانشجویان معترض از اصلاح طلبان تاثیر گذاشت. دانشجویان می گفتند نقش مهمی در پیروزی محمد خاتمی داشتند و حداقل انتظارشان از دولت، حفاظت جسمانی و معنوی در مقابل سرکوبگری محافظه کاران است.

گزارش راديويی پارسا پيلتن را اينجا بشنويد

عباس عبدی، فعال اصلاح طلب، عقیده دارد باید میان حمایت اصلاح طلبان از جنبش دانشجویی و صیانت از حقوق دانشجویان تفاوت قائل شد. آقای عبدی، از روزنامه نگاران روزنامه تعطیل شده سلام، جرقه واقعه 18 تیر، بوده است.

وی به بی بی سی گفت: "اگر ما بخواهیم بگوییم که اصلاح طلبان یا هر کس دیگر موظف بودند از جنبش اصلاحات حمایت کند، چنین وظیفه ای برای کسی وجود ندارد. دانشجویان گروهی هستند که رفتار و افعال خاص خود را دارند. مشکل اساسی در مورد دفاع از حقوق دانشجویان است."

اصلاح طلبانی که در 18 تیر 1378 بر مسند قدرت بودند، می گویند تمام تلاش خود را، با توجه به محدودیتها، بکار گرفتند.

داوود سلیمانی، معاون وقت دانشجویی و فرهنگی دانشگاه تهران درباره اقدامات اصلاح طلبان در دفاع از دانشجویان آسیب دیده می گويد: "دفتر حقوقی دانشگاه مجدانه تلاش کرد تا آسیب دیدگان بتوانند طرح شکایت کنند. برای اولین بار بود که رییس پلیس تهران به این شکل به محاکمه کشانده شد. مصطفی معین، وزیر وقت علوم، در اعتراض به این حرکت، استعفا کردند. رییس دانشگاه و بنده و دیگران از طریق پیگیری مطالبات دانشجویان کوشیدیم به آنها دلداری بدهیم."

با این حال، تبرئه شدن متهمان اصلی حادثه کوی دانشگاه تهران و وضع مجازاتهای سنگین برای تظاهرکنندگان بر دلسردی معترضان افزود.

	فعالان دانشجویی می گویند واقعه 18 تیر با وجود تحمیل هزینه ای تلخ و سنگین بر دانشجویان، چند دستاورد برای آنها دربر داشت

ناظران می گویند دانشجویان معترض همچنین به تاثیرپذیری حکومت ایران از اصلاحات بدبین شدند. به گفته آنها، در نتیجه حاکمیت محافظه کار ایران بعد از واقعه 18 تیر نگاهش نسبت به جنبش دانشجویی را تغییر داد تا توان بالقوه آن را کاهش دهد.

عبدالله مومنی، سخنگوی ادوار دفتر تحکیم معتقد است: "حکومت جریان دانشجویی را یک تهدید می دانست که باید آن را مهار کرد. ابزارهای حکومت، تحمیل فشار، حبس و تعلیق فعالیت بوده که از 18 تیر نه تنها تغییر نکرده، بلکه هر روز ابزارهای فشار بر جریان دانشجویی را وسیع تر کرده و نوع نگاه حکومت به دانشگاه و دانشگاهیان مبتنی بر یک نوع بدبینی بوده و همچنان ادامه دارد."

فعالان دانشجویی می گویند واقعه 18 تیر با وجود تحمیل هزینه ای تلخ و سنگین بر دانشجویان، چند دستاورد برای آنها دربر داشت.

محمد قاعد، کارشناس مسائل آموزشی، یکی از این دستاوردها را کشاندن اعتراضهای دانشجویی به میان مردم بعد از تلاشهای قبل و بعد از انقلاب برای محدود کردن آن به محوطه دانشگاه ها بود.

آقای قاعد به اشاره به کشانده شدن تظاهرات 18 تیر به خیابانهای مرکزی پایتخت ایران می گوید: "موتورسیکلت آتش زدن و شکستن شیشه بانک، مثلا در خیابان راه آهن (تهران) اتفاق نمی افتد. در واقع شاید بتوان گفت خیابانهای مخبرالدوله و سعدی به نحوی نمادین منطقه ای است زیرا از نظر طبقاتی و تاریخی خاستگاه بازار تهران است و این طبقه بازار نمایندگانش در مسند قدرت بودند."

دستاورد بزرگ دیگر، نور تاباندن بر نقاط ضعف جنبش دانشجویی بود. عباس حکیم زاده، عضو شورای مرکزی انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه امیر کبیر، دو دسته علت درونی و بیرونی را ریشه ضعفهای کنونی جنبش دانشجویی می داند.

یکی از عمده ترین ضعفهای درونی، فقدان سازمان منسجم و رهبری واحد جنبش دانشجویی عنوان شده که بعد از هفت سال رفع نشده است. درمقابل، برخی بر این باورند که جنبش دانشجویی، جنبشی آماتور است و نباید مانند احزاب برای آن رهبری کلاسیک متصور بود.

همچنین نداشتن ایده های نو که "فقر تخیل" عنوان شده، یکی دیگر از ضعفهای فعالان تازه وارد جنبش دانشجویی ذکر می شود.

بخشی دیگر از ضعفهای جنبش دانشجویی، از برخوردهای حکومت ناشی می شود. در حال حاضر، دو دانشجوی دانشگاه امیرکبیر بعد از دو ماه بازداشت هنوز اجازه نیافته اند که با وکیل مدافع خود دیدار کنند.

آقای حکیم زاده درباره فشارهای حاکمیت ایران به جنبش دانشجویی می گوید: "در همین یک سالی که از به قدرت رسیدن دولت جدید می گذرد، شاهد تعطیلی انجمنهای دانشجویی و فشار فزاینده بوده ایم که در رکود فعالیتهای جنبش دانشجویی بی تاثیر نبوده است.

هجدهم تیرماه از نظر دانشجویان دموکراسی طلب نوعی سرکوب با هدف انتقامگیری تعبیر شده، ولی در این هفت سال آنها، همانند دانشجویان حامی حکومت، پیکارجوتر شده اند و حرکت خود را مستقل از سیاستمداران اصلاح طلب پیگیری می کنند.

فضای دو سوی حصار دانشگاه متفاوت شده است.