BBCPersian.com

مسئولان تهران تصميم گرفته اند با گسترش محدوده طرح ترافيک، برنامه زوج و فرد کردن خودروها را جهت کاهش آلودگی به اجرا بگذارند، تجربه ای که هفت سال پيش نتوانست سقف سياه اين کلانشهر را پاک کند.

کميته هماهنگی و نظارت مواقع اضطراری آلودگی هوای تهران همچنين تصميم گرفته است ايستگاه های سيار امداد رسانی در مناطقی از شهر تهران برای کمک به شهروندانی که دچار آلودگی شده اند، مستقر کند.

ميدان آزادی، ميدان فاطمی، ميدان تجريش و بازار تهران چهار منطقه ای است که اين ايستگاه ها از روز يکشنبه بيستم آذر ماه در آنجا مستقر می شوند.

هلال احمر نيز چادرهايی را در برخی مناطق برای کمک به شهروندان تهرانی بر پا خواهد کرد.

اورژانس تهران گزارش داده در هفته گذشته ۱۶۰۰ نفر بيمار قلبی و تنفسی به دليل آلودگی هوا از اين سازمان در خواست کمک کرده و بيش از ۵۰۰ نفر از آنها به دليل شرايط حاد جسمانی در مراکز درمانی بستری شده اند.

شاخص کيفيت هوای تهران در شرايط "هشدار" قرار دارد و مقامات دولتی از شهروندان خواسته اند تا حد مکان از خودروی شخصی استفاده نکنند.

در هفته گذشته دولت مدارس و ادارات دولتی شهر تهران را تعطيل کرد اما به گفته کارشناسان اين تعطيلی هيچ تاثيری در کاهش آلودگی نداشته و به همين دليل کميته هماهنگی و نظارت مواقع اضطراری آلودگی با گسترش محدوده طرح ترافيک، برنامه زوج و فرد کردن خودروها را به اجرا گذاشته است.

اين طرح محدوده مرکزی شهر تهران را در بر می گيرد که از شمال بزرگراه رسالت، از شرق خيابان آيت، از غرب بزرگراه چمران و نواب و از به جنوب بزرگراه بعثت ختم می شود.

در اين محدوده که "محدوده مواقع اضطرار آلودگی هوا" نام گرفته، خوروهای عمومی نظير اتوبوس، تاکسی و خودروهای دارای آرم طرح ترافيک حق تردد دارند و بقيه خودروها تنها در نيمی از هفته اجازه ورود به اين قسمت از شهر را دارند.

در طرح تردد زوج و فرد، خودروهايی که رقم سمت راست آنها زوج است در روزهای زوج و خودروهايی که رقم سمت راست آنها فرد است در روزهای فرد مجاز به تردد در اين محدوده هستند.

رانندگان خودروهايی که طرح زوج و فرد را رعايت نکنند، ۱۳ هزار تومان جريمه می شوند.

نيروی انتظامی اعلام کرده در صورت ادامه آلودگی هوا، اين طرح برای هفته آينده نيز تمديد خواهد شد و احتمال دارد از تردد خودروهای تک سرنشين نيز جلوگيری کند.

کامران دانشجو استاندار تهران استفاده از خودروهای شخصی نه يک حق بلکه يک امتياز دانسته و گفته است: "اين امتياز از طرف جامعه به شهروندان داده شده است و هر زمان که منافع عمومی به خطر افتد، می توان آن را گرفت يا محدود کرد."

تقريبا همه مقامات دولتی و کارشناسان بر موقتی بودن اين طرح ها اذعان دارند و معتقدند اجرای طرح های موقتی و تعطيلات مصلحتی نمی تواند راه حل مشکل آلودگی شهر تهران باشد.

مهدی چمران رئيس شورای شهر تهران طرح های اجرا شده را پيش پا افتاده توصيف کرده و گفته اين طرح ها شايد برای دو يا سه روز نتيجه بخش باشد.

تدوام شرايط پايدار جوی به افزايش آلاينده ها در بسياری از شهرها به خصوص تهران منجر شده و ميزان منوکسيد کربن در شهر تهران در وضعيت خطرناک قرار گرفته است.

ايستگاه های سنجش آلودگی هوای تهران نشان می دهند که ميزان آلودگی هوا به حد نگران کننده و خطرناکی رسيده و آلودگی در مناطقی نظير مهرآباد، ميدان آزادی، ميدان فاطمی، ميدان تجريش، اقدسيه، قلهک و بازار از بقيه نقاط بيشتر است.

از کودکان و بيماران قلبی و تنفسی نيز خواسته شده از تردد در هوای آزاد خودداری کنند.

پزشکان می گويند استمرار آلودگی هوا علاوه بر اين که باعث مرگ بيماران ريوی و قلبی می شود، سلامت شهروندان ديگر را نيز تهديد می کند و ممکن است آنها را به بيمارهای قلبی و تنفسی مبتلا کند.

بالا بودن منواکسيد کربن، سرب و ذرات آلاينده باعث می شود که اکسيژن لازم به قلب، ريه و مغز نرسد و شهروندان را به بيماريهايی نظير تنگی نفس، اختلالات قلبی، ريوی و ناراحتی های عصبی مبتلا کند.

علاوه بر اين، اکسيد گوگرد، ئيدروکروبورها و اکسيدهای نيتروژن مهمترين مواد آلوده کننده هوا به شمار می آيند که منبع عمده اين مواد آلاينده، وسايل نقليه موتوری هستند.

بيش از سه ميليون خودرو در تهران تردد می کنند و بيش از ۷۰ درصد آلودگی هوای شهر تهران ناشی از آنهاست به همين دليل مقامات دولتی سعی دارند تا برای مقابله با آلودگی از تردد خودروها بکاهند.

اما پايتخت از کمبود وسايل حمل و نقل عمومی رنج می برد و شهروندان تهرانی ناچارند از وسيله نقليه شخصی استفاده کنند.

بر اساس آمارهای رسمی حدود ۳۴ درصد مسافران داخل شهر تهران با وسايل نقليه عمومی نظير تاکسی، اتوبوس و مترو جا به جا می شوند و بقيه شهروندان از وسايل شخصی استفاده می کنند.

نزديک به نيمی از اين خودروها فرسوده هستند و برنامه های دولت برای از رده خارج کردن آنها با شکست مواجه شده است.

قرار بود امسال ۲۰۰ هزار خودرو از رده خارج شود ولی آمار نشان می دهد که تاکنون تنها حدود ده هزار خودرو از رده خارج شده است.

اين مشکل در کنار افزايش توليد خودرو و مصرف بيش از اندازه بنزين خودروهای ساخت داخل، برنامه های کنترل آلودگی را با بن بست مواجه کرده است.

ايران در بزرگترين مواجهه با بحران آلودگی هوا در سال ۱۳۷۷ که تعطيلی چند روزه مدارس را درپی داشت به تجربه ناموفقی دست زد.

در آن سال راهنمايی و رانندگی تهران با تشديد آلودگی هوا بی مقدمه طرح زوج و فرد کردن خودروها را بر خلاف امسال در تمام سطح شهر تهران اجرا کرد اما اين طرح از بيم پيامدهای اجتماعی به سرعت از سوی شورای تامين استان تهران لغو شد.

شورای تامين استان که بالاترين مرجع تصميم گيری در سطح شهر تهران به حساب می آيد با هدف پيشگيری از بروز تنش های اجتماعی ادامه اين طرح را به مصلحت ندانست و اجرای آن را لغو کرد

اين شورا با صدور اطلاعيه ای در باره علت لغو اين طرح اعلام کرده بود: "به دليل عدم پاسخگويی ناوگان اتوبوسرانی شهری جهت جابه جايی اقشار مختلف، ادامه طرح ممنوعيت تردد زوج و فرد توسط راهنمايی و رانندگی يقينا عوارض اجتماعی، سياسی، امنيتی و عکس العمل های گسترده مردم را به دنبال خواهد داشت."

انتخاب محدوده معين و اجرای کوتاه مدت طرح زوج و فرد کردن خودروها نشان می دهد که مقامات دولتی نگران پيامدهای آن هستند.

از نظر کارشناسان، اجرای چنين طرحهايی بدون چاره انديشی پيامدهای احتمالی عملی نيست و مقامات شهر تهران برای جلوگيری از بحران آلودگی هوا، علاوه بر اجرای طرح از رده خارج کردن خودروهای فرسوده بايد گسترش مترو و گاز سوز کردن اتوبوس های شهری را در دستور کار قرار دهند.

روزانه حدود ۱۲ ميليون سفر شهری در تهران انجام می شود و مسافران به وسيله اتوبوس، مترو، تاکسی و خودروهای مسافرکش جا به جا می شوند.

تقريبا نيمی از ۵۵۰۰ اتوبوس درون شهری و نيمی از ۱۲۰ هزار تاکسی و مسافرکش شخصی تهران فرسوده هستند و مترو نيز توانايی حمل بيش از ۹۰۰ هزار مسافر را در روز ندارد.

کارشناسان معتقدند با وجود برنامه های مختلفی که برای مقابله با آلودگی هوا اجرا شده، حذف خودروهای فرسوده در حال حاضر مهمترين اقدام دولت برای مقابله با آلودگی هواست.

تهران به دليل قرار گرفتن در موقعيت جغرافيايی خاص هر ساله با معضل آلودگی هوا مواجه است و تاکنون برنامه مدونی برای مقابله با آن ارائه نشده است.

اين کلانشهر از سمت شرق، غرب و شمال به وسيله ارتفاعات البرز محصور شده و تنها در سمت جنوب از شيب ملايمی برخوردار است.

از آنجا که بيشتر منابع آلوده کننده هوا در سمت جنوب و غرب تهران قرار گرفته اند، با وزش باد مقادير زيادی از مواد آلوده کننده وارد تهران می شود و دره تهران اين آلاينده ها را در خود محبوس می کند.

با بروز وارونگی هوا، اين مواد آلاينده در سطح زمين انباشته می شوند و تنفس را دشوار می کنند.

به نظر می رسد با تکرار و تشديد هر ساله بحران آلودگی هوا و بی برنامگی مسئولان، مردم تهران با ادامه اين وضعيت، فقط بايد در به آسمان چشم بدوزند، به اميد اين که باد و باران بيايد و هوای آلوده را با خود ببرد و بشويد.

خدمات