ايران و روسيه دارای همکاری های نزديک اتمی هستند و روسيه به ساخت نيروگاه هسته ای بوشهر در ايران کمک می کند

اين پيشنهاد به طور غيررسمی از چندين هفته پيش مطرح شده بود اما از سوی ايران که دريافت چنين پيشنهادی را به طور رسمی انکار می کرد، پذيرفته نشد.

وزارت خارجه روسيه روز شنبه با صدور بيانيه ای اعلام کرد که سفارت اين کشور در تهران، پيشنهاد مسکو را به طور رسمی تسليم مقامات ايرانی کرده است.

در اين بيانيه آمده است: "پيشنهادی که روسيه قبلا برای برقراری همکاری مشترک با ايران در زمينه غنی سازی اورانيوم مطرح کرده بود، به اعتبار خود باقی است."

مقامات جمهوری اسلامی تاکنون بر "حق مشروع" ايران برای انجام عمليات غنی سازی در خاک خود پافشاری کرده اند. اما در مقابل، کشورهای غربی که با سؤظن به برنامه های اتمی ايران می نگرند، تلاش می کردند با حمايت از پيشنهاد مسکو، تهران را قانع کنند تا فعاليتهای غنی سازی اورانيوم را به روسيه واگذار کند.

غنی سازی اورانيوم: ايران يا روسيه

بر اساس پيشنهاد روسيه که از پشتيبانی آمريکا و اتحاديه اروپا برخوردار است، تهران اجازه خواهد يافت فراوری اورانيوم خام و تبديل آن به گاز موسوم به "يو اف 6" را ادامه دهد، اما از حق تزريق اين گاز به سانتريفوژها برای غنی سازی محروم خواهد شد و در عوض اين بخش از عمليات به روسيه انتقال خواهد يافت.

غنی سازی اورانيوم در روسيه تنها تا حدی انجام خواهد شد که برای سوخت اتمی نيروگاه ها کافی باشد و از غنی سازی بيشتر آن تا سطحی که قابل استفاده در تسليحات اتمی باشد، جلوگيری می شود.

غلامرضا آقازاده، رئيس سازمان انرژی اتمی ايران، پيشتر در ماه جاری هر طرحی برای انتقال فعاليتهای غنی سازی به بيرون خاک ايران را غيرقابل قبول دانست.

وزارت خارجه روسيه اعلام کرد پيشنهاد رسمی اين کشور که روز شنبه ارئه شد، نمايانگر "همکاری روسيه در جهت يافتن راه حلهای قابل قبول برای طرفين، در زمينه حل و فصل وضعيت برنامه هسته ای ايران از راه های سياسی و ديپلماتيک" است.

راه حل سياسی

ايران بارها هدف برنامه اتمی خود را توليد برق و تامين نيازهای انرژی اعلام کرده است اما آمريکا، جمهوری اسلامی را متهم می کند که تحت پوشش برنامه ای صلح آميز، به دنبال توليد تسليحات هسته ای است و بر ارجاع پرونده اين کشور به شورای امنيت سازمان ملل متحد اصرار دارد که قادر است تحريمهای بين المللی را عليه ايران اعمال کند.

سه کشور اروپايی بريتانيا، فرانسه و آلمان که به نمايندگی از اتحاديه اروپا مذاکرات هسته ای با جمهوری اسلامی را دنبال می کنند، طرح روسيه را راهی ميانه می دانند که هم حق جمهوری اسلامی برای برخورداری از انرژی هسته ای را محترم می شمارد و هم احتمال توليد سلاح اتمی در ايران را به حداقل می رساند.

مذاکرات اين سه کشور با ايران، هفته گذشته پس از وقفه ای پنج ماهه ادامه يافت و دو طرف در وين، پايتخت اتريش برای بررسی زمينه ازسرگيری گفتگوها ديدار کردند.

گفتگوهای ايران با اتحاديه اروپا از ماه اوت، زمانی که ايران اعلام کرد فراوری اورانيوم را از سر گرفته است، متوقف شد.

ديپلماتها روز جمعه اعلام کردند که با وجود شک و سؤظنهای عميق غرب نسبت به اهداف برنامه هسته ای ايران، دور تازه ای از مذاکرات هسته ای از روز هجدهم ژانويه سال 2006 آغاز خواهد شد.

اما دو طرف پس از گفتگوهای وين پذيرفته اند که اختلاف نظرهای شديدشان همچنان پابرجا مانده است.

"انتظار شکست"

در حالی که اظهارنظرهای رسمی درباره نتيجه نشست وين چندان صريح و آشکار نيستند، ناظران و رسانه ها نسبت به مثمر ثمر بودن اين گفتگوها بدبين بودند.

گروهی از تحليلگران می گويند غرب از هم اکنون شکست گفتگوها را پيشبينی می کند و انتظار دارد که رويارويی نهايی دو طرف حداکثر تا ماه مارس، هنگام برپايی نشست عادی 35 عضو شورای حکام آژانس بين المللی انرژی اتمی در وين، به وقوع بپيوندد.

شورای حکام پيشتر در ماه سپتامبر اعلام کرد که ايران پيمان منع گسترش تسليحات هسته ای را نقض کرده است و بايد به شورای امنيت سازمان ملل ارجاع شود اما تاريخی برای اين اقدام تعيين نکرد.

شورای حکام در نشست بعدی خود در ماه نوامبر نيز از ارجاع پرونده ايران خودداری کرد. تحليلگران علت اين تصميم را دادن فرصت به ديپلماسی روسيه دانستند.

روسيه و چين دو شريک عمده تجاری و هم پيمان ايران هستند که به قطعنامه ماه سپتامبر رای ممتنع دادند اما به گمان تحليلگران، بيم آن می رفت که هرگونه اقدام جدی تر برای ارجاع پرونده ايران به شورای امنيت با مخالفت اين دو کشور روبرو شود.

ايران و روسيه در زمينه های اتمی نيز دارای روابط نزديکی هستند و روسيه به ساخت نيروگاه هسته ای بوشهر در ايران کمک می کند.

برخی کارشناسان می گويند که اتحاديه اروپا به زمان بيشتری نياز دارد تا حمايت روسيه را نسبت ارجاع پرونده ايران به شورای امنيت کسب کند. به همين دليل، با آنکه خواسته های اوليه اروپاييان، به ويژه تعهد ايران به دست کشيدن از فعاليتهای غنی سازی و توقف فراوری اورانيوم تحقق نيافته است اما به ازسرگيری مذاکرات رضايت داده اند.