خاتمی هشدار داد که کنار گذاشتن سياست های تنش زدايی دوره او می تواند امنيت ايران را به خطر بيندازد

آقای خاتمی که در بازگشت از سفرش به قطر با خبرنگاران گفتگو می کرد در اشاره به مسئله هسته‌ ای ايران گفت: "تعجب می کنم و متاسفم در حالی که برخی کشورهای منطقه زرادخانه‌های اتمی دارند بدون اين که متعرض آنها شوند همه‌ فشارها روی ايران است."

آقای خاتمی که برای شرکت در نشست دوم اجلاس اتحاد تمدن‌ها به دوحه در قطر سفر کرده بود افزوده است که ايران قصد دارد مسئله هسته ای را با 'مذاکره و تفاهم' حل نمايد. وی رفتن پرونده ايران به شورای امنيت را برای مصالح ايران مفيد ندانسته، اما گفته بر اين باور است که با اين کار 'ديگران هم زيان می کنند.'

محمد خاتمی افزوده است: "فکر می کنم مسئولان تا جايی که می دانم مسير منطق و تفاهم را در پيش گرفته اند و اميدوارم مساله به صورت مسالمت آميز حل شود."

وی به رغم اينکه گفته 'کاری از دستم بر نمی آيد'، تاکيد کرده است که 'برای دفاع از مصالح و اعتبار ملت ايران' تلاش خواهد کرد.

وقتی ما در درون خود نمی‌ توانيم با هم کنار بياييم و با زبان زور، کشتار و خون با هم صحبت می‌کنيم، خيلی نمی ‌توان انتظار داشت که تمدن‌ها و اديان مختلف با هم تفاهم کنند محمد خاتمی

عراق: 'تنش مصنوعی و تشنج آفرين'

آقای خاتمی در طول هشت سال رياست جمهوری بر ايران سياست تنش زدايی با همسايگان و کشورهای منطقه را در پيش گرفته بود و با سفر به بسياری از اين کشورها سعی در نزديک تر کردن ارتباط ها داشت.

محمد خاتمی حوادث اخير عراق را 'مصنوعی و تشنج آفرين' خوانده و گفته است که اين اتفاقات می تواند برای توجيه ادامه‌ اشغال عراق و حضور [نيروهای خارجی] در منطقه طرح ريزی شده باشد.

رئيس جمهور سابق ايران در همين مورد افزوده است: "تا حالا کشته‌ های فراوانی روی دست ملت آمريکا گذاشته‌ اند و عراق را به پايگاه بروز افراطی‌ گری و تروريسم تبديل کرده‌اند".

گفتگوی داخلی مقدمه گفتگوی جهانی

بايد مواظب باشيم. نزديکی با کشورهای منطقه و تنش زدايی در دنيا، سياست ‌هايی بوده است که انجام شده است. ما بايد دقت کنيم. امنيت ما به هم پيوسته است. نبايد کاری کنيم که بعضی سوء تفاهم‌ ها ايجاد و يا تشديد شوند محمد خاتمی

محمد خاتمی در ادامه با اشاره به نشست دوم اجلاس اتحاد تمدن‌ها در دوحه از ديدار مفصل خود با کوفی عنان دبيرکل سازمان ملل خبر داده است.

وی مضمون گفتگوهايش را 'همکاری ‌های احتمالی گفت ‌و گوی تمدن ‌ها و سازمان ملل برای پيدا کردن ضمانت اجرايی بيشتر' اعلام کرده و افزوده است که در زمينه‌ "نزديکی ملت ‌ها با همديگر و مقابله با جنگ و خشونت و اشغال و ترور" نيز به جمع بندی هايی دست يافته اند.

آقای خاتمی اندکی پس از رسيدن به مقام رياست جمهوری در سال 1376 خورشيدی (1998 ميلادی) به طرح ايده ای پرداخت که از آن با عنوان 'نظريه گفتگوی تمدنها' ياد می شود و سازمان ملل متحد نيز سال 2001 ميلادی را به همين نام نامگذاری کرد.

او به خبرنگاران گفته است: "وقتی ما در درون خود نمی‌ توانيم با هم کنار بياييم و با زبان زور، کشتار و خون با هم صحبت می‌کنيم، خيلی نمی ‌توان انتظار داشت که تمدن‌ها و اديان مختلف با هم تفاهم کنند."

گفتگو مثل اصلاحات است نه انقلاب

آقای خاتمی جهان را بيش از سال ۲۰۰۱ آماده حرکت بسوی گفتگوی تمدن ها می بيند. وی گفته است که "به آنچه در لايه‌های زيرين می گذرد خيلی خوشبين هستم، هر چند آنها که منافعشان در درگيری است، سعی می‌ کنند مسير تفاهم موفق نشود".

محمد خاتمی با اشاره به ضمانت اجرايی چنين برنامه هايی گفته است سعی می کند "با سازمان‌ های بين ‌المللی مثل سازمان ملل و اتحاديه‌ عرب و اتحاديه اروپا" به ضمانت اجرايی در اين موارد دست يابد.

او گفته است: "گفت ‌و گو مثل اصلاحات است که نمی‌ شود توقع داشت مثل انقلاب به نتيجه برسد. يکی از مشکلات ما در اصلاحات اين بود که توقعات بالا رفت و می خواستند مشکلات انقلابی حل شود، در حالی که بنا بر انقلاب نبود."

او افزوده است: "البته من تجربه کردم که به عنوان يک دولتمرد در اين زمينه موفق نبودم. اميدوارم با ايجاد يک سازمان غير انتفاعی بين ‌المللی و به دور از تسلط دولت‌ ها در اين زمينه حتی بر دولت‌ ها تاثير گذار باشيم."

آمريکا، ايران و منطقه

آقای خاتمی علت سفر کاندوليزا رايس، وزير خارجه آمريکا به منطقه را "امنيتی کردن منطقه و ترساندن کشورهای منطقه از جمهوری اسلامی ايران" ارزيابی کرده است.

مقامات وزارت امور خارجه آمریکا هدف از سفر خانم رايس را ترغيب کشورهای مصر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی به هم صدایی با کشورهای غربی در مخالفت با برنامه هسته ای ایران طرح کرده بودند.

محمد خاتمی تاکيد کرده که: "بايد مواظب باشيم. نزديکی با کشورهای منطقه و تنش زدايی در دنيا، سياست ‌هايی بوده است که انجام شده است. ما بايد دقت کنيم. امنيت ما به هم پيوسته است. نبايد کاری کنيم که بعضی سوء تفاهم‌ ها ايجاد و يا تشديد شوند".

هولوکاست و جوامع غربی

ما در شرق با هم همزيستی کرديم و برای حتی يک قطره خون از هر انسانی چه يهودی و غيريهودی، معترض هستيم محمد خاتمی

محمد خاتمی در موضع گيری آشکار نسبت به انکار کشتار يهوديان توسط محمود احمدی نژاد، بر اين عقيده است که: "اگر يک نفر يهودی بی ‌گناه کشته شده باشد، ما بايد به آن معترض باشيم و آن را فراموش نکنيم و بدانيم که يکی از جناياتی که هيتلر و نازيسم و ناسيوناليسم و سوسياليسم آلمان کرد، کشتار انسان‌ های بی ‌گناه بود که قطعا تعداد زيادی يهودی در بين آن‌ها بودند"

آقای خاتمی در همين حال بر اين باور است که "از واقعيتی که در تاريخ رخ داده، سوء استفاده" شده است.

در ماه های گذشته و پس از اظهارات محمود احمدی نژاد، رييس جمهور ايران، که کشتار يهوديان در دوران جنگ جهانی دوم را 'افسانه' خوانده بود، کشورهای غربی واکنش های تندی نشان داده و صحبت های رييس جمهور ايران را محکوم کردند.

محمد خاتمی در ادامه سخنانش يهودستيزی را همچون نازيسم، متعلق به جوامع غربی معرفی کرده و گفته است: "ما در شرق با هم همزيستی کرديم و برای حتی يک قطره خون از هر انسانی چه يهودی و غيريهودی، معترض هستيم. ما پيرو دينی هستيم که می گويد اگر يک نفر بی‌گناه کشته شود مثل اين است که همه‌ بشريت کشته شده‌اند. حالا اين که تعداد زياد يا کم بوده، حرف ديگری است".

'معيارهای دوگانه عامل سوء تفاهم'

محمد خاتمی در واکنش به انتشار اخباری مبنی بر درخواست صدور ادعانامه عليه محمود احمدی نژاد به دليل سخنانش در رد کشتار يهوديان گفته است انتظار دارد اگر بناست ادعانامه ‌ای صادر شود، ادعانامه عليه آن ‌کسانی که به ادعای او "مشغول انجام جنايت عليه بشريت هستند از جمله اسراييل و کسانی که انسان‌ها را از سرزمين خود بيرون کرده‌اند" صادر شود.

آقای خاتمی از وجود "معيارهای دوگانه" در دنيای امروز ابراز تاسف کرده و آنها را "مهمترين عامل سوء تفاهم در عرصه‌ بين المللی" دانسته است.

هفته گذشته يک وکيل اسرائيلی که از محمود احمدی نژاد بخاطر سخنانش عليه کشتار يهوديان (هولوکاست) به دادگاهی آلمانی شکايت کرده، می گويد که خواستار صدور حکم جلب يا منع سفر رييس جمهور ايران به اتحاديه اروپا شده است.