رهاورد سفر صادق صبا سلسه گفتگوهايی با روحانيون قم

در دهه اخير و بويژه با حمايت وسيع آيت الله خامنه ای رهبر ايران کامپيوتر و سپس اينترنت بسرعت در اين شهر و نهادهای دينی آن نفوذ و گسترش پيدا کرده است.

روحانيون ايران در استقبال از اين پديده مدرن چندان پيشتاز بوده اند که امروزه کمتر مرجع تقليدی وجود دارد که پايگاه اينترنتی خود را نداشته باشد.

در زمينه گسترش اينترنت در قم مسئولان دفتر آيت الله علی سيستانی در اين شهر نقش مهمی ايفا کردند و از پيشروان معرفی اين وسيله مدرن به بيت های مراجع محسوب می شوند.

بخش سوم: گفتگو با ناصر الهی، قائم مقام دانشگاه مفيد در قم

بخش دوم: گفتگو با محمود تقی زاده معاون دانشگاه دولتی قم و رئيس موسسه شيعه شناسی

بخش اول: گفتگو با مسعود پورسيد آقايی، مسئول پژوهشکده مهدويت در قم

محمد تقی زاده می گويد مدرنيزاسيون همه جنبه های زندگی ما را فرا گرفته است. خانه های ما ديگر بيرونی اندرونی ندارد چون مثلا در آپارتمان زندگی می کنيم. نوع پوشش ما عوض شده و نوع تغذيه ما نيز. حتی نحوه کشتار حلال حيوانات هم امروز که کشتارگاههای صنعتی پديد آمده ديگر به همان شيوه سابق نيست. اجتماع زن و مرد هم که روزگاری مجاز نبود امروز در بسياری از جنیه های زندگی جديد ناگزير شده است.

او می گويد هيچکدام از اينها البته با نص شريعت مخالفتی ندارد و فقها هميشه گفته اند که ضرورتها ممنوعيتها را برمی دارد.

شرايط اجتماعی حتما بر فکر و زندگی ما تاثير دارد و آن را عميقا متحول می کند.

اين تحولات در زمينه ارتباطات هم تاثيرات وسيعی دارد.

ده‌ها سايت رسمی برای مرکز مديريت حوزه علميه قم، مرکز تحقيقات کامپيوتری علوم اسلامی، موسسه‌ها، بنيادها، کتابخانه‌ها، ناشران و مطبوعات حوزوی وجود دارد.

کتاب‌های حديث و علم رجال (راويان حديث) که ابزار اصلی کار فقيهان بوده است در قالب سی دی کار جست‌وجوی واژه به واژه حديث را آسان کرده است. اين آسان‌سازی به نوبه خود به مقبوليت کامپيوتر ياری کرده و غرابت آن را برای روحانيان از ميان برده است.

از دهه‌ها پيش، گفتار غالب روحانيان اين بود که برای تبليغ اسلام بايد به "زبانِ روز" مجهز شد. اين گفتار بر تصوری مبتنی بود که تفسير موجود از اسلام را کامل و مطلق می‌انگاشت و سبب ترديدها، انکارها، شرک و کفر را ناآگاهی می‌دانست.

اينترنت در حوزه به چشم رسانه‌ای تازه نگريسته شد که، بيشتر، ابزار انتقال معارف و علوم سنتی قديم به بيرون از حوزه است. در اين ميان شماری ا رروحانيان جوانتر نيز به وبلاگ نويسی روی آورده اند.

تا کنون نقش و تأثير پديده کامپيوتر و اينترنت در حوزه‌ علميه، موضوع بررسی علمی قرار نگرفته است. جدا از خدمات کامپيوتر به صنعت نشر در حوزه و همچنين نقش آن در سازمان‌دهی اداری در نهادهای آموزشی، امنيتی، قضايی و تبليغی حوزه، جای اين پرسش هست که ورود کامپيوتر چه تأثيری بر نظام معرفتی حوزه نهاده است.

صادق صبا در سفر اخير خود به ايران چند روزی را هم در قم گذراند تا با شماری از روحانيون اين شهر در باره رابطه اسلام با تکنولوژی مدرن گفتگو کند.

پرسش اصلی او در اين گفتگوها اين است که اثرات کلان و درازمدت گسترش اين تکنولوژی و رسانه مدرن در شهر قم و بر تفکرات اسلامی چيست؟