صادق صبا تحليلگر مسائل ايران در بی بی سی

ولی اين مقامات در عين حال تاکيد کرده اند که پاسخ نهايی خود به اين قطعنامه را که از ايران خواسته تا ماه نوامبر کليه فعاليت های هسته ای خود را متوقف کند، در چند روز آينده خواهد داد.

به نظر می رسد که جمهوری اسلامی در مقابل تصميم سرنوشت سازی قرار گرفته و هر اقدامی می تواند عواقب مهمی برای آينده اين کشور داشته باشد.

مقامات ايران گرچه در واکنش های اوليه خود ظاهرا سياست مقابله با غرب را در پيش گرفته اند، ولی احتمالا بسياری از اين مقامات می دانند که با توجه به اجماع نسبی که در جامعه جهانی عليه برنامه های هسته ای مناقشه برانگيز جمهوری اسلامی ايجاد شده، امکان ايستادگی و پيروزی در اين رويارويی برای آنان کمتر قابل تصور است.

جمهوری اسلامی در انزوا؟

عدم رای منفی چين و روسيه به اين قطعنامه و حتی رای مثبت هند به قطعنامه که مقامات ايران روی اين سه کشور به خصوص حساب می کردند، به آنان نشان داد که تا چه حد در مورد مساله هسته ای در انزوا قرار گرفته اند.

رهبران جمهوری اسلامی در روزهای آينده بايد تصميم بگيرند که يا رسما در مقابل خواست آژانس بين المللی انرژی اتمی قرار بگيرند و برنامه های هسته ای را به هر قيمتی به پيش ببرند و يا اينکه تصميم بگيرند که برای کاهش بحران، به نوعی عقب نشينی کنند.

در حالت اول، پرونده اتمی جمهوری اسلامی به احتمال بسيار زياد در ماه نوامبر (حدود يک ماه ديگر) به شورای امنيت سازمان ملل ارجاع خواهد شد و در آنجا ممکن است که مجازات هايی و از جمله انزوای بين المللی و تحريم های اقتصادی در نظر گرفته شود و بعدا حتی اقدامات ديگری مورد بررسی قرار گيرد.

البته عقب نشينی نيز با توجه به اظهارات ماه های اخيرمقامات جمهوری اسلامی که دستيابی به فن آوری هسته ای را از حقوق مسلم اين کشور اعلام کرده اند، کار ساده ای نيست.

آنچه مسلم است، آمريکا و اروپا و متحدان آنها به خواسته خود دست يافته و با تصويب قطعنامه خود در آژانس، جمهوری اسلامی را در تنگنا قرار داده و حال حرکت بعدی را بايد مقامات ايران انجام دهند.

تصميم گيری دشوار برای جمهوری اسلامی

حکومت ايران گرچه بعد از انتخابات مجلس و رياست جمهوری در يک سال گذشته يکدست تر شده و حال محافظه کاران قدرت را در دست دارند، ولی به نظر می رسد همچنان با توجه به خطير بودن موقعيت کنونی و منافع اقتصادی بعضی از گروهای قدرت که ممکن است بر اثر تحريم های اقتصادی احتمالی به خطر افتد، دست يابی به يک تصميم واحد برای نظام دشوار باشد.

ممکن است که بعضی از افراد متنفذ در حاکميت و يا بعضی از رهبران دينی در حوزه های علميه به اين نتيجه برسند که اين رويارويی با غرب به نفع کشور و دين نيست و با سياست های تندروانه مقابله کنند. اگرچه مقامات ايران همچنين برای تقويت موقعيت خود در داخل کشور، هرچه بيشتر سعی می کنند که موضوع هسته ای را به يک مساله ملی تبديل کنند و احساسات ناسيوناليستی مردم را برانگيزانند.

البته ترديدی وجود ندارد که بسياری از مردم ايران و حتی مخالفان جمهوری اسلامی، از "حق ايران" برای برخورداری از توانايی هسته ای دفاع می کنند. ولی کم کم با توجه به بحرانی تر شدن مساله هسته ای، صداهای های مخالف نيز شنيده می شود.

هم اکنون عده ای از روزنامه نگاران سرشناس ايرانی به خصوص در خارج از اين کشور، اين پرسش را مطرح کرده اند که آيا دست يابی به تکنولوژی هسته ای ارزش ارسال پرونده ايران به شورای امنيت و تحريم های اقتصادی و يا هزينه های بالاتر را دارد؟

آنها می پرسند در کشوری که مشکلات عظيم اقتصادی و اجتماعی همچون فقر، بيکاری، اعتياد و فحشا وجود دارد چرا بايد مقامات کشور بخش عظيمی از سرمايه های مملکت را به جای رفع کمبودها، صرف کاری کنند که اينقدر برای کشور در جهان مشکل ايجاد کرده است.

اين روزنامه نگاران می پرسند چه شد که در چند سال اخير رهبران جمهوری اسلامی به ناگهان دريافتند که اتم از نان شب برای ملت ايران واجب تر است.

پاسخ مقامات جمهوری اسلامی احتمالا اين است که آمريکا به ما زور می گويد و ما بايد بدون توجه به عواقب آن، در مقابل زور بايستيم.

پرسشی که شايد برای بسياری از مردم نگران ايران مطرح می شود اين است که اين قضيه به کجا کشيده می شود و چه خواهد شد؟ آيا ايران تحريم می شود؟ آيا به ايران حمله خواهد شد؟

رهبران جمهوری اسلامی در روزها و هفته ها ی سرنوشت ساز آينده بايد تصميم بگيرند که آيا به منافع دراز مدت کشور بيشتر توجه دارند و يا اينکه به منافع کوتاه مدت و نياز های حکومتی خود.